Arz yanlı ekonomi politikası, vergileri azaltarak ekonominin canlanacağını ilk kez İbn Haldun tarafından dile getirilmiş ve 1980’li yıllarda ABD tarafından uygulanan bir ekonomi politikası olmuştur. Arz yanlı ekonomiye göre, ekonomideki sorunların çözüm için üretimin yani arzın artırılmasıdır. Üretim artışı ile hem ekonomik büyümenin sürdürülebilir olması hem de düşük enflasyonun gerçekleşmesi sağlanır. Dolayısıyla, ekonomide bir ürünün arzında artış olduğunda fiyatların düşeceği ve üretim miktarının
Arz yanlı ekonomi politikası, vergileri azaltarak ekonominin canlanacağını ilk kez
İbn Haldun tarafından dile getirilmiş
ve 1980’li yıllarda ABD tarafından uygulanan bir ekonomi politikası olmuştur.
Arz yanlı ekonomiye göre,
ekonomideki sorunların çözüm için üretimin yani arzın artırılmasıdır.
Üretim artışı ile
hem ekonomik büyümenin sürdürülebilir olması hem de düşük enflasyonun
gerçekleşmesi sağlanır.
Dolayısıyla, ekonomide bir ürünün arzında artış olduğunda fiyatların düşeceği ve üretim miktarının artacağı beklenmektedir.
Bu ekonomik teoride, üretimi artırmak için
üretim faktörlerine yatırım yapmak, girişimciliği teşvik etmek, iş ortamını iyileştirmek ve piyasaların rekabetçi
olmasını sağlamak zorunlu koşullar olarak öne çıkmaktadır.
Bununla beraber, ekonomideki
girdi maliyeti, vergi yükü, üretim teknolojisi ve kaynakların kullanımı gibi arzı etkileyen faktörlerinin,
fiyatlar ve üretim üzerinde önemli bir etkisi olduğu ileri sürülmektedir.
Ayrıca, devletin fazla müdahil olmadığı ve işletmelerin daha fazla mal üretmesi tezini savunmaktadır.
Dolayısıyla, arz yanlı ekonomi anlayışı, bugün dünyada
talebin ve devlet müdahalesinin belirleyici olduğu mevcut ekonomik politikadan tamamen farlı bir anlayışı
temsil etmektedir.
YENİ DÖNEMDE ARZ YANLI EKONOMİ POLİTİKLARI
Son dönemlerde, enflasyonun kontrol alınması için yavaşlayan iç talep ve ihracat pazarlarındaki görece zayıf dış talep üretimi olumsuz etkiledi.
Ekonomik büyümenin yavaşladığı ve enflasyonun düştüğü bu dönemde,
olası üretim daralması halinde yüksek fiyat artışların gerçekleşmemesi için üretimi arttırıcı politikaları
uygulamanın kaçınılmaz olduğu ortadadır.
Bu amaçla, enflasyonu tetikleyen başta da
gıda ve arz yetersizliğinin yaşandığı konut sektöründe arzın artırılması
önem arz etmektedir.
Bu alanlarda arzda artış, enflasyonun düşürülmesine katkı yapacağı gibi sosyal riskin azaltılmasına da önemli ölçüde katkı yapacaktır.
Diğer yandan, üretim için önemli bir maliyet olan
enerjinin düşük fiyatlar ile kullanılması arzı arttıran önemli bir arz yanlı politikadır.
Kısa dönemde belki yeni enerji kaynağı bulmak ve bu kaynağı kullanmak zor olacağı için,
özellikle yenilenebilir enerji kaynakların kullanılmasını özendirmek,
bu alanlara teşvik vermek ve dolayısıyla enerjide dönüşümü sağlamak üretimin önündeki engelin kaldırılması için önemli bir adım olacaktır.
#Ekonomi
#enflasyon
#Erdal Tanas Karagöl
