10 yılın en düşüğünde
04:00, 01/02/2019, Cuma
Yeni Şafak
Fotoğraf: Arşiv
Dış ticaret açığı geçen yıl 55 milyar 16 milyon dolarla son 10 yılın en düşük seviyesine geriledi. Düşüşte, altın ithalatındaki normalleşme ve enerji fiyatlarının ılımlı seyri etkili oldu. Enerji ve altın dışı yıllık açık da son 6 ayda üst üste gerileyerek 11,7 milyar dolarla Mart 2004’ten beri en düşük değere işaret etti.
Dış ticaret açığı geçen yıl 55 milyar dolarla 2009’dan bu yana en düşük seviyeye gerilerken, altın ithalatındaki sert düşüş dış ticaretteki iyileşmeyi desteklemeye devam etti.
Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) ile Ticaret Bakanlığı iş birliğiyle oluşturulan 2018 yılına ilişkin geçici dış ticaret verilerine göre, ihracat geçen yıl, 2017’ye kıyasla yüzde 7 artarak 168 milyar 23 milyon dolara ulaştı. Aynı dönemde ithalat yüzde 4,6 düşüşle 223 milyar 39 milyon dolara indi. İhracatın ithalatı karşılama oranı da 2017’de yüzde 67,1 iken geçen yıl sonu itibarıyla yüzde 75,3’e çıktı.
Aralık’ta ithalat yüzde 28.3 azaldı
2018 yılı Aralık ayında ise; ihracat 2017’nin aynı ayına göre yüzde 0,2 artarak 13 milyar 879 milyon dolar, ithalat yüzde 28,3 azalarak 16 milyar 553 milyon dolar oldu. Aralık ayında dış ticaret açığı yüzde 71,1 azalarak 2 milyar 674 milyon dolara geriledi. İhracatın ithalatı karşılama oranı da 2017 Aralık’ta yüzde 60 iken, 2018 Aralık’ta yüzde 83,8’e yükseldi.
Söz konusu ayda Avrupa Birliği’ne yapılan ihracat, bir önceki yılın aynı ayına kıyasla yüzde 0,4 artarak 6 milyar 550 milyon dolar oldu. AB’nin ihracattaki payı yüzde 47,1’den yüzde 47,2’ye yükseldi. Almanya’ya yapılan ihracat Aralık’ta 1 milyar 205 milyon dolar olurken, bu ülkeyi 893 milyon dolar ile Birleşik Krallık, 741 milyon dolar ile İtalya ve 712 milyon dolar ile Irak takip etti. Rusya’dan yapılan ithalat, 2018 yılı Aralık ayında 1 milyar 786 milyon dolar oldu.
Enerji ve altın dışı açık sert geriledi
Konuya ilişkin değerlendirmelerde bulunan ekonomist Haluk Bürümcekçi, dış ticaret dengesini enerji grubunun olumsuz etkilediğini, enerji ve altın dışı açığın ise sert gerilediğini ifade etti. Bürümcekçi, “Bu dönemde altın ithalatı 543 milyon dolar oldu.
Böylece, altın dış ticaret dengesi 2017’de verilen 10 milyar dolar açığa göre bu yıl 8,6 milyar dolarla iyileşme kaydetti. Enerji ithalatı ise artış eğilimini korurken, bu ay önceki yılın aynı ayına göre enerji ithalatındaki artış 0,1 milyar dolar oldu. Böylece son 12 aylık enerji ithalatı 43 milyar dolara yükselmiş oldu. Enerji ve altın dışı yıllık açık da 6 aydır üst üste gerileyerek 11,7 milyar dolara indi. Bu ise Mart 2004’ten beri en düşük değere işaret etti” şeklinde konuştu. Börümcekçi, Aralıkta cari dengenin 1,5 milyar dolar açık verebileceğini öngördüklerini de aktardı.
- İyileşme sürer
- Halk Yatırım Araştırma Direktörü Banu Kıvci Tokalı, düşüşün önümüzdeki dönemde süreceğini söyledi. Kıvci, “Açığının, baz etkisine de bağlı olarak, düşüş trendini gelecek yılın 2. ve 3. çeyreklerinde de sürdürerek 40-45 milyar dolar bandına kadar inebileceğini tahmin ediyoruz. Büyümede yeniden dengelenmenin belirginleşmesiyle yıllık dış ticaret açığının 2019 sonunda tekrar 50-55 milyar dolar bandına yükselebileceğini öngörüyoruz. Öte yandan altın ticaretinin dış ticaret dengesindeki iyileşmeye desteği devam etmekte. Ilımlı petrol fiyatlarının devamı da dış dengedeki iyileşmeye katkı sağlayacak” dedi. Tokalı, altın ve enerji hariç dış açıktaki iyileşmenin cesaret verici olduğunu, 12 aylık çekirdek açıkta düşüş eğiliminin korunduğunu da dile getirdi.