15 Temmuz sonrası başlatılan reformlarla devletin savunma mekanizması yenilendi, FETÖ benzeri yapıların kamuda yeniden örgütlenmesinin önüne geçildi. TSK’dan emniyete kadar birçok kurumda yapılan yapısal değişikliklerle güvenlik bürokrasisi yeniden şekillendirildi.
FETÖ’nün TSK içindeki yapılanmasını 15 Temmuz 2016’da akamete uğratılan darbe girişimiyle ortaya çıkarılsa da devletin içindeki FETÖ yapılanmasına karşı başlatılan temizlik operasyonları, 2013’ün son günlerine kadar uzanıyordu. 12 yıl içinde atılan adımlarla kamuda FETÖ benzeri yapıların ortadan kaldırılması için ciddi bir reform süreci başlatıldı. Devletin savunma mekanizması yenilenirken, FETÖ ve benzeri oluşumların kamuda kendilerine yer bulmalarının önüne geçecek adımlar atıldı. Kamuda FETÖ’nün sızmaya çalıştığı birimlerin yapısı yeni düzenlemelerle elden geçildi. Bu kapsamda atılan adımlar şöyle:
YENİLENEN GÜVENLİK BÜROKRASİSİ
FETÖ ile izlenen mücadelede Türkiye güvenlik bürokrasisinde izlenen yöntemler de ciddi değişim yaşandı. 15 Temmuz sonrası olağanüstü hal kanun hükmünde kararnamelerle ordunun yapısında, askeri mekanizmaların işleyişinde ve eğitim sisteminde önemli değişiklikler yapıldı. FETÖ’nün güvenlik birimlerindeki etkisini kırmak amacıyla yapılan bu düzenlemeler uzun süredir tartışılan, tedricen de gerçekleştirilen reformlar yapıldı. 2018›de Cumhurbaşkanlığı hükümet sistemine geçilmesinin ardından çıkarılan kararnamelerle de vesayetin ortadan kaldırılması yönündeki düzenlemeler yeni sisteme uyumlu hale getirildi.
TSK’DA İDARİ REFORM
Ordunun idari yapılanması açısından en önemli değişiklik, kuvvet komutanlıklarının ayrı ayrı Milli Savunma Bakanlığı’na (MSB) bağlanmasıydı. Bu durum, Genelkurmay Başkanı’nın statüsünde de bir değişiklik anlamına geliyordu. Daha önce Genelkurmay Başkanı doğrudan başbakana bağlı durumda bulunuyor, devlet protokolünde Milli Savunma Bakanı’nın önünde yer alıyordu. 2018’de yayımlanan 1 numaralı Cumhurbaşkanlığı kararnamesiyle Genelkurmay Başkanı da kuvvet komutanları gibi doğrudan Milli Savunma Bakanı’na bağlandı. Aynı zamanda Genelkurmay’ın pozisyonu daha çok kuvvet komutanlıkları arasında eşgüdüm sağlamakla sınırlandırıldı.
EMNİYETTE YENİ DÖNEM
Personel politikaları açısından ilk önemli değişiklik, 15 Temmuz darbe girişimine katılan veya FETÖ’yle bağları olduğu tespit edilen çok sayıda asker ve polisin kamu görevinden ihraç edilmesiydi. Polis Akademisi tarafından Emniyet Genel Müdürlüğü’nün ihtiyaçları doğrultusunda çok sayıda amir ve memur yetiştirilerek kolluk hizmetinde bir zaaf yaşanmaması sağlandı.
Boşluk kısa sürede dolduruldu
Emniyette FETÖ yapılanması daha çok yönetici pozisyonlarının ele geçirilmesine yönelik bir strateji izlediği için ihraçlar sonunda önemli bir polis amiri ihtiyacı doğmuştu. Kısa süre içinde gerek meslek içinden yükseltmeler gerekse sivil üniversite mezunlarından alımlarla amir sınıfı üçte iki oranında yenilenerek bu açık kapatıldı. Darbeden hemen sonra Silahlı Kuvvetler tarafından yürütülen sınır ötesi operasyonlar ve ülke içinde kolluk birimlerinin terörle mücadeledeki başarısı, sayısal anlamdaki ciddi azalmaya rağmen güvenlik hizmetinde bir eksiklik yaşanmadığını gösterdi. Zaten kısa süre içinde personel sayısı da eski oranına yükseltildi.
