İran nükleer anlaşmaya uyuyor

Yeni Şafak
20:1812/11/2018, Pazartesi
G: 12/11/2018, Pazartesi
AA
İran Cumhurbaşkanı Ruhani
İran Cumhurbaşkanı Ruhani

ABD Başkanı Trump'ın çeşitli bahaneler ileri sürerek nükleer anlaşmadan çekildikten sonra İran'a yönelik başlattığı ambargo kararına karşı Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı, İran'ın 2015'te imzalanan nükleer anlaşmanın sınırları içinde faaliyetlerini yürüttüğünü açıkladı.

Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı (UAEA), İran'ın 2015'te imzalanan nükleer anlaşmanın sınırları içinde faaliyetlerini yürüttüğünü açıkladı.

Avusturya'nın başkenti Viyana'da bulunan
UAEA merkezinden anlaşamaya taraf ülkelere gönderilen son 4 aya ilişkin raporda, İran'ın nükleer anlaşmaya ilişkin taahhütlerini yerine getirdiği ifade
edildi.

Raporda, İran'ın Kapsamlı Ortak Eylem Planı (KOEP) olarak adlandırılan kilit sınırlamalar içinde hareket ettiği bildirildi.

UAEA raporunda, ajansın ziyaret etmesi gereken İran'daki tüm sahalara erişebildiğinin altı çizilerek, müfettişlerin İran'ın ağır su ve düşük zenginleştirilmiş uranyum stoklarının sınırları içinde kaldığını doğruladığı bilgisi aktarıldı.


Nükleer anlaşma nedir?

2015 yılında, ABD'de Barack Obama yönetiminin iş başında bulunduğu dönemde P5+1 (
BM Güvenlik Konseyi'nin beş daimi üyesi olan ABD, Çin, Rusya, Fransa ve İngiltere ile Almanya
) ve İran arasında imzalanan anlaşma ile İran, uluslararası yaptırımların kaldırılması karşılığında tartışmalı nükleer faaliyetlerini sınırlandırmayı kabul etti.
Tahran uranyum zenginleştirmede
kullanılacak santifrüj sayısını anlaşmayla üçte iki oranında azaltmayı, zenginleştirilmiş uranyumunun yüzde 98'ini ülke dışına göndermeyi ve plütonyum üretim reaktörünü de çimentoyla doldurmayı
kabul etti.

Ancak önümüzdeki ilk 10 yıl içinde zenginleştirilmiş uranyum biriktirmeme şartıyla, uranyum konusunda geliştirme ve araştırma yapmasına izin verildi.


Trump neden anlaşmadan çekildi?

Seçim kampanyası döneminde nükleer anlaşmadan çekileceğini vaad eden ABD Başkanı Donald Trump, göreve başlamasının ardından da "İran'la yapılan felaket anlaşmadan çekileceğim" açıklamasında bulundu.

Trump anlaşmanın, İran'ın bölgedeki hamlelerini kısıtlamaması ve ülkenin füze denemelerine engel olmaması nedeniyle kötü bir anlaşma olduğunu düşünüyor.

Trump, Mayıs ayında da ülkesini "esastan sakat" diye tanımladığı İran ile nükleer anlaşmadan çekme kararı aldı.

ABD Dışişleri Bakanı Mike Pompeo ABD'nin nükleer anlaşmadan çekilmesinin ardından Mayıs ayında yaptığı açıklamada, İran'la yeni bir anlaşma yapılması gerektiğini vurgulayarak 12 maddelik şartlarını açıkladı.

Bu maddeler arasında, İran'ın nükleer programıyla ilgili şartlar dışında, "İran; Hizbullah, Hamas ve Filistin İslami Cihad Hareketi de dahil olmak üzere Ortadoğu'daki tüm terörist gruplara desteğini geri çekmeli", "Şii milislerin silahsızlandırılması, tasfiyesi ve yeniden entegrasyonuna izin vermeli", "Yemen'deki Husi milislere askeri desteğini kesmeli", "Suriye'nin tamamında İran komutasında bulunan güçleri geri çekmeli" gibi İran'ın dış politikası alanına giren maddeler de yer alıyor.



#ABD
#KOEP
#UAEA
#Viyana