Hayat Galatasarayın tarihi değişebilir

Galatasaray'ın tarihi değişebilir

Melih Şabanoğlu’nun Kuruluş: Mekteb-i Sultani’den Galatasaray Spor Kulübü’ne kitabı futbol dünyasının ezberlerini bozacak nitelikte. Kitabında futbolun Osmanlı’daki seyri ve Galatasaray’ın kuruluş hikayesinden bahseden Şabanoğlu, Galatasaray takımının kuruluş fikrinin 1904'te ortaya çıktığını anlatıyor.

Abone Ol Google News
Haber Merkezi Diğer
Galatasarayın tarihi değişebilir
Galatasaray'ın bilinen ilk fotosu.

Vakıfbank Kültür Yayınları'ndan futbol dünyasının ezberlerini bozacak bir kitap çıktı. Melih Şabanoğlu’nun Kuruluş: Mekteb-i Sultani’den Galatasaray Spor Kulübü'ne isimli kitabı futbol tarihine ışık tutuyor.

Sabah gazetesinin haberine özellikle de ilk dönemiyle ilgili birçok efsaneyi, miti, anonim anlatımı boşa çıkaracak bilgilere yer veriyor. Mesela Galatasaray'ın kuruluş fikrinin 1905'te ortaya çıktığı bilinir hatta kulübün sitesinde bile böyle yazar, ama bu doğru değil. İstanbul Futbol Ligi, 1904'te başladı diye bilinir bu da yanlış bilgi. Fenerbahçe'nin kurucusu Nurizade Ziya Bey'in hiç formalı fotoğrafı olmadığı düşünülür ama var...

Melih Şabanoğlu
Melih Şabanoğlu

İlk takımlar İngiliz ve Rumlardan oluşuyor

1900'lerin başında İstanbul'da karşılıklı maç yapacak iki kulüp kurulamadığını söyleyen Şabanoğlu, "İlk takım 1902'de İngilizlerin ve Rumların yönetimde olduğu, Kadıköy Kulübü. Fakat yönetimde Rumların bulunmasından rahatsız olan kimi İngilizler bu kulüpten ayrılıp 1903'te yönetimi tamamen İngilizlerden oluşan Moda Kulübü'nü kuruyor. Bir de İngilizlerin o dönem İstanbul'da Imogene adlı bir gemisi var. Geminin askerlerinin aynı adla kurduğu bir takımı var. Sonra İngilizler 'Rumlara da bir kulüp kurduralım dört takımlı bir lig oluşturalım' diyor. Elpis Kulübü ortaya çıkıyor. Böylece 1905'te İstanbul Futbol Ligi 1905'te kuruluyor" diyerek şu şekilde konuşuyor:

1908-1909 sezonu İstanbul Futbol Ligi şampiyonu Galatasaray kadrosu
1908-1909 sezonu İstanbul Futbol Ligi şampiyonu Galatasaray kadrosu
  • Spor tarihi genel olarak Ali Sami Yen'in anlatılarını esas alır. Ali Sami Yen'in 1920'de yazdığı bir raporda İstanbul Futbol Ligi'nin kuruluşuyla ilgili 1904 ve 1905 tarihleri geçer. Bu raporun eksik çevirisinin etkisiyle de spor tarihinde ligin kuruluşu 1904 kabul edilir. Dönemin gazeteleri var, önemli kaynaklar ve ligle ilgili o gazetelerdeki haberler incelendiğinde ligin çok net olarak 1905'te başladığı anlaşılıyor.

Spor tarihi kitaplarında, Galatasaray'ın kendi sitesinde, İstanbul Futbol Ligi'nde, İngiliz ve diğer takımlara karşı Müslüman ve Türk bir takımın mücadele etmesi gerektiği düşüncesiyle Galatasaray'ın kurulduğu anlatılır. Bu fikrin ne zaman ortaya çıktığına ilişkin de Ali Sami Yen'in 1941'de Bebek'te anlattığı bir anekdot esas alınır.

Sami Yen 'Birinci Teşrin 1905'te mektebin beşinci sınıfında edebiyat muallimimiz merhum Mehmet Ata Bey'in dersi esnasında birkaç arkadaş baş başa vererek Galatasaray'da bir futbol kulübü kurmaya karar verdik' diye anlatır. Arkadaşları Emin Bülent ve Asım Tevfik'tir. Başka anekdotlarda ise bu kararın 1904'teki edebiyat dersinde alındığını da söylemiştir. Nedense spor tarihinde 1905 esas alınır.

Ali Sami Yen'in buradaki amacı aslında kulübün kuruluş fikriyle liseyi ilişkilendirmek. Tarihi neden karıştırmış, farklı söylemiş bilemiyoruz. Gerçekte olan şudur: Ali Sami Yen, 1904 sonbaharında hayatında ilk defa Kadıköy'de bildiğimiz anlamda ayakla oynanan futbol maçı izler.

  • Bundan etkilenir hafta sonu tatilinden sonra liseye geldiğinde beşinci sınıfın edebiyat dersinde arkadaşlarına maçı anlatır, takım kurma fikrini açar. Ali Sami Yen, 1905 yılında altıncı sınıftadır. Toplantıya katılan Emin Bülent, 1905 haziranında mezun olmuştur. Dolayısıyla o toplantıya girme şansı yok, okulda değil çünkü. Buradaki garipliklerden yola çıkarak Mekteb-i Sultani'nin Tevzi-i Mükafat Cetveli'ne baktım. Ali Sami Yen mektebe 1901'de girmiş.

Dolayısıyla beşinci sınıfın edebiyat dersine girebilmesi için de o toplantının 1904'te olması gerekiyor. Ama bu toplantı Galatasaray'ın kuruluş tarihini değiştirmez. Çünkü o toplantıda bir karar veriliyor ama henüz gerçek anlamda futbolun kurallarını bilmiyorlar. Toplantıda lisede bir maç yapma fikri ortaya çıkıyor ya mesela o maç bir rugby maçı. Çünkü okuldaki futbol kültürü rugby üzerine... Bildiğimiz futbolu öğrenme süreci, takım kurma ancak bir yıl sonra gerçekleşiyor."

Dünyanın en gizemli kütüphanesi
HAYAT
Dünyanın en gizemli kütüphanesi

Bir zamanlar dinlenme rekoru kıran Müslüm Gürses şarkıları
HAYAT
Bir zamanlar dinlenme rekoru kıran Müslüm Gürses şarkıları

Dünyanın en çarpıcı 10 yapısı
HAYAT
Dünyanın en çarpıcı 10 yapısı

6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunundaki amaçlar ile sınırlı ve mevzuata uygun şekilde çerezler kullanılmaktadır. Detaylı bilgi için çerez politikamızı inceleyebilirsiniz.