Türkiye'nin ilk milli genel maksat helikopteri GÖKBEY'in eğitimlerinde kullanılmak üzere geliştirilen Tam Uçuş Simülatörü GÖKSİM'e yönelik çalışmalar tamamlandı. HAVELSAN, Türk Havacılık ve Uzay Sanayii (TUSAŞ) tarafından geliştirilen GÖKBEY Genel Maksat Helikopteri'nin pilotlarının tip intibak, acil durum, tazeleme, görev provası ve bakım/test pilotu eğitimlerinde kullanılması için geliştirdiği GÖKSİM'i göreve hazır hale getirdi.
HAVELSAN Genel Müdürü Mehmet Akif Nacar, yaptığı açıklamada, uzun süredir yürüttükleri çalışmalarda son noktaya geldiklerini söyledi. Nacar, "Bu proje bitti sayılabilir. Teslimat aşamasına geldik. Teslim edildiği zaman da ilk helikopteri alan Jandarma Havacılık pilotlarımız bu simülatörde eğitimlerini alacaklar." dedi.
Geçmişte yerli-yabancı ATAK, Seahawk, Black Hawk, Cougar gibi helikopter simülatör tecrübeleri olduğunu anlatan Nacar, GÖKSİM'in bütün yazılımı baştan sona yerli olarak üretildiği için özel bir yeri bulunduğunu söyledi.
Nacar, GÖKSİM için yürüttükleri çalışmaları şöyle anlattı:
"Geçen süre içinde görsel sistemini, ekranlarını, görüntü üretecini, bunların veri tabanlarını, yani havaalanı bilgilerini, etrafta gördüğümüz dış dünyayı canlandırdığımız veri tabanlarını ve bunların görsel modellerini artık kendi kütüphanemizi oluşturarak yerlileştirdik. Bu simülatörde de önemli olan pilotlarımıza aşinalık kazandırmak, zorunlu olan simülatör eğitimlerini bu simülatörde aldırmak. Avrupa Havacılık Güvenliği Ajansı'nın üst seviye kalifikasyonuna haiz bu simülatörler. Dolayısıyla burada eğitim alacak pilotların uçuş saatleri de gerçek uçuş saatinden sayılacak."
Simülatörün dışarıdan çok heybetli göründüğünü ifade eden Nacar, "Onun sebebi ise aslında helikopterlerin sadece tek bir ön pencereye, panoramik pencereye değil, aynı zamanda altta da aşağıyı görecek pencerelere sahip olmasından kaynaklanıyor. Dolayısıyla açı büyüdüğü için görsel sistemin büyümesi gerekiyor. Ekranların, içeride kullandığımız ayna sisteminin, projeksiyon sisteminin, özel projeksiyonların ona göre büyümesi gerekiyor." diye konuştu.
Simülatörle yerde uçmak
Tam görev simülatörleri hakkında da bilgiler veren Nacar, kısmi ve tam uçuş simülatörlerinde kokpitin birebir modellendiğini, arkada koşan yazılımlarla gerçekçiliğin tamamlandığını söyledi.
Simülatörlerde görsel sistemden kaynaklı bazı kulak-göz dengesi bozulmaları söz konusu olduğuna işaret eden Nacar, "Onun için de simülatöre hareket vermemiz gerekiyor. Yani görüntü hareketli, platform hareketsiz olduğu zaman bir senkronizasyon problemi yaşanıyor. Havacılıkta 'vertigo' denilen durum oluşuyor. Bunu önlemek amacıyla da platformun hareketli olması sağlanıyor. Altı bacaklı ve altı eksende hareket edebilen, tıpkı havadaki bütün hareketleri yerde yapabilen bir kokpit haline dönüştürüyoruz simülatörümüzü." diye konuştu.
Nacar, ilk milli genel maksat helikopteri GÖKBEY'in gurur kaynağı olduğunu vurgulayarak, şu değerlendirmelerde bulundu:
"Başka kurumlarımız da bu helikopteri edinmek için can atıyorlar. Çok sayıda pilot yetişecek. O pilotların eğitimine katkı sunmak için de simülatörlere ihtiyaç olacak. Sadece pilotlar yetişirken değil, yetiştikten sonra da periyodik eğitimleri oluyor simülatörlerde. Farklı acil durum senaryoları olabiliyor, gerçek helikopterde gerçekleştirilmesi mümkün olmayan motor durması gibi, kokpitte yangın çıkması, kuş çarpması, kanat kırılması vesaire yüzlerce prosedür var. Onlarla ilgili eğitim yapılması gerekiyor. Şimdiye kadar sivil havacılık alanında yaşanmış, alınmış derslerin öğretildiği acil durum senaryoları pilotlarımıza burada yaşatılıyor."
GÖKBEY ihracatı GÖKSİM'in yolunu açacak
Hem Türkiye'de hem de yurt dışında GÖKBEY'e çok yoğun talep olduğunu bildiren Nacar, bunu TUSAŞ ile birlikte katıldıkları fuarlarda gözlemlediklerini ifade etti. Nacar, GÖKBEY ihracatıyla birlikte aynı ihtiyacı yurt dışında da karşılamayı, eğitim merkezi kurmadan simülatör tedarik etmeye, eğitim hizmeti vermeye kadar her türlü hizmeti gerçekleştirmeyi planladıklarını aktardı.
Potansiyeli dikkate alarak GÖKSİM'i de kapsayacak şekilde bir seri üretim tesisi kurduklarını dile getiren Nacar, Ankara Uzay ve Havacılık İhtisas Organize Sanayi Bölgesi'ndeki (HAB) tesis bitince simülatör üretiminde Avrupa'da da iddialı bir konuma geleceklerini vurguladı.
Mehmet Akif Nacar, savunma sanayi ekosistemiyle birlikte hareket ederek tamamlayıcı ürünler ortaya koyduklarına işaret ederek, "Helikopteri, uçağı TUSAŞ veriyor, simülatörü biz veriyoruz. Bu gibi işbirliklerimiz daha da büyüyerek artacak. Yani Türkiye savunma sanayisi açısından da bu bütüncül yaklaşım, entegre sistem yaklaşımı bizi hem yurt içinde hem yurt dışında daha büyük bir oyuncu haline getirecek." dedi.
