
Musul, Kerkük ve Bağdat şehirlerini kapsayan üçgende (aslında petrol denizi üzerinde) "IŞİD" postallarının yol açtığı sismik dalgalanmalar bölgede büyük bir depremin habercisi olarak görülüyor. Yves Lacoste 1976"da "Coğrafya her şeyden önce savaş yapmaya yarar" başlıklı metnini yayımladığında klasik coğrafya biliminin akademik merkezleri tarafından biraz alaycı ve dışlayıcı bir tepkiyle karşılanmıştı. Lacoste"nin klasik coğrafya biliminin sınırlarını zorlayan bakış açısı artık faydalı ve yenilikçi olarak kabul görüyor. "Coğrafya Nobeli" olarak nitelenen "Vauntris Lud Uluslararası Coğrafya ödülü" 2000 yılında Yves Lacoste"ye verilmişti. 1950"lerde Cezayir"de öğretmenlik yaptığı sırada İbn-i Haldun"u ve müthiş eseri "Mukaddime"yi keşfeden Lacoste bilimsel duruşunun bu büyük düşünürden esinlendiğini itiraf etmekten çekinmemiştir. Biz ise İbn-i Haldun"u, maalesef, hiç anlamadık.
Lacoste"ye göre coğrafya, ister jeolojik veriler, okyanusbilim verileri, iklim olguları olsun, ister ekolojik kümeler, nüfus yerleşimleri, ekonomik ve sosyal yapılar, sınırlar ve ulus-devletler, yahut başka türlü tarihi miraslar ve özellikle din ve dil kümeleri olsun, farklı büyüklüklerdeki çok sayıda mekansal kümenin kesişimlerini dikkate alarak, yer mekanının karmaşıklıklarını farklı mekansal analiz düzeylerinde (yerel"den ulusal"a ve yerküre düzeyinde olana doğru ve tersi) ve karşılıklı etkileşimleri içinde düşünmeye yarayan bilgi ve düşünme biçimidir. Lacoste"nin "jeopolitik" tanımı ise, kentsel yığılmalar da dahil olmak üzere büyük veya küçük boyutlu bir toprak üzerindeki güç rekabetlerini içerir. Buna göre jeopolitikte coğrafi toprak temel önemdedir, fakat sözkonusu olan sadece var olan haliyle değil, kapsamı, engebe biçimleri ve kaynaklarıyla birlikte topraktır: Söz konusu olan aynı zamanda orada yaşayan erkekler ve kadınlar ve kendilerine anlatılan (haksız ya da haklı) hikaye nedeniyle kabul ettikleri veya savaşım verdikleri iktidarlar, korkuları ve şu veya bu düzeyde yakın bir gelecek ile şu veya bu düzeyde uzak bir geçmiş hakkında yaptıkları temsillerdir.
Irak"ın içine düştüğü feci durumun doğru bir analizi yapıldığında, bugün sürpriz gibi görünen olayların "sürpriz" olarak değerlendirilmesinin zayıf bir temele oturduğunu gösterecektir. Artık çatışmalar toprak bütünlükleri tescillenmiş devletlerin içindeki halkları karşı karşıya getiren bir nitelikte seyrediyor. Toprak fetihlerinin bittiği sanılan bir çağda sınırlar patlıyor. Güney Osetya ve Abhazya, Gürcistan"dan koptu. Rusya Kırım"ı ilhak etti ve Ukrayna"nın doğusunda çatışmalar devam ediyor. Irak ve Suriye ufalanarak çözülüyor. Geniş ölçekli Fırat-Dicle havzasında "Balkanlaşma" süreci hız kazanıyor. Balkanlaşma 1990"larda Yugoslavya"yı paramparça etmişti. Ortadoğu"da petrol, kabilecilik, mezhebi bölünmeler, dar milliyetçilikler, siyasi ve iktisadi bencillikler 20. yüzyıl başlarında emperyalist güçler tarafından kurgulanmış bir "Büyük Oyun"un hayata geçirilmesinde rol oynamışlardı. İslam uygarlığının merkezi coğrafyasındaki yeni büyük oyunun gerçek bir analizi yapılmadan yapılacak girişimler Türkiye"yi geri dönüşü zor olan tehlikeli bir viraja saptırabilir. "Lozan" güzellemeleriyle veya Lozan kötülemeleriyle içinden çıkılabilecek bir durum değildir yüzyüze geldiğimiz durum. Yeni bir şey söylemek gerekiyor. Bölgemiz neden ufalanarak çözülüyor, buna bakmak lazım. Dış güçler falan tamam ama önce kendi halimizin sahici tasvirini yapmak zorundayız.
BIST isim ve logosu "Koruma Marka Belgesi" altında korunmakta olup izinsiz kullanılamaz, iktibas edilemez, değiştirilemez. BIST ismi altında açıklanan tüm bilgilerin telif hakları tamamen BIST'e ait olup, tekrar yayınlanamaz. Piyasa verileri iDealdata Finansal Teknolojiler A.Ş. tarafından sağlanmaktadır. BİST hisse verileri 15 dakika gecikmelidir.