Savaşın tarafları ağır kayıpta

04:00, 01/08/2026, CumartesiG: Güncelleme: 04:13, 01/08/2026, Cumartesi

Yeni Şafak

Yeni Şafak Haberlerini Daha Sık Gör: Tıkla ve Google'da Favorilere Ekle!

Arşiv.

Hürmüz Boğazı çevresinde tırmanan gerilim yalnızca enerji arzını değil, küresel büyümeyi de baskı altına aldı. ABD'de ekonomik büyüme 2. çeyrekte %1,5 ile beklentilerin altında gerçekleşti. IMF İsrail'in 2026 büyüme tahminini %3,5'e çekti. Çatışmaların hedefindeki İran'da ekonomik daralmanına %10'a ulaşabileceği tahmin ediliyor. Petrol faaliyetlerindeki kayıpların etkisiyle Suudi Arabistan 2. çeyrekte %4,8 küçülürken; Katar, BAE, Bahreyn ile Kuveyt artan lojistik maliyetleri ve ihracat baskısıyla karşı karşıya kaldı.

ABD-İsrail-İran Savaşı ve Hürmüz Boğazı çevresinde yaşanan güvenlik krizi, yalnızca enerji piyasalarını değil küresel büyüme görünümünü de olumsuz etkiledi. Dünyada deniz yoluyla taşınan enerji kaynaklarının önemli bölümünün geçtiği Hürmüz Boğazı'nda artan riskler; petrol ve doğal gaz ihracatından lojistiğe, dış ticaretten yatırımlara kadar geniş bir alanda baskı oluşturdu. Tanker sigorta primlerinin yükselmesi ve sevkiyatlarda yaşanan aksamalar enerji maliyetlerini artırırken, petrol gelirlerine bağımlı ülkelerde büyüme ivmesi zayıfladı. Çatışmaların merkezindeki İran ise en ağır kayıplarla karşı karşıya kaldı.

SUUDİ EKONOMİSİ %4,8 KÜÇÜLDÜ

Savaşın ilk etkileri Körfez'in en büyük ekonomisi olan Suudi Arabistan'da hissedildi. Suudi Arabistan 2026'nın ikinci çeyreğinde yıllık bazda yüzde 4,8 küçüldü. Ekonomik daralmada petrol sektörü faaliyetlerindeki yüzde 24,7'lik kayıp belirleyici oldu. Petrol dışı sektörler ve kamu harcamaları sınırlı büyüme kaydetmesine rağmen ekonomik yavaşlamayı dengelemeye yetmedi. Petrol sektöründeki sert daralma, Hürmüz Boğazı çevresinde artan güvenlik risklerinin enerji piyasaları üzerindeki baskısını da ortaya koydu.

ALTERNATİF ROTALAR ARANIYOR

Küresel petrol ticaretinin yaklaşık beşte biri ile sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) sevkiyatının önemli bölümü Hürmüz Boğazı üzerinden gerçekleştiriliyor. Güvenlik risklerinin artmasıyla tanker sigorta primleri yükseldi, navlun maliyetleri arttı ve sevkiyat süreleri uzadı. Enerji şirketleri ile uluslararası taşımacılık firmaları alternatif rotalara yönelmeye çalışırken, artan maliyetler yalnızca ithalatçı ülkeleri değil petrol ihracatçılarının gelirlerini de baskıladı.

KATAR'IN LNG SEVKİYATINDA AKSAMA

Dünyanın en büyük sıvılaştırılmış doğal gaz ihracatçılarından Katar da krizden etkilenen ülkeler arasında bulunuyor. LNG sevkiyatlarının büyük bölümü Hürmüz Boğazı üzerinden gerçekleştirildiği için güvenlik endişeleri ihracat planlarını zorlaştırdı. Tanker trafiğinde yaşanan aksamalar ve artan sigorta maliyetleri enerji şirketlerinin operasyon giderlerini yükseltirken, küresel doğal gaz fiyatlarında oynaklık arttı. Katar doğrudan üretim kaybı yaşamasa da ihracat maliyetlerindeki artış enerji gelirleri üzerinde aşağı yönlü riskleri büyüttü. LNG tedarik zincirindeki belirsizlik küresel piyasaların yakından izlediği başlıca gelişmelerden biri haline geldi.

BAE'DE LOJİSTİK FAALİYET VE TİCARET İVME KAYBETTİ

Birleşik Arap Emirlikleri ise petrol üretiminden çok bölgesel ticaret ve lojistik merkezi kimliği nedeniyle krizden nasibini aldı. Dubai Limanı ve bölgedeki serbest ticaret merkezlerinde faaliyet gösteren şirketler artan nakliye maliyetleriyle başa çıkmaya çalışıyor. Deniz taşımacılığındaki belirsizlik dış ticaret hacmini ve yatırımcı güvenini zayıflatırken, bölgesel risklerin artması nedeniyle yeni yatırım kararlarında daha temkinli bir yaklaşım öne çıktı.

KUVEYT İLE BAHREYN KIRILGAN ÜLKELER ARASINDA

Petrol ihracatında Hürmüz Boğazı'na yüksek düzeyde bağımlı olan Kuveyt ve Bahreyn, krizden en fazla etkilenme riski taşıyan ekonomiler arasında gösteriliyor. Alternatif ihracat güzergâhlarının sınırlı olması, enerji sevkiyatında yaşanabilecek her aksamanın kamu gelirleri üzerinde doğrudan baskı kurmasına yol açıyor. Uzmanlar, gerilimin uzaması halinde bütçe dengeleri üzerinde ilave risklerin oluşacağını ve mali disiplinin zarar göreceğini değerlendiriyor.

IMF'den İsrail için kötümser senaryo

Savaşın maliyeti İsrail ekonomisinde de hissedildi. Savunma harcamalarındaki artış, yedek askerlerin yeniden göreve çağrılması ve turizm gelirlerindeki kayıp ekonomik faaliyet üzerinde baskı yarattı. Uluslararası Para Fonu (IMF), bölgesel gerilimlerin etkisiyle İsrail'in 2026 yılı büyüme tahminini yüzde 4,8'den yüzde 3,5'e düşürdü. Ekonomi ilk çeyrekte yıllıklandırılmış bazda yüzde 3,8 daralırken, savaşın tüketim, ihracat ve yatırım üzerindeki baskısının büyüme görünümünü daha da zayıflatması bekleniyor.

ABD beklentinin altında büyüdü

Orta Doğu'da yükselen gerilim ve enerji maliyetlerindeki artış küresel büyüme görünümünü de vurdu. ABD ekonomisinde ikinci çeyrek büyüme oranı yüzde 1,5 ile piyasa beklentisi olan yüzde 2,1'in altında gerçekleşti. Enerji fiyatlarındaki yükseliş ve küresel ticarette yaşanan belirsizlikler ekonomik faaliyet üzerinde baskı oluşturdu. Dünya Bankası, Orta Doğu'daki çatışmaların etkisiyle küresel büyümenin 2026'da yüzde 1,3'e kadar gerileyeceğini tahmin etti.