Hayat Hayatın, aşkın ve tutkunun şairi Fars edebiyatının büyük dehası Sadi Türkçede

Hayatın, aşkın ve tutkunun şairi: Fars edebiyatının büyük dehası Sâdi Türkçe’de

Fars dili ve düşüncesinin en büyük dehalarından Sâdi Şirâzî’nin yaşamını ve eserlerini anlatan "Sadi: Hayatın, Aşkın ve Tutkunun Şairi” isimli eser Türkçe’de ilk kez yayımlanırken, onu tüm yönleriyle inceliyor. Düzyazıda ve şiirde en önemli klasik Fars dili kalemlerinden Sâdi, 13’üncü yüzyılda yaşadı, asırlar boyunca bilgeliğin ve sevginin simgesi olarak benimsendi.

Abone Ol Google News
Haber Merkezi Yeni Şafak
Hayatın, aşkın ve tutkunun şairi: Fars edebiyatının büyük dehası Sâdi Türkçe’de
Sâdi Şirâzî

Oxford Üniversitesi Şarkiyat Çalışmaları Fakültesi öğretim üyesi İranlı tarihçi Homa Katouzian tarafından kaleme alınan “Sadi: Hayatın, Aşkın ve Tutkunun Şairi” isimli kitap, VakıfBank Kültür Yayınları tarafından Türkçe’de ilk kez yayımlandı.

Türkçe çevirisi İsmail Hakkı Yılmaz’a ait olan kitap İslam medeniyetinin edebiyat birikiminde önemli söz sahibi, şair ve yazar Sâdi Şirâzî’yi tüm yönleriyle değerlendiriyor.

“Sadi: Hayatın, Aşkın ve Tutkunun Şairi” isimli eser
“Sadi: Hayatın, Aşkın ve Tutkunun Şairi” isimli eser

145 yıl önce iktisat anlayışı nasıldı?
HAYAT
145 yıl önce iktisat anlayışı nasıldı?

Mükemmel düzyazı örneği Gülistan

Düzyazıda ve şiirde en önemli klasik Fars dili kalemlerinden Sâdi, 13’üncü yüzyılda yaşadı, asırlar boyunca bilgeliğin ve sevginin simgesi olarak benimsendi. Sâdi’nin Gülistan ve Bostan isimlerinde iki büyük eseri bulunuyor. Katouzian kitabında Gülistan şiirinin 1940’lı yıllara kadar okullarda mükemmel düzyazı örneği olarak öğretildiğini, Bostan’ın da ahlaklı ve erdemli bir hayatın rehber kitabı şeklinde görüldüğünü söylüyor. Sâdi için klasik Farsça şiir geleneğinin en büyük ismi olduğunu belirten Katouzian, şunları anlatıyor: “Sâdi’nin hayatı konusunda kesin olan birkaç şey var ki, o da miladi on üçüncü (hicri yedinci) yüzyılda yaşadığı, Bağdat’taki Nizamiye Medresesi’nde eğitim aldığı, uzun yolculuklar yaptığı ve uzun bir hayat yaşadığıdır.”

Oxford Üniversitesi Şarkiyat Çalışmaları Fakültesi öğretim üyesi İranlı tarihçi Homa Katouzian
Oxford Üniversitesi Şarkiyat Çalışmaları Fakültesi öğretim üyesi İranlı tarihçi Homa Katouzian

150 yıl sonra 
yeniden Hürriyet
HAYAT
150 yıl sonra yeniden Hürriyet

Diyarları uzun yıllar gezen şair

Katouzian, Sâdi’nin Bostan şirinin giriş bölümünde bazı tecrübelerinden söz ettiğinin bilgisini veriyor ve şiirin doğuş öyküsünü şu satırlarda kaydediyor: “Buradan dünyanın dört bir yanına gittiğini ve her türden insanla karşılaştığını ama samimiyet ve cömertlikte Şiraz’ın insanıyla aşık atacak biriyle karşılaşmadığını öğreniyoruz. Sâdi uzun yolculuklara çıkanların dönüşte hediye niyetine Mısır’dan şeker getirdiğini düşünüyordu. Eve döndüğünde şöyle yazmıştı: ‘Eğer şekerle dolu değilse de ellerim, Vardır şekerden daha tatlı sözlerim’ Bu yüzden dönüşte hemşerilerine Bostan’ı hediye etti. Bostan’ın girişinden ve metnin genelinden Sâdi’nin uzun yıllarını seyahatlerde geçirip diyar diyar dolaştığı anlaşılmaktadır."

Rus halkının ruhunu yansıtan masallar: İlk kez Türkçe yayımlandı
FOTOĞRAF 5
Title
1826 yılında dünyaya gelen Aleksandr Nikolayeviç Afanasyev, Moskova Üniversitesi Hukuk Fakültesi’nden mezun oldu. 1849 ile 1862 arasında Dışişleri Bakanlığı arşivlerinde yönetici olarak çalıştı. Bir süre sonra Slav mitolojisi ile Rus masallarının kayıt altına alınması üzerine yoğunlaşan Afanasyev, Rusya’nın köylerini ve kasabalarını dolaşarak masallar derlerdi. 1871’de verem nedeniyle vefat eden Afanasyev, ardında paha biçilmez zenginlikte bir kültürel miras bıraktı. Afanasyev, halk masalları ve folklor araştırmaları alanına yaptığı önemli katkı nedeniyle Hans Christian Andersen ve Grimm Kardeşler gibi isimlerle beraber anılıyor.
Title
Rus halkının ruhuna ışık tutan masallardan oluştan “Rus Halk Masalları 1”, Afanasyev’in tüm dünyada edebiyat eleştirmenleri ve folklor araştırmacıları tarafından en görkemli yapıtı kabul edilen Rus Halk Masalları’nda anlattığı 600 masaldan bir kesit olarak okura ulaşıyor. Masallardaki kahramanlar, yer yer sihirle mücadele ederek, sihir kullanarak amacına ulaşıyor bazen de çarların kızlarıyla evlenebilmek için çevresinden sıra dışı yardımlar alıyor.
Title
Masallarda kötülüğü yaşam biçimi haline getirenler de var, kalbi aşırı iyilik dolu kişiler de… Keskin karşıtlıklar masal anlatım yapısının özünü yansıtıyor. Rusya’nın kırsalında her şey bir andan çığırından çıkabiliyor; uçan gemilere biniliyor, büyülü kitaplar kullanılıyor, sihirli bir yüzükle ordular kontrol ediliyor, cadılar veya efsunlu varlıklar, objeler, kurbağa dönüşen güzeller olaylara dâhil oluyor...
Title
Fantastik dünyanın kapıları aralanınca okura eğlenceli bir anlatım sunuluyor. Uçan Gemi masalında tarihin belki de ilk süper kahramanlar takımı bir araya geliyor ve her kahraman yeteneği doğrultusunda çarla mücadeleye destek veriyor. Baba Yaga masalında bir genç kız ormanda büyü sayesinde hayatta kalıyor ve üvey anne dersini alıyor…
Title
VBKY’nin yayımladığı “Rus Masalları 1”, fantastik bir dünyanın kapılarını aralıyor, akıcı ve eğlenceli anlatımıyla bir çırpıda okunabiliyor. Serinin diğer kitaplarının ise yakında okurla buluşturulması planlanıyor.
Rus halkının ruhunu yansıtan masallar: İlk kez Türkçe yayımlandı
VakıfBank Kültür Yayınları (VBKY) “Rus Masalları 1” isimli kitabı okurla buluşturuyor. Türkçe'de ilk kez yayımlanan kitapta, yaşamı boyunca Rusya'yı dolaşarak sayısı 600'den fazla masala ulaşan Aleksandr Afanasyev'in derlediği masallar yer alıyor. 10 masalın bulunduğu kitaptaki renkli illüstrasyonlar Irina Adam Erkılıç imzasını taşıyor. Kitabın Türkçe çevirisi Laura Kochkarova'ya ait.


Bağdat, Mekke, Diyarbakır…

Gülistan şiirinde Sâdi’nin Bağdat, Mekke, Şam, İskenderiye, Diyarbakır, Hemedan, İsfahan, Belh ve Kaşgar gibi ziyaret ettiği yerlerden söz eden birçok hikâye ve menkıbe yer alıyor. Katouzian, onun zamanın edebi ve düşünce yapılarının çoğundan haberdar olduğunu fakat tıpkı birçok düşünür ve edebiyat adamı gibi onun da tek bir yapıda eser vermediğini ifade ediyor. Katouzian, şöyle devam ediyor: “Sâdi bir akılcı değildir ama akla ve zekâya büyük önem vermiş ve aklî bilgiyi insani gelişimin yeterli değilse bile gerekli bir unsuru olarak görmüştür. Bir mistik olarak da görülemese de tasavvuf teori ve pratiğini çok iyi bilir ve efsaneleşmiş sufilere hayranlık duyardı. Sâdi’nin kişisel ve sosyal hayatı için kullanılabilecek en yakın modern terim –Sokratesçi bilgeliğe yakın bir kavram olan– felsefi gerçekçiliktir ama kesinlikle bir pragmatist ve araçsalcı değildir.” Ayrıca Sâdi, eserlerine göre değerlendirilecek olursa, hoşgörüyü, ılımlılığı ve sağduyuyu savunan bir fikir adamıdır. Kitapta konuyla ilgili birçok ayrıntı paylaşan Katouzian, Sadi’nin kusursuz hayata değil, iyi ve temiz bir hayata inandığını ve başkalarına karşı fazla eleştirel olmadığını söylüyor.

Ufkumuzu açacak eserler olacak
HAYAT
Ufkumuzu açacak eserler olacak

Bostan’ın bir benzeri yok

Klasik Fars şiirinin büyük hazineleri arasında Bostan şiirinin bir benzerinin bulunmadığını kaydeden Katouzian, “Sâdi’nin ‘pratik bilgeliğini’ kanıtlayan satırlara Gülistan’ın kimi sayfalarında rastlansa bile, Bostan’da buna dair çok az işaret vardır. Zira Bostan, Gülistan’ın teorik ve entelektüel karşılığıdır; Bostan’da teorik ve entelektüel açıdan üzerinde durulan konular daha sonra kaleme alınan Gülistan’da uygulamalı olarak ele alınır. Buna karşılık Bostan insan ruhunun yücelme ve arınma yol ve araçlarını daha geniş ve daha ayrıntılı bir şekilde inceler. Anlatı şiiri olarak gelmiş geçmiş en iyi Fars dilli mesnevilerden biridir: Kolay anlaşılırdır, özlüdür; akıcı ve rahat okunabilir” diyor. 13’üncü yüzyıl şairi ve yazarı Sâdi, klasik bir şair olarak evrensel bir yere sahip ve Katouzian’a göre Sâdi, aşk şiirlerini okuyan her âşığı da derinden etkilemeye devam edecek.

Sanat neye yarar?
HAYAT
Sanat neye yarar?

Antik Çağ’dan modern zamanlara: Felsefenin karanlık tarihine yolculuk
HAYAT
Antik Çağ’dan modern zamanlara: Felsefenin karanlık tarihine yolculuk

160 yıl sonra ilk politik ekonomi kitabı üzerine
HAYAT
160 yıl sonra ilk politik ekonomi kitabı üzerine

Monterroso’dan ironiyle örülü hikâyeler
HAYAT
Monterroso’dan ironiyle örülü hikâyeler

6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunundaki amaçlar ile sınırlı ve mevzuata uygun şekilde çerezler kullanılmaktadır. Detaylı bilgi için çerez politikamızı inceleyebilirsiniz.