CRUSH’ın milyonluk yükselişi ne anlatıyor?

Türkiye’nin yeni erkek müzik grubu CRUSH, ilk şarkısıyla milyonluk izlenmelere ulaştı, sosyal medyanın en çok konuşulan isimlerinden biri oldu. Ancak ortada tesadüfen keşfedilmiş bir şarkı ya da kendiliğinden yükselmiş bir müzik grubu yok. Aylar süren yarışma, şirketler, sponsorlar, hazır fandom kültürü ve örgütlü dijital destek, şarkıdan çok önce devreye girdi. Peki CRUSH’ın başarısı bize müzikten çok yeni popülerlik düzenini mi anlatıyor?

Tutup da ortaya yeni bir sanat ikonu çıkmış gibi davranmaya gerek yok. CRUSH, aylar boyunca bir villada kamera karşısında yetiştirilen, üyeleri yarışmayla belirlenen ve henüz ilk şarkısı yayımlanmadan kitlesi oluşturulan bir müzik grubu. Üstelik bunun gizlenen bir tarafı da yok. DMC Music Company, Idol House’u ETL Records iş birliğiyle geliştirilen, yeni nesil sanatçıları keşfetmeyi, geliştirmeyi ve profesyonel müzik endüstrisine hazırlamayı amaçlayan bir proje olarak tanımlıyor. Netd de organizasyonu “Türkiye’nin yeni nesil boyband’ini keşfetmek” amacıyla başlatılan bir proje olarak duyuruyor. Dolayısıyla tartışılması gereken CRUSH’ın proje olup olmadığı değil; bu projenin nasıl bir popülerlik ürettiği.

Önce şarkı değil, hayran üretildi

CRUSH’ın hikâyesi bir şarkıyla başlamadı. Idol House’un adaylık aşamasından itibaren seyirci sürecin doğrudan parçası haline getirildi. Adaylar tek tek tanıtıldı, oylamalar yapıldı; yarışmacılar haftalar boyunca kamera karşısında yaşadı, prova yaptı, rekabet etti, elendi ve bazıları seyircinin oyuyla yeniden sürece dahil edildi. Böylece izleyici, henüz dinleyeceği bir CRUSH şarkısı yokken üyeleri tanıdı, favorisini seçti, onun hikâyesini takip etti ve kazanmasını istemeye başladı.

Aylar süren sürecin sonunda yedi kişilik CRUSH kadrosu ilan edildi. Başka bir ifadeyle grubun ilk single’ı bu sistemin başlangıcı değil, aylar boyunca biriktirilen içerik ve duygusal yatırımın hasat günüydü. Şarkı piyasaya çıktığında karşısında CRUSH’ı ilk kez gören nötr bir dinleyici kitlesi değil, üyelerin hikâyesine çoktan dahil olmuş hazır bir fandom bulunuyordu.

Bir sanatçı mı doğdu, bir ürün mü piyasaya çıktı?

CRUSH’ın milyonluk ilk çıkışını yalnızca “şarkı çok sevildi” diye okumak eksik kalıyor. Çünkü ortada yalnızca dinleyici tarafından keşfedilmiş bir eser değil; şarkı çıkmadan önce seyircisi hazırlanmış, anlatısı kurulmuş ve profesyonel bir ekip tarafından bütün unsurlarıyla piyasaya sürülmüş bir popüler kültür ürünü var. Türkiye’de Manifest ve CRUSH gibi farklı grupların artması da aynı modelin yeniden güç kazandığını gösteriyor: Şarkıdan önce hikâye, sanatçıdan önce fandom oluşturuluyor.

Markalar başarıdan sonra gelmedi

CRUSH’ın kuruluş sürecinin dikkat çeken bir başka ayağında ise markalar bulunuyor. Idol House finalinde Doritos görünürken grubun ilk klibinde Nescafé Xpress ürün yerleştirmeleri dikkat çekti; marka sosyal medyada grubun takipçileriyle doğrudan etkileşime de girdi.

Bu boykot markalarının böylesi bir oluşuma destek çıkması benzer düşünce yapısında olduklarının bir nişanesi. Genç bir hayranın, sevdiği grubun etrafında gördüğü marka ve o duygusal alanın içine yerleştirilen ticari ürünler haliyle doğal ve sempatik bir görünürlük elde ediyor.

Manifest ile CRUSH arasında nasıl bir ilişki var?

CRUSH üyelerinin Manifest ile yan yana gelmesi, iki grubun aynı popüler kültür ekonomisi içinde birbirine seyirci taşıdığını gösteriyor. Manifest, Türkiye’de yeni nesil idol grubunun çalışabileceğini; yoğun fandom davranışının karşılık bulabileceğini gösterdi. CRUSH ise sıfırdan böyle bir kültür oluşturmak zorunda kalmadan hazır bir girlband-boyband ilgisinin, bu dili bilen sosyal medya hesaplarının ve benzer içerikleri tüketmeye alışmış bir genç kitlenin içine doğdu. Bunu bir kitle aktarımı olarak okumak mümkün.

Beş milyon izlenme, beş milyon insan mı?

CRUSH’ın ilk şarkısının kısa sürede ulaştığı milyonluk izlenmeler ile yüksek yorum ve beğeni rakamları sosyal medyada bot hesap iddialarını da beraberinde getirdi. Belki bot değil ama şu doğru bir ifade olabilir: Örgütlü fandom. Küresel idol kültüründe uzun zamandır görülen bu davranış, popülerlik rakamlarının neyi temsil ettiğini de sorgulatıyor.

Rüzgâr dindiğinde geriye ne kalacak?

CRUSH bugün güçlü bir rüzgârı arkasına almış durumda. 7 bin kişinin katıldığı final, milyonluk izlenmeler ve kısa sürede oluşan yoğun fandom, ortada bir ilginin olduğunu gösteriyor. Ancak güçlü bir rüzgâr, güçlü bir sanat eseri ortaya çıktığının kanıtı değil. Popüler olmakla kültürel iz bırakmak aynı şey değil. Bir dönem milyonlarca izlenmek başka; yıllar sonra şarkıları hâlâ söylenen, müziği yeni kuşakları etkileyen ve kendi estetik dilini kurabilmiş bir sanatçı olmak başka.

Bugün daha açık biçimde görülebilen şey, CRUSH’ın son derece iyi organize edilmiş bir popüler kültür ürünü olduğu. CRUSH meselesi bu nedenle yalnızca yedi kişilik yeni bir erkek müzik grubunun hikâyesi değil; önce hayranı üretip ardından hayranın sevgisini izlenmeye, görünürlüğe ve ticari değere dönüştüren yeni popüler kültür modelinin de hikâyesi.