81 yaşında vefat eden yönetmen Tunç Başaran edebiyattan sinemaya uyarladığı filmlerle Türk sinemasına imzasını attı. Çektiği filmlerle sayısız ödül alan Başaran’ın unutulmayan filmlerinden birisi de Uçurtmayı Vurmasınlar’dı.
Yönetmen Tunç Başaran, doku kanseri hastalığı nedeniyle bir süredir tedavi gördüğü İstanbul Göztepe Medeniyet Araştırma Hastanesinde dün hayatını kaybetti. 12 yıldır Bandırma’da annesi yazar Pakize Başaran ile birlikte yaşayan yönetmenin solunum yetmezliğinden vefat ettiği öğrenildi.
Usta yönetmen “Uçurtmayı Vurmasınlar” filmiyle yurt içi ve yurt dışında ödüller almış, aynı filmle “En İyi Yabancı Film” dalında 1989’da Oscar aday adayı olmuştu. Tiyatro oyuncusu Meriç Başaran’ın kardeşi olan yönetmen, 1 Ekim 1938’de İstanbul’da dünyaya geldi. İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesinde okuduğu yıllarda ünlü yönetmen, senarist, oyuncu, yapımcı Memduh Ün ile tanışınca sinemaya yöneldi.
YETMİŞLERDE ARA VERDİ
Memduh Ün’ün asistanlığını yapan Başaran, Ertem Göreç, Ömer Lütfi Akad, Atıf Yılmaz ve Halit Refiğ’in de asistanlığı yaptı. 1964’te Orhan Kemal’in Borusunu Öttüren oyunundan uyarladığı Hayat Kavgası filmiyle yönetmenliğe başladı. İlk dönem filmlerinde yerli ve yabancı uyarlamalara ağırlık verdi. John Sturges’in Yedi Silahşörler filminden On Korkusuz Adam’ı (1964), Georges Stevens’in Shane filminden Konyakçı’yı (1965), yine Orhan Kemal’in Bekçi Murtaza romanından Murtaza’yı (1965), Alexandre Dumas’ın Üç Silahşörler’inden Kara Davut’u (1967) ve Sezgin Burak’ın aynı adlı çizgi romanından Tarkan’ı (1969) sinemaya uyarladı. 1973’te seks film furyasının başlamasıyla sinemaya on beş yıl ara verdi. Şarkıcı Füsun Önal’la evlenen yönetmen, bu dönemde televizyon kanalları için reklam filmleri çekti. 1987’de Magnum Film şirketini kurarak Biri ve Diğerleri filmiyle yeniden sinemaya döndü.
SON FİLMİ VESAİRE VESAİRE
- Bu filmle 1987 Antalya Film Festivali’nde Jüri Özel Ödülü, 1988’de İstanbul Film Festivali’nde En İyi Türk Filmi ödülünü kazandı. En çok ses getiren filmi ise Uçurtmayı Vurmasınlar oldu. Feride Çiçekoğlu’nun aynı isimle kaleme aldığı kitabından sinemaya uyarlanan film 1989’da 8. Ulusrararası İstanbul Film Festivali ile 26. Antalya Altın Portakal Film Festivali’nde pek çok dalda ödülleri topladı. Bir çocuğun gözüyle kadınlar hapishanesinin anlatıldığı film aynı zamanda Yabancı Film dalında Oscar aday adayı oldu. 1995’te ise Ayla Kutlu’nun aynı adlı hikâyesinden uyarladığı Sen de Gitme Triyandafilis’le 10. Adana Altın Koza Film Festivali’nde En İyi Film ve En İyi Yönetmen ödülleri ile 9. Ankara Film Festivali’nde En İyi Film ödülünü aldı. Ayrıca film, 33. Antalya Altın Portakal Film Festivali’nde de En İyi 2. Film seçildi 1998 yılında Ayşe Nil’in yaşadıklarını kaleme aldığı Kaçıklık Diploması kitabını başarılı bir şekilde beyaz perdeye aktardı. 2000 yılında Abuzer Kadayıf’ı çeken yönetmen 2003›te 40. Antalya Altın Portakal Film Festivali›nde Onur Ödülü almıştı. Usta yönetmen son olarak 2008’de Vesaire Vesaire filmiyle kamera arkasına geçmişti.
