Yazarlar ABD yine tansiyon yükseltiyor

ABD yine tansiyon yükseltiyor!

Mehmet Akif Soysal
Mehmet Akif Soysal İnternet Yazarı
Abone Ol Google News

Rusya-Ukrayna savaşı henüz başlamışken atılan adımların esasen Doğu Blokunun direncini kırmak ve özelde Çin’in teknolojik, ekonomik ve askeri ilerlemesini engellemek olduğunu ifade etmiştik. Bu süreçte Ukrayna bir yem, Rusya ise yıpratılmak istenen doğu blokunun bir oyuncusudur. Esas hedef ise Çin’dir. Hindistan ve Orta Doğu ise yan unsurlardır ancak hepsi bir cephedir Batı Bloku için…

Hatırlamakta fayda var. Biden yönetimi esnasında Çin ile ABD arasındaki tansiyon arttırılmış ve ABD’nin rahatsızlıkları gün yüzüne çıkartılmıştı. Bu süreçte ABD, Çin menşeli ürünlere ek gümrük vergisi koyarak ilk somut adımları atmıştı. Ötesinde Çin’in ve dünyanın en büyük ve önemli teknoloji firması Huawei’ye ABD tarafında kısıtlar getirilmişti. Daha ötesi iş bel altına vurmaya kadar gitmiş, Kanada polisi, daha sonra, ABD’nin İran’a yönelik yaptırımlarını atlatmak için dolandırıcılık ve sahtekarlık yapma suçlamasıyla Huawei şirketinin sahibinin kızını ABD’nin talebi üzerine tutuklatmıştı. 28 Ocak 2019’da ABD Adalet Bakanlığı, Meng aleyhindeki mali dolandırıcılık suçlamalarını resmen açıkladı. Huawei’nin kurucusunun kızı, Kanada’da üç yıllık ev hapsinden serbest bırakıldıktan sonra eve dönebildi. ABD savcılarıyla bir anlaşma(!) yaptıktan sonra aleyhindeki banka dolandırıcılığı suçlamaları reddedildi.

Yaklaşık 150 Çinli şirket, daha sıkı kurallar altında Amerikan düzenleyicilerine denetim kayıtları sağlamazlarsa ABD borsalarından olası listeden çıkarılma ile karşı karşıya. Bu arada ABD’de enflasyona sebep olduğuna dair eleştiriler alınsa da 2019 yılından bu yana Çin’den ithal edilen 370 milyar dolarlık ürüne ek gümrük vergisi halen devam etmektedir.

Spotlar Rusya Ukrayna savaşına çevrilmişken yakın zaman evvel ABD-Çin rekabetinde veya husumetinde artış yaşandı. Bu hafta Washington, Pekin’i Güney Çin Denizi’nde hak iddia eden diğer Asya ülkelerine karşı “provokasyonlar” yapmakla suçladı ve Çin gemilerinin ve uçaklarının tartışmalı bölgede “agresif ve sorumsuz davranışlarının” ciddi bir olayı tetikleyebileceği konusunda uyardı.

Esasen son haftanın rahatsızlığı ABD sözcüsü Pelosi’nin Çin’in kendi ülke sınırı içinde gördüğü Tayvan’ı ziyaret etme planı sonrasında gelişti. Pelosi’nin ziyareti teyit edilmedi ancak önümüzdeki haftalarda gerçekleşebileceği yönünde spekülasyonlar var. Eğer gerçekleşirse Tayvan’ı 1997’den bu yana ziyaret eden en üst düzey ABD yetkilisi olacaktır.

Çin hükümeti ve ordusu, tüm yabancı ziyaretlere veya Tayvan›a destek ifadelerine şiddetle karşı çıkıyor ve uzun süredir Çin hükümetini eleştiren Pelosi’nin ziyaretine artan tepkisi ile cevap veriyor; Çin savunma bakanlığı, «boş durmayacağını» söylemiş, Devlet medyası ise, “herhangi bir dış müdahaleyi ve ‘Tayvan bağımsızlığı’ ayrılıkçı girişimlerini engellemek” için askeri iması altında “güçlü önlemler” tehdidinde bulundu.

2019’da gün aleniyet kazanan haliyle ABD-Çin husumeti daha çok su kaldırır. Bu esnada kartlar yeniden dağıtılacaktır. Tek merkezli dünya idaresinden ziyade çok kutuplu yönetimler dünyada küresel dengeyi daha fazla sağlayabilir. Ancak bundan önemlisi Türkiye ve Türkiye gibi gelişmekte olan ülkelere artan yumuşak ve sert güçlerine paralel yeni hamleler yapma alanları açılacaktır.

Kastım sadece askeri değildir; ekonomik bağımsızlığı kazanmanın önündeki camdan tavanlar ancak bu tarz süreçlerde kırılabilir. Süreci en verimli yönetmenin yolu ise kartların yeniden dağıtıldığı süreçte milli ve siyasi birliktir. Politik olarak savrulan, iç siyasette kaos yaşayan bir ülke masada oturan olmayacak ancak menüde olacaktır!

Batı bloku bunu bildiği için iç siyasette birbirine benzemez 6+1’i tek masaya oturtup Türkiye’yi siyasi belirsizlik ortamına sürüklemek ve menüye koymak derdindedir. 2023 seçimleri bu anlamda Türkiye’ye yatırım yapmak isteyen çevrelerin de yakında takip ettiği bir süreçtir. Yola kayıpsız devam, Türkiye’nin lehine olduğu kadar Orta Doğulu halkların da lehine olacaktır. Erdoğan mazlum memleketlerin talihsiz kaderini değiştirebilecek adımları, kazanacağı 2023 seçimlerinden sonra çok daha hızlı atacaktır. Zira kaybedecek zaman kalmadı, 2030 kadar dünya yeni dengesini bulacaktır…

6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunundaki amaçlar ile sınırlı ve mevzuata uygun şekilde çerezler kullanılmaktadır. Detaylı bilgi için çerez politikamızı inceleyebilirsiniz.