Murat Kutlu, Hayykitap’tan çıkan Sıradışı Osmanlı adlı kitabında popüler kültür ve tarih üzerinden merak uyandıracak bilgileri okurlarıyla paylaşıyor.
En güncel sorunlarımızdan biri tarih. Niçin mi? Besbelli tarih deyince bir sosyal bilim olan tarihi değil ilk ve orta öğretim müfredatında yer alan tarih derslerini anlıyor olmalıyız. Bunu en çok da resmi tarih-gayri resmi tarih ayrımını yaparken belli ediyoruz. İnsanlar belli bir yaşa gelinceye kadar sınav geçmek için ezberlemek zorunda kaldığı bilgileri veren kitaplardan farklı bilgiler içeren kitapları gayriresmi tarih diye isimlendirmek zorunda ihtiyacı duyuyor. En sonunda gayriresmi tarih kitapları da en az resmi olanlar kadar bir pazara sahip birer sektör olma yoluna giriyor. Ancak her iki kulvarda da seviye, ders kitaplarının belirlediği marjın, imajın ve vizyonun ötesine geçemiyor maalesef. Şimdiki kuşaklar olmasa da yakın diyebileceğimiz bir tarihe kadar tarih ders kitabı deyince özel isim olmaktan çıkıp bir çeşit cins isim gibi algılamaya başladığımız Emin Oktay'a maruz kalıyorduk. Esasen nüfusunun büyük bir bölümünün hayatı boyunca eline aldığı yegâne kitap türünün ders kitabı olduğu bir ülkede yaşadığımıza göre bu tarz bir yanlış anlamayı da çok görmemek lazım. Bu noktada yazar Reha Çamuroğlu'nun ders kitaplarındaki tarih bahislerine ilişkin görüşlerine göz atmanın tam da vaktidir: “İlköğretim, ortaöğretim ya da yüksek öğretimde ders kitabı olarak sunulanları resmi tarih olarak algılayacaksak, bunun tutar bir tarafı yoktur. Bunu tartışmak bile gereksizdir. Öğrenciliğimiz boyu bize okutulan saçmalıkları ancak tarihten nefret ettirmek isteyen bir zihniyet yapabilirdi.”
Murat Kutlu, bu durumun istisnası olmaya aday yazarlardan biri. Hayykitap'tan çıkan Sıradışı Osmanlı adlı kitabında bir araya getirdiği “kısa kısa” ama rahat okunan, merak uyandıran popüler tarih ve kültür yazılarını yapacağı hem güzel ve doyurucu bir kitap olarak karşılıyor hem de daha oylumlu çalışmalarının bir müjdecisi olarak not alıyoruz.
Murat Kutlu yazılarını altı bölümde toplamış. “Resmi Tarihin Gölgesinde Kalan” başlıklı ilk bölümde adını çokça duyduğumuz kimi tarihi kişiliklerin duymadığımız yönlerini ve adını “nedense” az duyduğumuz yahut hiç duymadığımız insanları tanıyoruz. İkinci bölüm olan “Osmanlı Siyasetinin Renkli Notları”nda Osmanlı siyasi tarihine ilişkin “ezberbozan” notları okuma fırsatı yakalıyoruz. “Osmanlı'da Günlük Yaşamın Renkleri” ve “Osmanlı Gelenekleri” başlıklı üçüncü ve dördüncü bölümler ise devlet tarihini okuduğumuz “savaşlardan” ibaret gibi anlatılan yüzyılların “teğet” geçilen yönlerine dair zengin ipuçları sunuyor. “Osmanlı'da Meslekler Üzerine” başlıklı beşinci bölüm ise “günlük” hayata mesleklerin zaviyesinde bakmayı deneyen yazılardan müteşekkil. “Osmanlı Kültürü” başlıklı son bölüm ise kültür bahçemizin nadide çiçeklerinden devşirilmiş bir buket gibi…
Murat Kutlu'nun rahat, akıcı bir anlatımı var. Olayları, kişileri, detayları iyi yakalıyor ve “kısacık” yazılarda keyifli bir üslupla anlatıyor.
İlk kitabı yayınlanan Murat Kutlu'ya bu vesile ile “kalemine kuvvet” diyoruz.
Sıradışı Osmanlı
Murat Kutlu
Hayykitap
2015
360 sayfa
