Konut satışları düştü

Bilindiği gibi ülkemizde inşaat sektörü ekonominin lokomotifi olarak büyümeyi etkilemektedir. Sektör katma değeri olarak GSYH içinde yüzde 5-6 civarında pay alsa da, 200’e yakın sektörle ileri-geri bağlantısı olması nedeniyle yaklaşık yüzde 30’unu etkilemektedir.

İnşaat sektörünü sadece konut sektörü ile özdeşleştirmemek gerekiyor. İnşaat sektöründe en büyük payı konut sektörü almakla birlikte; yol, baraj, santraller, liman ve ticari yapılar v.s. de inşaat sektörü içinde değerlendirilmektedir.

**

Son açıklanan 3. çeyrek büyüme rakamlarına göre inşaat sektörünün yüzde 5.3 küçülmüştür.

Bugün açıklanan konut satışları ile ilgili rakamlar ise çok daha büyük bir daralmayı göstermektedir.

Şöyle ki; 2018’in kasım ayında önceki yılın aynı ayına göre konut satışlarında yüzde 27 oranında bir azalma söz konusudur. Daha büyük daralma ise ipotekli konut satışında görülmüş. Bir önceki yılın aynı ayına göre yüzde 85.7’lik bir daralma gerçekleşmiştir. Bu daralmanın arkasında hiç şüphesiz artan konut kredisi faizleri var.

Yine ilk defa satılan konut sayısı geçen yıla göre yüzde 31.2 ve 2. el konut satışları yüzde 23 oranında azalmıştır.

**

Konut satışlarındaki olumlu gelişme ise yabancılara satışlardır. Bir önceki yılın aynı ayına göre yabancılara konut satışı %117.1 oranında artmıştır.

Yabancılara konut satışında ilk sırayı İstanbul almış, onu sırasıyla Antalya, Bursa, Ankara ve Yalova izlemiştir.

Yine en fazla konut satın alan yabancı uyruklular Irak vatandaşları olmuş. Onları İran, Afganistan Rusya Federasyonu, Suudi Arabistan, Kuveyt ve Almanya vatandaşları izlemiştir.

Yabancılara konut satışı Ocak-Kasım 2017 döneminde 20.247 adetten Ocak-Kasım 2018 döneminde 35403 adede çıkmıştır.

Burada yabancılara yapılan konut satışının yıllık toplam satışının sadece yüzde 3’üne karşılık geldiğini, yani sektöre çok büyük ivme kazandıracak boyutta olmadığını söylemeliyiz.

**

Konut satışlarındaki daralmanın iki önemli nedeni var; birincisi kurlardaki artış (kurlardaki artışın bütün dengeleri bozduğuna bir kez daha vurgu yapalım), bir diğeri ise konut kredi faizlerinin yüksek boyutlara ulaşmasıdır.

Kurlardaki artış konut satın alacakların taleplerini erteletmiştir.

Diğer yandan konut kredilerindeki aşırı artış (bunun arkasında da kur artışının dolaylı etkisi var) kredi kullanarak konut satın alımını büyük ölçüde azaltmıştır.

**

Hükümetin konut ve dolayısıyla inşaat sektöründeki gerilemenin büyüme üzerindeki etkisini gördüğünü, bu olumsuz etkiyi gidermek için başta KDV ve tapu harçlarında indirim, yabancıların 250 bin dolara kadar gayrimenkul alımına vatandaşlık hakkı tanıması gibi bir takım kararlarla sektörü teşvik etmeye çalıştığını görmekteyiz.

Son dönemde konut kredi faizlerinin 3 kamu bankası tarafından kritik eşik olan 1 puanın altına çekilmesi (hükümetin müdahalesi), buna özel banka olarak iş bankasının katılması konut satışlarını tekrar artıracaktır.

**

Sonuç olarak söylememiz gereken; ekonominin bütün inşaat sektöründeki daralmadan (konut sektörünün önemli payı var) ciddi oranda etkilenmektedir. Tabii ki inşaat sektörünün lokomotif olduğu bir ekonomiden, imalat sektörünün lokomotif işlevi gördüğü bir ekonomiye geçişin gerektiği açıktır. Bu yapısal dönüşüm uzun dönemli sürdürülebilir bir kalkınma kaçınılmazdır. Fakat kısa dönemde başta konut sektörü olmak üzere inşaat sektörünün büyümeye, istihdama, ihracata etkisini en üst seviye çıkarabilmek için desteklemenin devam ettirilmesi gerekir diye düşünmekteyim.