Gıda etiketleme yönetmeliğinde yapılan son revizyonla, tüketiciyi yanıltan ifadeler, gerçeği yansıtmayan görseller ve çocukları olumsuz etkileyebilecek ambalajlar yasaklandı. Yeni düzenlemeye göre, “günlük” ifadesi yalnızca raf ömrü 24 saat olan ürünlerde kullanılabilecek.
Tarım ve Orman Bakanlığı, Türk Gıda Kodeksi Gıda Etiketleme ve Tüketicileri Bilgilendirme Yönetmeliği Kılavuzu’nda güncellemeye giderek, gıda etiketleri ve ürün sunumlarına ilişkin yeni düzenlemeleri yürürlüğe koydu. Revizyon kapsamında, tüketiciyi yanıltabilecek ifadeler ve görsellerin kullanımına değişiklikler getirildi.
Çocukların korunması, tüketicinin yanıltılmasının önlenmesi ve etiketlerde kullanılan ifadelerin netleştirilmesini hedefleyen düzenlemeyle çocukların fiziksel ve psikolojik gelişimini olumsuz etkileyebilecek ürün tasarımlarına sınırlama getirildi.
Şiddeti özendiren veya çocuklar üzerinde olumsuz algı oluşturabilecek şekil ve ambalajlarla gıdaların piyasaya sunulması yasaklandı. Kılavuzda; klozet, silah, kafatası, beyin, göz, ayak gibi figürlerin ürün tasarımında kullanılmasının uygun olmadığı açıkça belirtildi. Buna karşılık, gülümseyen yüz veya nazar boncuğu gibi görsellerin bu kapsamda değerlendirilmediği ifade edildi.
Yanıltıcı görsel ve ifadeler yasaklandı
Tarım ve Orman Bakanlığı’nın revize ettiği yönetmelikle, gıda ambalajlarında tüketiciyi yanıltabilecek görsel ve ifadelerin kullanımı sınırlandırıldı. Yeni kurala göre, üründe gerçek meyve yerine aroma kullanılıyorsa, o meyvenin görseli artık kullanılamayacak. Ayrıca, “peynirli” veya “çilekli” gibi ifadeler yalnızca ilgili bileşen gerçekten ürün içinde varsa yazılabilecek. Aroma içeren ürünlerde ise “aromalı” ibaresinin bulunması zorunlu olacak.
“Ev Yapımı”, “Taze” ve “Günlük” ifadelerine sınırlama getirildi
Tüketiciyi yanıltabilecek pazarlama ifadelerine kısıtlamalar getirildi. Endüstriyel üretim ürünlerde “ev yapımı” kullanımı yasaklanırken, “yüzde 100 doğal”, “en doğal” veya “hakiki” gibi abartılı ifadeler de kaldırıldı. “Doğal” ibaresi yalnızca katkı veya ilave bileşen içermeyen ürünlerde yer alabilecek.
“Taze” ve “günlük” ifadeleri için de net kurallar belirlendi. “Günlük” ifadesi yalnızca raf ömrü 24 saat olan ürünlerde kullanılabilecek. Ambalajlı ürünlerde “taze sıkılmış” veya “fırından taze” gibi ifadeler yasaklanırken, dondurulmuş veya işlenmiş ürünlerde “taze” ibaresi kullanılamayacak.
Vegan ürünlere yeni kurallar
Vegan ve vejetaryen ürünlere ilişkin düzenlemeler de güncellendi. Buna göre; bitkisel ürünlerde 'süt', 'peynir', 'yoğurt' gibi hayvansal çağrışım yapan ifadeler kullanılamayacak. 'Vegan peynir' gibi isimlendirmeler yasaklanırken, 'bitkisel bazlı içecek' gibi ifadeler kullanılabilecek. Ürünlerin hayvansal gıdaların yerine geçiyormuş gibi tanıtılması da sınırlandırıldı. Revizyonla birlikte 'katkısız' ve 'içermez' ifadelerine de standart getirildi. 'Yüzde 100 katkısız', 'tamamen katkısız' gibi ifadelerin kullanımı yasaklandı. Bir ürünün içermediği bileşenler üzerinden pazarlama yapılmasının önüne geçildi. 'Palm yağı içermez', 'glukoz şurubu içermez' gibi ifadelerin yanıltıcı olabileceği gerekçesiyle kullanımı sınırlandı.
Menülerde gıda içerik bilgisi zorunlu hale geliyor
Tarım ve Orman Bakanlığı’nın güncellediği yönetmelik kapsamında, gıda etiketlerinin yanı sıra toplu tüketim yerlerinde de ürün içerik bilgisi tüketiciye açık ve anlaşılır şekilde sunulacak. Yemeklerin bileşenleri ve enerji değerleri, menüler, yazı tahtaları, broşürler, karekodlar veya dijital ekranlar gibi araçlarla kolayca görülebilecek ve okunabilecek.
1 Temmuz'a kadar süre verildi
Bakanlık, işletmelerin bu teknik altyapıya uyum sağlayabilmesi için kademeli bir geçiş takvimi belirledi. Ulusal çapta zincir şeklinde faaliyet gösteren toplu tüketim yerleri için 1 Temmuz 2026 tarihine kadar, küçük ölçekli esnaf ve işletmelere enerji (kalori) bildirimi gibi düzenlemeler için 2027 yılı sonuna kadar süre tanındı.
