Türkiye ekonomisinin en önemli sorunlarından birisi cari açıktır.Son yıllarda cari açıktakiartış eğilimi düşmüş, hatta 2019 yılındaülkecari fazla vermiştir. Fakat, özellikle ekonomik büyümeninhızlandığı dönemlerde, büyümenin neden olduğu, başını da enerjinin çektiği yüksek ithalat faturası, ülkemizin sürekli cari açık vermesine neden olmuştur.PEKİ CARİ AÇIK NEDİR VE NEDEN ÖNEMLİDİR?Cari açık, bir ülkenin dünya ile olanekonomik ilişkilerinde ihracat, dış yardım ve işçi gelirlerinden elde ettiği miktarın,
Türkiye ekonomisinin en önemli sorunlarından birisi cari açıktır.
Son yıllarda cari açıktaki
artış eğilimi düşmüş, hatta 2019 yılında
ülke
cari fazla vermiştir. Fakat, özellikle ekonomik büyümenin
hızlandığı dönemlerde, büyümenin neden olduğu, başını da enerjinin çektiği yüksek ithalat faturası
, ülkemizin sürekli c
ari açık vermesine neden olmuştur.
PEKİ CARİ AÇIK NEDİR VE NEDEN ÖNEMLİDİR?
Cari açık, bir ülkenin dünya ile olan
ekonomik ilişkilerinde ihracat, dış yardım ve işçi gelirlerinden elde ettiği miktarın, ithalat, faiz ve kâr transferleri gibi giderlerinden daha düşük olmasıdır.
Ama şu da bir gerçek ki cari açığın en önemli nedeni ihracat ve ithalat arasındaki açıktır. Yani, Türkiye’de cari açığın temel belirleyicisi ticaret açığıdır. Bu nedenle
cari açığın azaltılması için dış ticaret açığının kapatılması zorunludur.
Cari açık oluşunca bunun finansmanı da
sorun olmaktadır.
Cari açığın finansmanının bir yolu var
olan tasarruflarla, yani rezervler ile karşılanması iken diğer bir yolu da uluslararası finansal piyasalardan borçlanarak karşılanmasıdır.
Ancak, yeteri kadar rezervi olmayan ülkeler zorunlu olarak bu açığı uluslararası piyasalardan borçlanarak finanse ederler. Fakat bu yolun da kolay bir yol olmadığı oldukça
açıktır
.
Cari açığın yüksek ve sürekli hale gelmesi ve bu açığın finanse edilmesi zorunluluğu ekonomide birçok soruna neden olmaktadır.
Küresel finansal koşullar iyi olunca, yani daha düşük faizler ile kaynak bulunduğunda bu açığın finansmanı nispeten daha kolay olurken, tam tersi koşullarda ise cari açığın finansmanı zorlaşabilir.
Özellikle yüksek cari açığın neden olabileceği düşük kredi notu
nun ve yüksek borçlanma faizlerinin kur üzerinde yapacağı baskı ve oluşabilecek kırılganlıklar öne çıkan önemli sorunlar olmaktadır.
En önemlisi de
cari açığın yüksek olduğu dönemlerde,
küresel finansal koşullar da iyi durumda değil ise ekonomik büyümede fedakârlık yapılması elzem bir tercih haline geliyor.
Yani cari açığın neden olabileceği
finansal zorluklar ile karşılaşmamak ve
düşük cari açık seviyelerini yakalayabilmek için düşük ekonomik büyüme tercihi zorunlu bir politika haline gelmektedir.
Bu tercihin maliyeti olan düşük büyüme, düşük GSYİH, düşük kişi başı gelir ve düşük istihdam nedeniyle,
cari açık meselesinin çözümü
zorunlu bir hale gelmiştir.
Düşük cari açık için düşük büyüme tercihi, özellikle cari açığın yüksek olduğu
ve küresel finans piyasalarda bu açığın finansmanının zor olacağı beklentisiyle de geçmiş yıllarda uygulanan bir politika tercihi oldu.
CARİ AÇIĞIN ÇÖZÜMÜ
Cari açıktan kurtulmak bir çok sorunu çözmek anlamına geliyor. Bu nedenle cari açığın azaltılmasından ziyade c
ari fazlaya ulaşmak önemli. Bu değişimin sağlanması için gereken en önemli husus ise daha çok üretmektir. Zaten cari açık da
ülkenin dünya ile olan ekonomik ilişkilerinde
gelirlerinin giderlerinden fazla olması değil mi?
Ülkenin dünya ile olan ekonomik ilişkilerinde gelirlerinin giderlerinden fazla olması, ülkenin tükettiğinden daha çok üretmesidir.
Ayrıca hem daha fazla üretmek hem de üretilen malların daha nitelikli olması, katma değerinin yüksek olması, yani yüksek teknolojik malların ihraç edilen malların içindeki payın yüksek olması
cari açığın düşmesine, hatta cari fazlanın oluşmasını da beraberinde getirecektir.
#cari açık
#tasarruf
#piyasa
#finans
