Saatlerde yeni dönem: Tarih öne çekildi 'artık saniye' uygulaması kaldırıldı

Değişimin tarihi erkene çekildi

Dünya'nın kendi etrafındaki düzensiz dönüş hareketi ile atomik saatler arasında oluşan farkı dengelemek için devreye sokulan artık saniye uygulaması, uzun zamandır teknoloji dünyasının gündemindeydi. BIPM üyeleri 2022 yılında bu sistemin en geç 2035 yılına kadar sonlandırılması konusunda mutabakata varmıştı. 

Ancak Perşembe günü alınan yeni kararla bu tarih beklenenden çok daha erkene, Dünya Metroloji Günü ile aynı güne denk gelen 20 Mayıs 2027’ye çekildi. Bu hızlı düzenlemenin arkasında ise Dünya'nın dönüş hızında gözlemlenen kritik değişimler yatıyor.

Teknoloji devlerini korkutan kesinti riski

Uzmanlar, astronomik zaman ile atomik zaman arasındaki uyumu koruyabilmek adına gelecekte saatlere fazladan bir saniye eklemek yerine, saatlerden bir saniye çıkarılması gerekebileceği konusunda uyarıyor. Daha önce eşi benzeri görülmemiş bu yeni durumun, zaman senkronizasyonuna bağımlı olan dijital sistemlerde çok ciddi sorunlara yol açabileceği değerlendiriliyor. 

Geçmişte artık saniye eklemeleri sırasında Foursquare, Reddit, LinkedIn ve Yelp gibi platformlarda büyük hizmet kesintileri yaşanmıştı. Tekrarlanabilecek benzer altyapı çöküşleri endişesiyle Google, Meta, Amazon ve Microsoft gibi teknoloji devleri de artık saniye uygulamasının kaldırılmasını güçlü bir şekilde destekliyor.

Saniye yerine binlerce yıl sonra saat eklenecek

Artık saniyenin rafa kaldırılmasının ardından zaman ölçümünde "artık saat" adı verilen yeni bir sisteme geçilmesi planlanıyor. Bu yeni yaklaşımda atomik saat ile astronomik saat arasındaki fark sık aralıklarla düzeltilmeyecek, aksine bu farkın kademeli olarak artmasına izin verilecek. Aradaki fark tam bir saatlik düzeye ulaştığında ise saatlere 1 saat eklenmesi gerekecek.

Uzmanların hesaplamalarına göre, böyle bir eklemeye yaklaşık 3 bin yıl boyunca ihtiyaç duyulmayacak. Böylelikle, küresel altyapıları riske atan ve sürekli tekrarlanan saniyelik düzeltmelerin yerini çok daha uzun vadeli ve güvenli bir zaman yönetim sistemi almış olacak.