Hayat Türkiyenin kötü gün dostu Katar

Feyza Gümüşlüoğlu yazdı: Türkiye’nin kötü gün dostu Katar

Türkiye’nin  kötü gün dostu Katar

Haber Merkezi Yeni Şafak

Feyza Gümüşlüoğlu

Dış politikada daimi dostluk ve düşmanlığın olup olmadığı tartışmalı bir konu olabilir, ancak şayet varsa Katar, Türkiye için yalnızca iyi gün değil, ‘kötü gün dostu’ olduğunu şüpheye mahal bırakmayacak şekilde kanıtlamış oldu. Katar Emiri Şeyh Temim’in geçen hafta Ankara’ya yaptığı ani ziyaret ve hemen sonrasında açıklanan 15 milyar dolarlık yatırım paketi, Türkiye ekonomisine adeta bir can simidi oldu.

Ziyaretten bir gün önce medyada Katar’ın sessiz kalarak Türkiye’yi zor gününde yalnız bıraktığına ilişkin sitemkar haberler yayınladı. Türkiye’nin, abluka sırasında Katar’ın yanında olduğu ancak Katar’ın aynısını yapmayarak vefasızlık gösterdiği yazıldı.

GERÇEK DESTEK

Ertesi gün gelen ziyaret ise herkesi şaşırttı. Katar Emiri, Maliye Bakanı Ali Şerif el Emadi ile birlikte günü birlik ziyaret için geldiği Ankara’da Cumhurbaşkanı Erdoğan ve Berat Albayrak ile bir araya geldi. Emir’in beraberinde Maliye Bakanı ile gelmesi ve yapılan dörtlü görüşme, ziyaretin yalnızca sembolik bir destekle sınırlı kalmayacağının, finansal desteğin de geleceğinin ilk sinyallerini verdi. Nitekim yemeğin ardından Emir, Türkiye ekonomisine 15 milyar dolarlık doğrudan yatırım sözünü vererek hem siyaset çevrelerini hem de piyasaları ciddi anlamda rahatlattı.

Katar’ın söz konusu yatırımı ne kadar süre içinde yapacağı, bunun kaç yıla yayılacağı ve hangi alanları kapsayacağı gibi detaylar şimdilik net değil. Ancak her ne olursa olsun, 15 milyar doların oldukça yüksek bir rakam olduğunun altını çizmek gerekiyor. Rakamın büyüklüğü, geçmiş yıllarda yapılan doğrudan yatırımlara bakınca daha net anlaşılıyor. Buna göre, Katar’ın geçen yıl Türkiye’ye yaptığı doğrudan yatırımın değeri 100 milyon dolar. 2010 yılından bu yana yapılan yatırımların toplamı ise 1.6 milyar dolar. Bu şu demek; sözü verilen 15 milyar dolar, 10 yıl gibi bir süreye bile yayılsa, yıllık ortalaması neredeyse son 8 yılın toplamına eşit oluyor. Bir de Katar’ın dünyada en fazla yatırım yaptığı İngiltere ile kıyaslayalım: Geçen sene Katar’ın, önümüzdeki beş yıl için Brexit sonrası İngiltere’de yapacağını vaat ettiği doğrudan yatırımın miktarı yaklaşık 6.5 milyar dolar.

REKLAM

Öte yandan Katar, böyle yüklü bir miktarda yatırım sözü verip Türk ekonomisine arka çıkmakla, ABD ile ilişkilerini de ciddi anlamda tehlikeye attı. Başkan Trump’ın köşeye sıkıştırarak çaresiz bırakmaya çalıştığı Türkiye’ye böylesi bir desteğin gelmesi şüphesiz Trump’ı mutlu etmeyecek. Devletlerin egemenliğine saygı duymayan, tehditler, hakaretler ve yaptırımlarla herkesi ‘parmağında oynatabileceğini’ sanarak kredisini günden güne yitiren bir ‘dünya liderinin’, halen devam eden abluka altındaki Katar’ın bu çıkışına nasıl tepki vereceğini hayal etmek güç değil. Bu noktada Katar’ın, abluka sonrasında Washington’da hız verdiği diplomatik etkinlik ve lobicilik faaliyetleri yoluyla ABD ile ilişkilerini tehlikeye atmamak için çaba sarf etmesi beklenebilir. Bu hassas dengeyi akıllıca hamlelerle kurmayı ve korumayı başardığı takdirde Katar, hem ‘vefa borcunu ödeyerek’ bölgedeki en sıkı müttefiki olan Türkiye’yi yarı yolda bırakmamış, bunu yaparken aynı zamanda Türkiye’nin derin bir krizin içinde olduğu ABD’yi de karşısına almamış olacak.

‘’VEFA BORCU”

Katar’ın Türkiye’ye verdiği desteğin arkasındaki motivasyonlara gelecek olursak; bunların bir kısmının ‘duygusal’ motivasyonlar olduğu gerçeğini not etmek durumundayız. Özellikle Suudi Arabistan ve Birleşik Arap Emirlikleri’nin (BAE) geçen yıl Haziran ayında başlattığı abluka sonrasında ilk desteğin Türkiye’den gelmesi, Katar için kolay unutulmayacak bir hamle idi. Ancak asıl önemlisi Türkiye’nin ‘asker yollama’ kararı oldu. Bu karar Katar için oldukça kritik bir öneme sahipti, öyle ki Katar yönetimine yakın isimler, ‘’Türkiye asker yollayarak bizi Suudi Arabistan’ın işgalinden kurtardı’’ yorumunu yaptı.

REKLAM

Halen devam eden abluka sürecinde Türkiye’nin, Suudi Arabistan ve BAE ile zaten iyi olmayan ilişkilerini daha da tehlikeye atarak Katar’ın arkasında durması, en tepeden tabana Katar’da büyük bir ‘minnet’ kaynağı oldu. Nitekim Şeyh Temim de yatırım kararını açıklarken, ‘’Türkiye’nin bizim yanımızda durduğu gibi biz de Türkiye’nin yanında durduk’’ sözüyle, hissedilen bu vefa borcunu açık bir biçimde dışarı vurdu. Dolayısıyla bugün Doha’dan gelen bu büyük desteği bu arka plandan bağımsız okumak eksik ve hatalı olur.

Türkiye ile Katar arasındaki ilişkilerin ‘stratejik bir ortaklığın’ çok ötesine geçtiği, iki ülkenin de ‘her şeye rağmen’ zor zamanda birbirlerinin yanında olması ile bir kez daha açık biçimde görülmüş oldu. İşaret edilen yatırımların kaç senede ve ne kadar efektif yapılacağı, ABD Başkanı Trump’ın Katar’ın bu çıkışı karşısında nasıl bir tutum sergileyeceği ve tüm bunların Körfez’deki krizi nasıl derinleştireceği önümüzdeki dönemde netleşecek. Şu an için özellikle uluslararası ilişkiler çalışanların üzerinde kafa yorabileceği konu ise çıkar, menfaat gibi realist motivasyonların yanında vefa, minnet, dostluk, kardeşlik gibi faktörlerin devletlerin kararlarında ne kadar etkili olduğu tartışması olabilir…

Kapıdaki düşman

Kapıdaki düşman

​ABD'den son bir ayda PKK'ya giden silah miktarı 1500 TIR'a ulaştı.
Çok öfkeliyiz

Çok öfkeliyiz

Rusya ve Çin'den ABD'te 'ateşle oynama' uyarısı geldi.
CIA'nınmuhbir tarlası

CIA'nınmuhbir tarlası

​2 yılda 3 binden fazla 'haber elemanı' devşirdiler.
İncirlik Üssü'neFETÖ baskını

İncirlik Üssü'neFETÖ baskını

​Ankesörlü telefonun ucu İncirlik'e kadar uzandı.
Türkiyesayesinde güvendeyiz

Türkiyesayesinde güvendeyiz

​Azez bölgesindeki Buragita Türkmen Köyü sakinleri Türkiye'ye duacı.
Berlin'densıcak mesaj var

Berlin'densıcak mesaj var

Almanya: Normalleşme konusunda bir başlangıç.
PKK'yaDEAŞ'lı  kurye

PKK'yaDEAŞ'lı kurye

PKK için patlayıcı taşıyan DEAŞ'lı terörist yakalandı.
Kudüs'ünson kalesi

Kudüs'ünson kalesi

​İsrail, Hal el-Ahmer köyünü yıkma kararından vazgeçmiyor.
Özbekistan'a gelipyatırım yapın

Özbekistan'a gelipyatırım yapın

​M. Musayev, Türk iş dünyasını, ülkesinde yatırıma çağırdı.
TEKNOFEST'e davet etti

TEKNOFEST'e davet etti

Başkan Erdoğan yarın TEKNOFEST'te olacak.
Yemen'i açlık vuruyor

Yemen'i açlık vuruyor

​İnsanlar yiyecek bir şey bulamadığı için ot ve yaprak yiyor.
'En büyük asker bizim asker'

'En büyük asker bizim asker'

Hataylılardan İdlib'e giden askerlere sevgi gösterisi.
6 terörist etkisiz

6 terörist etkisiz

​Ağrı'da hava destekli terör operasyonu sürüyor.
'Israrcı olmayız'

'Israrcı olmayız'

Zagreb mağlubiyeti sonrası Fenerbahçe yönetiminden açıklama.
Almanya ile yeni dönem

Almanya ile yeni dönem

Berlin'deki zirve sonrası ortak basın toplantısı düzenlendi.
Savcımütalaasını açıkladı

Savcımütalaasını açıkladı

​İstinaf savcısı 6 sanığın cezasının onanmasını talep etti.
Her bölgedeseçime gireceğiz

Her bölgedeseçime gireceğiz

AK Parti Sözcüsü Çelik'ten 'seçimde ittifak' açıklaması.​

Veri politikasındaki amaçlarla sınırlı ve mevzuata uygun şekilde çerez konumlandırmaktayız. Detaylar için veri politikamızı inceleyebilirsiniz.