2023 yılı Finansman Programı’nda atamalarla ilgili neler yer alıyor?

Kamu İktisadi Teşebbüsleri ve Bağlı Ortaklıklarının 2023 Yılına Ait Genel Yatırım ve Finansman Programının Tespiti Hakkında Karar 12 Ekim 2023 tarihli ve 31981 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girdi. Bu kararda 2023 yılında KİT’lerde yapılacak açıktan, naklen, zorunlu ve ilave atamalara ilişkin düzenlemelere de yer verilmiştir. Bu yazımızda konuyu detaylarıyla açıklamaya çalışacağız.

A- KİT’lere yapılacak açıktan ve naklen atamalara ilişkin süreç

Kararnamenin açıktan ve naklen atamaları düzenleyen 4' üncü maddede konu detaylarıyla açıklanmıştır. Buna göre 'Teşebbüs' içi personel nakli suretiyle personel ihtiyacının karşılanmasının mümkün olmadığı hallerde, kamu teşebbüslerindeki atamalara 7 başlıkta aşağıda yer vereceğiz.

Hazine ve Maliye Bakanlığı'nca 2022 yılında sermaye aktarımı yapılan kamu iktisadi teşebbüsleri ve bunların bağlı ortaklıklarının birinci fıkra kapsamındaki personel atama işlemleri bakanlığın uygun görüşüne bağlıdır.

3 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi'nin eki (I) ve (II) sayılı cetvellerde yer alan kadro, pozisyon ve görevlere yapılan atamalar (Cumhurbaşkanlığı Kararı ile yapılan atamalar), özel kanunlarda belirtilenler ve sivil havacılık sektöründe faaliyet gösteren kamu teşebbüslerinde istihdam edilecek uçucu personel hariç, 2023 yılında emekli yeni personel istihdamı yapılmayacaktır.

Kamu teşebbüslerince, 2021 ve 2022 yıllarında ilgili yıl genel yatırım ve finansman programı kararları kapsamında bakanlıktan veya Özelleştirme İdaresi Başkanlığı'ndan uygun görüş alınan ve atama işlemlerine yönelik olarak Türkiye İş Kurumu veya Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı veya Cumhurbaşkanlığı İdari İşler Başkanlığı nezdinde gerekli işlemlere başlandığı halde sonuçlandırılamayan personel atama izinleri, söz konusu işlemlerin tamamlanması şartıyla 2023 yılında ilave bir izne ihtiyaç bulunmaksızın kullanılabilecektir.

2022 ve 2023 yıllarında açıktan atama yoluyla ilk defa işe alınan personele ait kadroların ölüm, istifa, kamu görevinden çıkarılma, sözleşmenin feshi, naklen atama sebebiyle personelin işe başlama tarihinden itibaren bir yıl içinde boşalması halinde, kamu teşebbüslerinin 2023 yılında herhangi bir izne ihtiyaç duymaksızın bu personel yerine yeni personel alma hakkı saklıdır.

2000 yılı sonrası en az 10 yıl özelleştirme programında kalan ancak daha sonra özelleştirme kapsam ve programından çıkarılarak eski statüsüne döndürülen kamu iktisadi teşebbüslerinde, özelleştirme programı sürecinde istihdam edilmek üzere 4857 sayılı İş Kanunu kapsamında daimi statüde usulüne göre atanıp bu kararın yayımı tarihi itibarıyla halen ilgili kamu iktisadi teşebbüsünde çalışanlardan; işe giriş tarihi itibarıyla fakülte veya yüksekokul mezunu olanlar ve fiilen yaptıkları işler 399 sayılı KHK kapsamındaki sözleşmeli personel ile aynı olanlar, bu kararın yayımından itibaren 30 gün içerisinde ilgili teşebbüse, 399 sayılı KHK kapsamındaki sözleşmeli personel pozisyonlarına atanmak üzere başvurmaları halinde, teşebbüsler tarafından belirlenen usul ve esaslara göre yazılı ve/veya sözlü sınava alınması, sınavda başarılı olanların bu karar kapsamında bulundukları pozisyonlara karşılık gelen 399 sayılı KHK’ya tabi pozisyonlara atanması işlemlerinde kamuya ilave mali yük oluşturmamak kaydıyla teşebbüs yönetim kurulu yetkilidir.

Atama işlemleri bu kararın yayımından itibaren 180 gün içerisinde tamamlanmamış olanlara bu fıkra hükümleri uygulanmaz. Bu kapsamda yapılacak yazılı başvurularda, tekrar eski statüye geçiş hakkının olmadığı, statü değişikliği neticesinde ücretlerde, emekli ikramiyelerinde ve sosyal güvenlik ile diğer mali, sosyal ve özlük haklarında meydana gelecek değişikliklerin başvuru sahibi tarafından kabul edildiğinin açıkça belirtilmesi şarttır.

B- KİT’lere yapılacak ilave atamalardaki süreç

Kararnameye göre, uluslararası standartlar çerçevesinde istihdamına gerek görülen özel niteliklere sahip personel, yeni üretim tesisi, işletme birimi kurulması veya devir alınması veya yeni hizmet birimlerinin faaliyete geçmesi halinde bu tesisler için gerekli personel, kamu teşebbüslerinin mal veya hizmet üretiminde artış görülmesi veya faaliyet alanının genişlemesi durumunda ihtiyaç duyulan personel ile AR-GE faaliyetleri için istihdamına gerek duyulan personele yönelik talepler ve diğer nedenlerle kamu teşebbüsünce ortaya konulan personel ihtiyacına ilişkin talepler ilave atamalar kapsamında değerlendirilebilir.

Bu kapsamdaki atama izinlerine ilişkin talepler Cumhurbaşkanlığı İdari İşler Başkanlığı'nca sonuçlandırılır. Bu fıkra kapsamında ilaveten atanacak personel sayısı, 2022 yılında ayrılan personel sayısının (askerlik ve 4046 sayılı Kanun'un 22'nci maddesi çerçevesinde istihdam fazlası olarak bildirilenler ile 4620 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı kapsamında işe alınanlardan ayrılanlar hariç) %50’sini geçemez.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu'nun ek 8'inci maddesi çerçevesinde oluşan personel ihtiyacına yönelik talepler ile Strateji ve Bütçe Başkanlığı ile Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından uygun görülen yatırımlar kapsamında kurulan ve personel ihtiyacı kararnamenin 4'üncü maddesi ile bu kapsamda karşılanamayan yeni tesis ve işletme birimlerine ilişkin personel talepleri, bakanlık veya ilgisine göre Özelleştirme İdaresi Başkanlığı'nın uygun görüşü üzerine, kamu teşebbüsünün ilgili olduğu bakanlık tarafından gönderilen talepler Cumhurbaşkanlığı İdari İşler Başkanlığı'nca sonuçlandırılır.

Kamu teşebbüslerinin, istihdam maliyetleri kısmen veya tamamen uluslararası kuruluşlar tarafından karşılanan personele ilişkin atamalarına, uluslararası standartlarla belirlenen asgari istihdam sayısı koşullarının karşılanması amacıyla yapılacak olan kılavuzluk ve römorkaj hizmetleri, gemi trafik hizmetleri sisteminde görev yapacak kılavuz kaptan, gemi adamı ve deniz trafik operatörü ile ARFF memuru (hava alanı kurtarma ve yangınla mücadele memuru) atamalarına yönelik talepleri ile özelleştirme kapsam ve programında bulunan kuruluşların personele yönelik nakil talepleri söz konusu personelin sadece talep edilen ilgili alanda istihdam edilmesi kaydıyla, kararnamede belirtilen sınırlamalara tabi olmaksızın ilgisine göre bakanlıkça veya Özelleştirme İdaresi Başkanlığı'nca ayrıca değerlendirilir.

C- Zorunlu istihdamla ilgili süreç

Kararnameye göre, KİT’lere yapılan kararnameli atamalar, askerlik sonrası atamalar, profesyonel sendikacı olarak görev yapanların tekrar atanması, mecburi hizmet ve mahkeme kararı gereğince yapılan atamalar için herhangi bir izne gerek bulunmamaktadır.