NATO'dan Konya'ya stratejik adım: Küresel Anti-Drone Mükemmeliyet Merkezi kuruluyor

NATO bünyesinde faaliyet gösterecek olan yeni mükemmeliyet merkezi, Konya’nın halihazırdaki askeri ve coğrafi derinliğini küresel ölçekte tescilleyecek. Geniş hava sahası ve köklü eğitim altyapısıyla bilinen Konya 3. Ana Jet Üs Komutanlığı, bu yeni tesis için ana operasyonel omurgayı oluşturacak. Geçtiğimiz Haziran ayında İtalya’ya ait SAMP/T Hava Savunma Sistemi’nin de bu üsse konuşlandırılmış olması, Konya’nın müttefik hava savunma entegrasyonundaki kritik rolünü önceden ortaya koymuştu.

Kurulacak olan merkez, sadece gökyüzündeki drone tehditleriyle sınırlı kalmayacak. İnsansız hava (İHA), kara (İKA) ve deniz (İDA) sistemlerinden yönelecek her türlü modern asimetrik tehdidin analiz edilmesi, bunlara karşı koyma taktiklerinin geliştirilmesi, yeni askeri standartların belirlenmesi ve müttefik ülke personeline katmanlı savunma eğitimlerinin verilmesi hedefleniyor.

40 milyar dolarlık "Drone Edge" girişimi ve ortak pazaryeri

Ankara Zirvesi kapsamında düzenlenen Savunma Sanayii Forumu'nda ilan edilen en somut finansal hamle ise "Drone Edge" girişimi oldu. NATO Genel Sekreteri Mark Rutte tarafından duyurulan bu devasa program kapsamında, önümüzdeki beş yıl boyunca drone ve karşı-drone teknolojilerine 40 milyar doların üzerinde yatırım yapılması kararlaştırıldı. 20 müttefik ülkenin katılımıyla hayata geçirilen bu girişim, Ukrayna cephesinde ucuz ticari dronların pahalı mühimmatları tüketerek yarattığı asimetrik krizlere karşı düşük maliyetli ve hızlı çözümler üretmeyi amaçlıyor.

Girişimin en dikkat çekici ayağını ise kurulacak ortak "C-UAS Pazaryeri" mekanizması oluşturuyor. Konya’da kurulacak mükemmeliyet merkezinde test edilen, NATO standartlarına uyumluluğu ve müttefik kuvvetlerin askeri sistemleriyle birlikte çalışabilirliği onaylanan tüm savunma teknolojileri bu pazarda yer alacak. Müttefik ülkeler, bürokratik engellere veya uzun ihale süreçlerine takılmadan bu onaylı sistemleri doğrudan satın alabilecek. Bu durum, ASELSAN’ın akıllı mühimmat kullanan ŞAHİN sistemi veya ROKETSAN’ın gerçek lazer teknolojisine sahip ALKA yönlendirilmiş enerji silahı gibi yerli savunma sanayii çözümlerinin doğrudan milyarlarca dolarlık yeni bir ihracat pazarına erişmesini sağlayacak.

Yerli savunma sanayiine 250 milyar liralık finansal destek

Türkiye, bu teknolojik atılımı sanayi boyutunda desteklemek üzere yerel teşvik mekanizmalarını da eş zamanlı olarak devreye soktu. İmalat sanayine özel olarak hazırlanan 250 milyar liralık uygun koşullu yeni finansman paketiyle, özellikle savunma odaklı Ar-Ge ve üretim yapan işletmelere can suyu verilecek. İşletmelere 6 ay anapara ödemesiz ve 36 aya kadar vade imkanı sunan bu paketin kredi maliyetinin 12 puanlık kısmı doğrudan devlet tarafından sübvanse edilerek karşılanacak.

Uluslararası analistler ne diyor?

Uluslararası savunma analistleri, Ankara Zirvesi’nde alınan kararları ittifakın fiili yeniden silahlanma ve pratik sanayi entegrasyonu aşamasına geçişi olarak yorumlayarak süreci "NATO 3.0" olarak nitelendiriyor. ABD'nin Avrupa'daki askeri birliklerini kaydırmaya başladığı ve bölgesel müttefiklerin kendi savunma harcamalarını artırmak zorunda kaldığı bir dönemde, Türkiye’nin bu teknolojik hamleyle masada oyun kurucu bir aktör haline geldiği vurgulanıyor.

Zirve marjında Baykar CEO'su Haluk Bayraktar'ın, Belçika ve İngiliz savunma yetkilileriyle yan yana verdiği pozlar, Türk savunma sanayiinin ulaştığı diplomatik ve endüstriyel gücün sembolü olarak uluslararası basında yer buldu. ABD yönetiminin, Türkiye’nin S-400 tedariki nedeniyle uygulanan CAATSA yaptırımlarını gevşetme ve F-35 savaş uçaklarının tedarikine yönelik engelleri aşma yönündeki yeşil ışığı, Türkiye’nin askeri caydırıcılığının ittifak için vazgeçilmezliğini kanıtlar nitelikte değerlendiriliyor. Türkiye'nin F-35 programına olası dönüş ihtimali ve müttefik başkentlerdeki olumlu gidişatın ise Atina siyasi çevrelerinde ciddi bir stratejik endişeyle takip edildiği basına yansıyor.

Konya’da kurulacak İnsansız Sistemlere Karşı Koyma Mükemmeliyet Merkezi, önümüzdeki dönemde müttefik orduların drone savunma stratejilerini belirleyen ve kendi yerli teknolojilerini dünya standardı haline getiren küresel bir akreditasyon kapısı vazifesi görecek.