Yalın üretim yalın yönetime dayanır

00:0023/04/2008, Çarşamba
G: 2/09/2019, Pazartesi
Nazif Gürdoğan

Sanayi toplumundan bilgi toplumuna geçerken, bütün kurum ve kuruluşların üretim gücü, her yıl beklenmeyen bir oranda artıyor. Üretim teknolojileri ve yönetim anlayışlarındaki gelişmelere paralel olarak, ülkelerin ürün, hizmet ve bilgi üretim hacimleri genişliyor. Üretim ve tüketimleriyle, ülkelerin birbirine geçmişte benzeri görülmedik bir biçimde, bağımlı hale geldiği bu dönemde, kurum ve kuruluşların, rekabet üstünlüğü kazanmaları, bütün işletme fonksiyonlarında kendilerini sürekli geliştirmelerine

Sanayi toplumundan bilgi toplumuna geçerken, bütün kurum ve kuruluşların üretim gücü, her yıl beklenmeyen bir oranda artıyor. Üretim teknolojileri ve yönetim anlayışlarındaki gelişmelere paralel olarak, ülkelerin ürün, hizmet ve bilgi üretim hacimleri genişliyor. Üretim ve tüketimleriyle, ülkelerin birbirine geçmişte benzeri görülmedik bir biçimde, bağımlı hale geldiği bu dönemde, kurum ve kuruluşların, rekabet üstünlüğü kazanmaları, bütün işletme fonksiyonlarında kendilerini sürekli geliştirmelerine bağlıdır.

Aldous Huxley''in, tarım toplumundan sanayi toplumuna geçişin simgesi olarak kabul ettiği, Henry Ford''un, motorlu araçlar üretiminde büyük bir patlamaya yol açan, “Yürüyen Üretim Hatları” yöntemi, ekonominin her alanında başarıyla uygulanmaktadır. Ülkeler arasındaki rekabetin büyük bir hız ve yoğunluk kazanmasıyla, üretim ve yönetimde “Fordizm” ve “Taylorizm”e yeni boyutlar kazandıran, “Yalın Üretim” ve “Yalın Yönetim”e dayanan “Toyotizm” geliştirilmiştir. Toyotizm''de amaç, üretim ve yönetimde hatasızlığı yakalamaktır.

Hafta sonunda Dr. Şaban Kızıldağ ile birlikte, inşaattan otomotive kadar 1.100 çalışanıyla, değişik alanlarda faaliyet gösteren Dumankaya Holding''in, Toyotasa''nın önde gelen en büyük satıcılarından olan Dumankaya Toyota Plaza''nın, İVİAD''da düzenlediği “Stratejik Planlama ve Takım Çalışmasında Yalın Yönetim” toplantısına katıldık. Holdingte eğitim çalışmalarına büyük bir ivme kazandıran, Barış Dumankaya''nın öncülüğünde, Dumankaya Toyota Plaza, Türkiye''nin bir numaralı satıcısı olma yolunda hızla ilerlemektedir.

Taiichi Ohno''nun, Canan Feyyat''ın Türkçe''ye kazandırdığı “Toyota Ruhu” isimli kitabında ayrıntılı olarak anlattığı gibi, bütün boyutlarıyla bütünleşmiş “Toyota Üretim Sistemi”, “Yalın Üretim”, “Toplam Kalite” ve “Yalın Yönetim” temellerine dayanmaktadır. “Toyotizm”, sıfır stok, sıfır hata, sıfır çatışma, üretimde sıfır boş zaman, müşteri için sıfır bekleme süresi, sıfır bürokrasi ve sıfır gereksiz iletişim olmak üzere, her alanda kusursuzluğu hedeflemektedir. Bunun için de, her işlemin zamanında eksiksiz bir biçimde gerçekleşmesi istenmektedir.

Kurum ve kuruluşların ürettikleri ürün ve hizmetlerin, katma değerlerini artırmayan işlemleri, ortadan kaldırmadan, dünyanın yeni zenginlik kaynağı olan verimliliği artırmak mümkün değildir. Bütün işletmelerde verimliliği artırmanın önündeki en büyük engel, savurganlıktır. Yönetim ve işletme fonksiyonlarındaki, verimsiz işlemleri önlemek için, yalın yönetimle yalın üretim çalışmalarının el ele vererek, kusursuz bir uyum ve düzen içinde yürütülmesi gerekir.

Toyota benzeri büyük Japon şirketlerinde olduğu gibi, işletmelerde verimliği artırmak, katı ve değişmez görev ve sorumluluk tanımlamaları olmazsa, sorumluluğu başkalarına yüklemeden, herkes kendinde, her işi yapma yetkisini bulur. Kuruluşların, herkesin görev ve sorumluluklarını açıklayan iyi bir örgüt şemasının olması, o kuruluşta yönetim ve üretim fonksiyonlarının kusursuz bir biçimde gerçekleştirildiği anlamına gelmez.

Yalın yönetim ve yalın üretimde amirler ve memurlar yoktur, işletmenin bütününü gören yol göstericiler, yönlendiriciler ve özendiriciler vardır.

Yalın yönetim olmadan, yalın üretim olmaz.

Yalın yönetimde duvar ve kapı yoktur.