Ziya Gökalp’in fikrî mirası 150. yılında sergiyle yaşatılıyor

Millî Kütüphane’de düzenlenen programda konuşan Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy, tarihin akışının değiştiği zorlu dönemlerde bir millete yol ve yön tayin edebilen, duygu, düşünce ve eylemde birlikteliği sağlayabilen insanların istisna şahsiyetler olduğunu belirtti.

Bu şahsiyetlerin verdikleri mücadelelerle millî kimliğin ve hafızanın taşıyıcısı hâline geldiğini ifade eden Ersoy, fikirlerinin ve eserlerinin korunmasının, yaşatılmasının ve gelecek kuşaklara aktarılmasının önemini vurguladı.

Ziya Gökalp’in Cumhuriyet’in fikri temellerine katkısı

Ziya Gökalp’in 20. yüzyıl Türk dünyasında, Cumhuriyet’e giden yolda ve Cumhuriyet Türkiye’sinde Türk düşünce, edebiyat ve kültür hayatının önde gelen isimlerinden biri olduğunu belirten Bakan Ersoy, Osmanlı Devleti’nin son döneminde yetişen Gökalp’in fikirleri, eserleri ve dava adamı şahsiyetiyle tarihî geçiş sürecinde önemli bir rol üstlendiğini söyledi.

Ersoy, Gökalp’in Cumhuriyet’in fikrî temellerine katkısına ilişkin şunları kaydetti:

Türk milletinin kimliği, dili, kültürü, eğitimi ve medeniyet tasavvuru üzerine geliştirdiği fikirleri sistemleştiren Gökalp, millî kültür ile çağdaş medeniyet arasında kurmaya çalıştığı sentezle yeni kurulan Türkiye Cumhuriyeti’nin devlet felsefesinin ve ülküsünün oluşumuna ciddi katkılar sunmuştur.

Gökalp’in yaşadığı dönemin meselelerine cevap ararken Türk milletinin geleceğe ilişkin anlayış ve yaklaşımına da yön verdiğini ifade etti.

Beş Türk lehçesinde yayımlanan eserin ardından kapsamlı sergi

Ziya Gökalp’i doğumunun 150. yıl dönümünde farklı etkinlik ve çalışmalarla anmaya, anlamaya ve anlatmaya devam ettiklerini belirten Ersoy, son olarak Gökalp’in “Türkleşmek, İslamlaşmak, Muasırlaşmak” eserinin tanıtım toplantısında bir araya geldiklerini hatırlattı.

Eserin Özbek, Kazak, Azerbaycan, Kırgız ve Türkmen olmak üzere Türkçenin beş ayrı lehçesinde yayımlandığını aktaran Ersoy, bu kez Kütüphaneler ve Yayımlar Genel Müdürlüğü tarafından hazırlanan “Millî Kütüphane Hazineleri: Ziya Gökalp Sergisi”ni ziyaretçilerle buluşturduklarını söyledi.

Millî Kütüphane koleksiyonlarından yararlanılarak hazırlanan serginin “Ziya Gökalp’in Hayatı”, “Eserleri ve Fikrî Dünyası”, “Türk Siyasi Hayatına Etkileri ve İdari Görevleri”, “Düşünce Dünyamıza Yansımaları ve Hakkında Yazılanlar” ile “Ziya Gökalp Haberleri” başlıkları altında beş ana bölümden oluştuğunu bildirdi.

Ersoy, sergide Gökalp’in hayatının, ilmî ve fikrî çalışmalarının, siyasi şahsiyetinin ve sonraki nesillere etkilerinin bütünlüklü bir bakış açısıyla ele alındığını ifade etti.

İlk baskılardan dönemin basınına zengin koleksiyon

Sergide Gökalp’in şiirlerinden fikir yazılarına, eserlerinin ilk baskılarından farklı dönemlerde yayımlanan neşirlerine, hayatına ilişkin fotoğraf ve belgelerden dönemin basınındaki yansımalarına kadar zengin bir içeriğin bir araya getirildiğini anlatan Ersoy, düşünürün çocuk edebiyatına katkılarının da sergide ele alındığını belirtti.

Süreli yayınlar, kitaplar, fotoğraflar, posta pulları, afişler, kartpostallar ve çeşitli arşiv belgeleriyle Gökalp’in şahsî ve fikrî dünyasının yanı sıra yaşadığı dönemin kültürel, siyasi ve düşünsel ortamının da ziyaretçilerin incelemesine sunulduğunu kaydetti.

Ersoy, serginin Türk düşünce tarihinin önemli bir dönemine ışık tuttuğunu, millî kültür ve medeniyet anlayışının oluşumunda etkili olan fikirlerin tarihî bağlamı içinde değerlendirilmesine imkân sağladığını vurguladı.

Serginin, Millî Kütüphane’nin 80. yılı dolayısıyla düzenlenen ve bir yıldır sürdürülen “Millî Kütüphane Hazineleri” etkinlik serisinin önemli bir parçası olduğunu belirten Ersoy, bu etkinliklerle kütüphane koleksiyonlarındaki eşsiz kültürel birikimin vatandaşlar tarafından tanınmasının amaçlandığını ifade etti.

Bakan Ersoy’dan sergiye davet

Türk tarihine, kültür ve edebiyatına merak duyan herkesi Millî Kütüphane Sergi Salonu’ndaki koleksiyonla buluşmaya davet eden Bakan Ersoy, yürütülen çalışmaların Gökalp’in fikirlerini gençlere ve gelecek kuşaklara ulaştırmasını temenni etti.

Ersoy, bu çalışmaların Türk düşünce hayatının tarihî gelişiminin, millî kültürün oluşum sürecinin ve Cumhuriyet’in fikrî arka planının daha iyi anlaşılmasına katkı sağlamasını dileyerek konuşmasını şu sözlerle tamamladı: “Ziya Gökalp’i ve onun şahsında Türk fikir hayatına, edebiyat ve kültürüne yön vermiş, değer katmış, zengin kılmış bütün geçmişlerimizi rahmetle, saygıyla, minnetle yâd ediyorum.”

Düşünce Günlüğü

İki medeniyet arasında kalmış bir aydın portresi