Dünya biter, yalan bitmez

Fitne çıktığı zaman, koşan yürüsün, yürüyen dursun, duran otursun deniliyor. Oturanın da uslu durması, yalan, yanlış ve yanlı konuşmaması, yazmaması gerekiyor. Kabul ediyorum, herkesin elinde cep telefonu ve bilgisayar varken, bu çok zor.

Fitnenin nasıl bir şey olduğunu, bir memleketi ne hale getirdiğini, getirebileceğini çok gördük. Afganistan''ı hatırlayın. Sovyet işgaline son veren mücahitler, fitne ve kibir yüzünden, hem kendilerini, hem ülkelerini mahvettiler.

Irak''ı düşünün. Oradaki grupları biliyorsunuz. Birbirlerini bertaraf etmek için gösterdikleri direnç ve isteği, ne acıdır ki, işgal kuvvetlerine karşı göstermediler. Çünkü fitne, sadece insanları birbirine düşürmüyor, milli birliği de yok ediyor.

Fitnenin ne demek olduğunu üç sene evvel gördüm, yaşadım. Yüksek bir hayat tecrübesi olarak şunu söylemek isterim: İnsanın sadece aklı değil, kalbi de duruyor.

Evet, fitnenin, yalanın ve iftiranın çok kolay olduğu günlerden geçiyoruz. İnsanın zayıflamasından tutun da teknolojinin yan etkilerine kadar, bu olumsuzluğun birçok nedeni var. Bir de soru: Herkes her şeyi yazarsa, kim neyi anlayacak?

Son yaşananlar üzerinden gidersek; bu öyle bir fitneydi ki, sanat ve edebiyat dünyasındaki uzun dostluklar bile bir gecede kısaldı, aziz hatıralar yıkıldı.

Gönül isterdi ki, hep beraber şunu dillendirelim: Gün, hesap değil, kitap günüdür.

***

Birçok kaynak kitapta, ''dili korumanın faydaları'' başlıklı bölümler vardır. Yalan söylememek, fitne çıkarmamak, iyileri kötülememek, olayları çarpıtmamak vs. Yazıyı yazmadan evvel, Marifetname''deki ''dilin afetleri'' bahsini tekrar okudum. İşte onlardan birkaçı: Yalan, husumet, inat, insanların özrünü kabul etmemek, sözü sertlikte söylemek… (Sayfa 1292)

Mercimek Ahmet, o meşhur Kâbusname''sinin şairlere nasihat bölümünde, ''söze zulmeyleme'' der. Bunu, sadece şairlere değil, herkese söylemiş olsun. Bu kadar yalanın ve acımasızlığın, insafsızlığın olduğu yerde, sadece birbirimize değil, söze de zulmetmiş oluyoruz.

Biliyoruz ki, dünya biter, yalan bitmez. Başka yerlerde çekilmiş fotoğrafların ülkemizde yaşanmış gibi servis edilmesi, maalesef, bu sözü haklı çıkarıyor.

Yeri gelmişken, bir de hatırlatma yapalım: Ağaç sevgisi ile inanç düşmanlığı aynı yerde barınmaz, aynı toprakta kök salmaz. Kin, yeşertmez, kurutur.

Ağaçları savunanlar kardeşlerimizdir, kıymetli insanlardır. ''Her ağacın bir gölgesi olur'' sözünü iyi bilirler. Öte yandan, bir ağacın çok sayıda gölgesi oluyorsa, olmaya başlamışsa, yolunda gitmeyen bir şeyler var demektir. Böyle bir durumda, biraz durmalı ve düşünmeliyiz. Örneğin, Gezi parkındaki ağaçlarla Kanal İstanbul''un nasıl bir akrabalığı var? Yahut üçüncü boğaz köprüsünün, yapılacak hava limanının...

***

Orhan Veli''ye göre, ''edebiyatı edebiyattan kurtarmak gerekir.'' Bu iddiayı tartışabiliriz ama tartışmayalım. Buradan yola çıkarak şunu söylemek istiyorum: Demokrasiyi demokrasi havarilerinden kurtarmak icap ediyor. Halkın isteklerine saygılı olunsun deniliyor, buna karşılık, halk oylaması dahi istenmiyor. Tam da burada, aklıma şu söz geliyor: ''Aynı kelimeleri kullansak bile, aynı şeylerden bahsettiğimizi söyleyemeyiz.'' Demokrasi, insan hakları, inanç ve ifade özgürlüğü, hatta vatan, millet, devlet kavramları.

Demokrasi demişken. Kendi ülkelerindeki olayları görmezden gelip de meydanlarımızdan saatlerce canlı yayın yapan ''demokrasi dostu batılıların'' tarafsızlığına, masumiyetine ve insan hakları konusundaki samimiyetine ne kadar güvenebiliriz?

Sorumuzu kısaltalım: Bizler değişmiş olabiliriz, fakat onlar ne kadar değişmiştir?

Avrupa Birliği Parlamentosu''nun ülkemiz aleyhine aldığı karar malum. Sayın Erdoğan''ın ''ahlaksız bir girişim'' olarak nitelendirdiği bu karar, ister istemez, kötü hatıraları da beraberinde getiriyor.

Türkiye''nin Parçalanması ve İngiliz Politikası isimli kitabı tekrar elime alıyorum. Kitap, İngiliz Devlet Arşivi gizli belgelerinden oluşuyor.

1900 ile 1912 yılları arasındaki Balkan raporları, batılıların, kendi ülkelerindeki olaylar dururken, bizim topraklarımızdan canlı yayın yapmalarına benzer çelişkiler taşıyor.

Balkanlardan İngiliz devletine ulaşan raporlar, Hıristiyanların Müslümanları katlettiği yönünde. Fakat Avrupa basınında çıkan ve Avrupalı politikacıların da dillendirdiği şey, bunun tam tersi. Mesela İngiltere''nin Sofya Büyükelçisi, İngiliz Dışişleri Bakanı Edward Grey''e 2 Ağustos 1910''da bir rapor gönderiyor. Raporda, Bulgaristan ve çevresindeki karışıklıklar, cinayetler, yağma ve kaçırmalar var. Bu tür şeylerden dolayı, Bulgar hükümeti daima Türk tarafını suçluyor. Avrupalı gazeteler ve politikacılar da öyle. Hatta bu suçlamalardan yola çıkarak, Osmanlıya baskı yapıyor, taviz üstüne taviz koparıyorlar. Buna karşılık, hakikat, rapordaki şu cümlelerde kendisini gösteriyor: ''Gerçekte Bulgarların şikâyete hiç hakları yok. Bütün vahşeti yapan kendileri.'' (Sayfa 133)

Sorumuzu yineleyelim: Bizler değişmiş olabiliriz, fakat onlar değişmiş midir?

Bundan sonrası için söylüyorum: Batı medyasını ciddiye almadan ve yurt dışına ''help'' mesajları göndermeden evvel, tekrar bir düşünelim. Elbette ''taviz'' bahsini de unutmadan.