Market, bakkal ve restoranlar için büyük değişiklik: 1 Temmuz'da Türkiye genelinde başlıyor

Sıfır Atık Hareketi kapsamında başlatılan ve Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığına bağlı Türkiye Çevre Ajansı (TÜÇA) tarafından yürütülen Depozitosu Olan Ambalajlar (DOA) uygulaması, 1 Temmuz 2026 itibarıyla Türkiye genelinde başlayacak.

TÜÇA'dan yapılan açıklamaya göre, Türkiye'de 2025 itibarıyla kademeli olarak devreye alınan Depozitosu Olan Ambalajlar uygulaması, atıkların doğaya karışmasını önlemeyi, geri dönüşümü artırmayı ve kaynak kullanımını azaltmayı hedefliyor.

1 Temmuz'da yeni dönem başlıyor

1 Temmuz itibarıyla Türkiye genelinde hayata geçecek Depozitosu Olan Ambalajlar uygulaması öncesinde, ambalajlı içecek satan veya servis eden tüm işletmeler dbys.gov.tr üzerinden Depozito Bilgi Yönetim Sistemi'ne (DBYS) kayıt olarak operatörlerini seçecek.

Gelir kapısı olacak

"DOA" logolu içecek satışı yapan market, bakkal, büfe, otel, restoran ve kafeler depozito iade noktasına dönüşecek. İşletmeler operatörlerle yaptıkları anlaşmalar çerçevesinde teşvik bedeli elde ederken, iade için yeniden gelen müşteriler sayesinde artan müşteri trafiği ile ek gelir ve rekabet avantajı sağlayacak. Ayrıca, alışveriş merkezi, havalimanı ve hastane gibi işletmeler de iade noktası olarak kullanılabilecek.

Tüketiciler için süreç oldukça basit işleyecek:

-Üzerinde 'DOA' logosu bulunan ambalajlar, marketlerdeki Depozito İade Makinelerine (DİM) veya belirlenen iade noktalarına teslim edilecek.

-İade edilen her ambalajın bedeli, tüketicinin DOA mobil uygulaması üzerindeki hesabına anında aktarılacak.

-Biriken paralar ister banka hesabına transfer edilebilecek, ister ATM'lerden nakit olarak çekilebilecek, isterse alışverişlerde nakit yerine kullanılabilecek.

İşletmeler DBYS üzerinden sisteme dahil olacak

Sistemin işleyişi, satış noktaları üzerinden kurulacak iade altyapısıyla yürütülecek. İşletmeler ilk olarak DBYS'ye kayıt yaptırarak yetkili operatörlerden birini seçecek. Büyük mağazalar ile zincir mağazalar statüsündeki satış noktalarında Depozito İade Makinesi (DİM) kurulumu zorunlu olurken, diğer işletmelere ambalaj kaydı için el terminalleri, depolama için şeffaf poşetler ve barkodlu klipsler seçtikleri operatörler tarafından ücretsiz verilecek. HOREKA (otel, restoran ve kafe) işletmeleri ise kendi bünyelerinde tüketilen içecek ambalajlarını biriktirerek seçtikleri operatöre teslim edecek.

Ekonomiye yılda 30 milyar lira katkı sağlayacak

Öte yandan, piyasadaki plastik, cam ve alüminyum içecek ambalajlarının depozito kapsamına alınarak kontrollü ve sürdürülebilir şekilde ekonomiye geri kazandırılmasını hedefleyen sistemin ülke genelinde yaygınlaşmasıyla ekonomiye yıllık 30 milyar lira doğrudan katkı sağlanması öngörülüyor.

Yeni bir tüketim davranışı şekilleniyor

TÜÇA Başkanı Nurullah Öztürk, sistemin, "Depozitosu Olan Ambalajlar ile Türkiye genelinde güçlü bir geri dönüşüm seferberliği başlatıyoruz. Ambalajlı içecek satışı yapan işletmelerimiz, bu sistemin sahadaki en önemli paydaşlarından olacak. Market, bakkal, büfe, otel, restoran ve kafelerimizin Depozito Bilgi Yönetim Sistemi’ne kayıtlarını tamamlayarak sisteme dahil olmaları, ambalajların doğru şekilde toplanıp geri dönüşüme kazandırılması açısından kritik rol oynuyor. Tüm işletmelerimizi, çevresel hedeflerimize ulaşmamız ve döngüsel ekonomiyi güçlendirmemiz açısından büyük önem taşıyan bu dönüşümün bir parçası olmaya davet ediyoruz" dedi.