Pestisit nedir, zararları nelerdir, ölümcül müdür? Pestisit, zararlı organizmaları kontrol etmek, engellemek ya da zararlarını minimuma düşürmek için maddelerden oluşturulan bir karışımdır. Peki pestisit nerede kullanılır, zararları nelerdir? İşte ayrıntılar...
Pestisit nedir, zararları nelerdir, ölümcül müdür? Pestisit ürünleri nelerdir? soruları son günlerde çokça konuşuluyor. Peki nedir bu pestisit? İşte ayrıntılar...
İnsektisit : Böcek, haşerelere karşı kullanılan ilaçlardır. Fungusit : Funguslara (Mantar) karşı kullanılan ilaçlardır.Herbisit : Yabancı otlara karşı kullanılan ilaçlardır.Mollusit : Yumuşakçalara karşı kullanılan ilaçlardır.Rodentisit : Kemirgenlere karşı kullanılan ilaçlardır.Nematisit : Nematotlara karşı kullanılan ilaçlardır.Akarisit : Akarlara karşı kullanılan ilaçlardır.
Bir pestisit kimyasal bir madde ya da virüs veya bakteri gibi biyolojik bir ajan olabilir. Kimyasal pestisitlerin çoğu hedef organizmaya seçkin etkinlik gösteremedikleri için hedef organizma dışındaki organizmalarda da çeşitli hastalıklara yol açar hatta öldürücü olabilirler. Birçok pestisit insanlar için de zararlıdır. Kullanıldıkları canlıların yiyecek şeklinde insanlar tarafından kullanılmaları sonucunda insanlarda yaygın hastalıklara ve istenmeyen sıkıntılı durumlara sebep olurlar. Kimyasal pestisitlerin ve etken maddelerinin akut toksik etkileri vardır. Karbamatlar, organofosfatlar ve klorlanmış hidrokarbonları içeren birçok pestisit genetoksik etkiye sahiptir. Tarım ile uğraşan ve pestisite maruz kalan insanlarda yapılan çalışmalarda bu bireylerde yapısal ve sayısal kromozom anomalileri ile kardeş kromatid değişiminde artmalar gözlenmiştir.
Pestisitlerin kronik etkisine maruz kalan tarım işçilerinde birçok genetik hasarın yanı sıra karaciğer, böbrek ve kaslarda bozukluklar görülmüştür. Pestisitin canlılar üzerindeki etkisi fetal yaşamdan itibaren başlamaktadır. Bu ilaçlar plasentadan fetüse geçmekte ve bunun sonucu olarak düşükler, hiperpigmente ve hiperkeratatik çocuk doğumları görülmektedir. Yapılan hayvan deneylerinde ise radyoaktif olarak işaretlenip anneye verilen pestisitin 5 saat sonra plasentadan fetüse geçtiği ve fetüsün göz, sinir sistemi ve karaciğerine yerleştiği gözlenmiştir.
Organofosfatlı ve karbamatlı insektisitler ise etkilerini doğrudan doğruya periferal ve merkezi sinir sistemi üzerinde göstererek canlı yaşamını tehdit etmektedir.
Karadeniz Teknik Üniversitesi (KTÜ) Tıp Fakültesi Halk Sağlığı Anabilim Dalı Öğretim Üyesi Prof. Dr. Murat Topbaş, evlerde fare ya da böcek ilaçlarının sanki insan sağlığına zararlı değilmiş gibi her tarafa kullandığını ancak bunların vücutta birçok bozukluğa yol açabileceğini söyledi.
Topbaş, AA muhabirine yaptığı açıklamada, çağın gözardı edilen önemli halk sağlığı sorunlarından birisinin de tarım ilaçlarının ölçüsüzce kullanılması olduğunu vurguladı.
Bu ürünlerin tarımda zararlıları öldürmek amacıyla kullanıldığını ifade eden Topbaş, bu zararlıların da böcekler, bazı mantar türleri ile zararlı otlar olduğunu anlattı.
Topbaş, pestisitin böceklerin, rodentisitin ise fare gibi kemirgenlerin bertarafında kullanıldığını dile getirerek ancak sadece o zararlıyı değil, tüm canlıları belli oranda etkilediğine dikkati çekti.
İnsan sağlığına bu tür ilaçların zararlarının üç kategoride değerlendirildiğine işaret eden Topbaş, bunların da akut, kronik ve genetik etki olarak insanın karşısına çıktığını söyledi.
Topbaş, akut etkilerin genellikle yanlışlıkla içilme kaynaklı olduğunu belirterek, şöyle devam etti:
"Kronik etkileri ise doğrudan doğruya görmeyiz. Bunlar uzun zaman içerisinde ortaya çıkar. Evlerde fare, böcek ilacını sanki insan sağlığına zararlı değilmiş gibi her tarafa kullanıyoruz ancak bunların vücudumuza yaptığı birçok bozukluk var. Bunlardan bazıları endokrin ve hormonal sistemimizi etkilerken bazılarının ise kanserle ilişkisi olduğu tanımlanmıştır. Genetik etkileri ise çocuğumuzun ve onun çocukları üzerinde görülebilir."
İlaçların doğru şekilde kullanılması gerektiğini vurgulayan Topbaş, bu ilaçları mümkün olduğunca kullanmamak gerektiğini aktardı.
Topbaş, nasıl ki antibiyotiklerin doktor reçetesiyle eczaneden alınıyorsa fare ve böcek gibi haşerelerin bertarafında kullanılan tarım ilaçlarının da aynı şekilde reçetelendirilerek dozajlarının belirlenmesi gereken ürünler olduğunu ifade etti.
Dolayısıyla bu ürünlerin genel satışta bulunmasının doğru olmadığına dikkati çeken Topbaş, "Bu anlamda kontrolsüz kullanılmalarının birçok sağlık etkisine neden olacağının unutulmaması gerekiyor. Dolayısıyla bu ürünleri kullanmaktan kaçınmakta yarar var." dedi.
