Belki bu aralar doların uluslararası rezerv olmasının neden olduğu ve olacağı sorunlar sıcak gündemin konusu olmasa da bu konununbaşta dış açık veren ve ekonomisi sürekli dış finansmana ihtiyaç duyan ülkelerin en önemli sorunu olduğu açık.Dolara ihtiyaç arttıkça vebunun neden olabileceği kırılganlıklar şiddetlendikçe mevcut sistemde sorunlar ortaya çıkacaktır.Bu noktada ülkelerin dolardan kaçma, yerli paralarla ticaret yapma ve rezerv oluşturma çabaları daha da hızlanacaktır.Peki alternatif yeni
Belki bu aralar doların uluslararası rezerv olmasının neden olduğu ve olacağı sorunlar sıcak gündemin konusu olmasa da bu konunun
başta dış açık veren ve ekonomisi sürekli dış finansmana ihtiyaç duyan ülkelerin en önemli sorunu olduğu açık.
Dolara ihtiyaç arttıkça ve
bunun neden olabileceği kırılganlıklar şiddetlendikçe mevcut sistemde sorunlar ortaya çıkacaktır.
Bu noktada ülkelerin dolardan kaçma, yerli paralarla ticaret yapma ve rezerv oluşturma çabaları daha da hızlanacaktır.
Peki alternatif yeni uluslararası rezerv para ne olabilir?
IMF YENİ ULUSLARARASI REZERV PARA OLUŞTURABİLİR Mİ?
1945 sonrasında kurulan IMF’nin temel görevi ülkelerde kısa süreli finansal sorunları çözmek. Ama bu kuruluşun
anlaşma imzaladığı ülkelerde ekonominin sorunlarını ne kadar çözdüğü de ortada.
IMF’nin üye olduğu ülkelerde algısının çok da iyi olmadığı malum. Çünkü
IMF denilince genelde ekonomik krizler, kemer sıkmalar ve yoksulluk akla gelmektedir.
Özellikle 2008 küresel ekonomik krizi sonrasında kendisine yöneltilen eleştiriler nedeniyle reform adına atılan adımlar tabi ki cılız kaldı. Bu adımların, ekonomik krizin gelişmekte olan ülkelerde yaşanması amacıyla atıldığını söylersek abartı olmaz.
Ama halen IMF’de köklü değişiklikler olmadı.
Halen IMF’nin başkanının Avrupa ülkelerinden seçilmesi bir temayül.
Dünya Bankası başkanının da ABD’li olması gibi.
En önemlisi de
ABD’nin IMF’deki kotasının yüzde 17, 46 civarında olması nedeniyle bu kuruluştaki ağırlığını unutmamak lazım.
Çünkü, IMF kotaları her bir üye ülkenin ekonomik büyüklüğünü gösterdiği gibi her bir üye ülkenin sahip olduğu eşit birim oy sayısı ile birlikte, ülkelerin IMF’deki oy gücünü de belirlemektedir.
Bu nedenle, bu haliyle IMF’de köklü bir değişiklik olmayacak gibi görünüyor. Esas sorulması gereken soru şu;
IMF uluslararası yeni rezerv para oluşturabilir mi?
YENİ SDR ULUSLARARASI REZERV PARA OLABİLİR
Bugün
IMF tarafında kullanılan SDR (Özel Çekme Hakları) sepeti, IMF’ye üye ülkelerin kısa dönem ödemeler dengesi ihtiyaçları için borçlanma fırsatı sunmaktadır.
Ayrıca, üye ülkelerin kendi paylarının IMF’ye ödediği para birimi SDR’dir.
SDR’nin değeri belirlenirken bir sepet kullanılmakta ve bu sepette daha
önce dolar, euro, sterlin, yen var iken son olarak da yuan eklendi.
Bu sepette yer alan paraların ağırlığı da farklı. SDR sepetinde, dolar yüzde 41,73’ünü, euro yüzde 30,93’ünü, yen yüzde 8,33’ünü, sterlin yüzde 8,09’unu ve yuan yüzde 10,92’ini oluşturmaktadır.
SDR’de dünya ekonomisinde ağırlığı olan paralar yer alsa da
dünya ekonomisini temsil etmediği gibi bu yapısıyla dolar gibi rezerv para olma özelliği de yoktur.
Bu haliyle mevcut ekonomik düzende IMF’ye böyle bir alan açmayacakları bilinse de IMF’yi yeni ekonomik güç dengesinin oluşturduğu denkleme taşımak önemli.
Yani, aslında olması gereken dünya ekonomisinin ekonomik yapısına uygun olarak en büyük
GSYH’ye sahip olan ülkeleri temsilen yeni SDR’nin uluslararası rezerv para olmasıdır.
Bu durum gelişmekte olan ülkelerin gittikçe artan kaygılarını, sorunlarını ve şikayetlerini azaltacaktır. Ayrıca, ekonomi güvenliği için dolar tehdit olmaktan çıkacaktır.
Aksi halde gelişmekte olan ülkelerin dünya ekonomisinde artan payları ve son yıllarda dünya ekonomik büyümesine
katkıları nedeniyle oluşan yeni ekonomik güç dengesinde farklı arayışlara girecekleri açık.
#SDR
#Dolar
#IMF
