Yazarlar SDR dolar için alternatif olur mu?

SDR dolar için alternatif olur mu?

Erdal Tanas Karagöl
Erdal Tanas Karagöl Gazete Yazarı
Abone Ol Google News

Belki bu aralar doların uluslararası rezerv olmasının neden olduğu ve olacağı sorunlar sıcak gündemin konusu olmasa da bu konunun başta dış açık veren ve ekonomisi sürekli dış finansmana ihtiyaç duyan ülkelerin en önemli sorunu olduğu açık.

MAKALEYİ SESLİ DİNLEMEK
İÇİN TIKLAYIN
Erdal Tanas Karagöl : SDR dolar için alternatif olur mu?
Haber Merkezi 15 Nisan 2019, Pazartesi Yeni Şafak
SDR dolar için alternatif olur mu? yazısının sesli anlatımı ve tüm Erdal Tanas Karagöl yazılarının sesli anlatımı Yenisafak.com Yazarlar Sesli Makale Köşesinde!

Dolara ihtiyaç arttıkça ve bunun neden olabileceği kırılganlıklar şiddetlendikçe mevcut sistemde sorunlar ortaya çıkacaktır. Bu noktada ülkelerin dolardan kaçma, yerli paralarla ticaret yapma ve rezerv oluşturma çabaları daha da hızlanacaktır.

Peki alternatif yeni uluslararası rezerv para ne olabilir?

IMF YENİ ULUSLARARASI REZERV PARA OLUŞTURABİLİR Mİ?

1945 sonrasında kurulan IMF’nin temel görevi ülkelerde kısa süreli finansal sorunları çözmek. Ama bu kuruluşun anlaşma imzaladığı ülkelerde ekonominin sorunlarını ne kadar çözdüğü de ortada.

IMF’nin üye olduğu ülkelerde algısının çok da iyi olmadığı malum. Çünkü IMF denilince genelde ekonomik krizler, kemer sıkmalar ve yoksulluk akla gelmektedir.

Özellikle 2008 küresel ekonomik krizi sonrasında kendisine yöneltilen eleştiriler nedeniyle reform adına atılan adımlar tabi ki cılız kaldı. Bu adımların, ekonomik krizin gelişmekte olan ülkelerde yaşanması amacıyla atıldığını söylersek abartı olmaz.

Ama halen IMF’de köklü değişiklikler olmadı. Halen IMF’nin başkanının Avrupa ülkelerinden seçilmesi bir temayül. Dünya Bankası başkanının da ABD’li olması gibi.

En önemlisi de ABD’nin IMF’deki kotasının yüzde 17, 46 civarında olması nedeniyle bu kuruluştaki ağırlığını unutmamak lazım. Çünkü, IMF kotaları her bir üye ülkenin ekonomik büyüklüğünü gösterdiği gibi her bir üye ülkenin sahip olduğu eşit birim oy sayısı ile birlikte, ülkelerin IMF’deki oy gücünü de belirlemektedir.

Bu nedenle, bu haliyle IMF’de köklü bir değişiklik olmayacak gibi görünüyor. Esas sorulması gereken soru şu; IMF uluslararası yeni rezerv para oluşturabilir mi?

YENİ SDR ULUSLARARASI REZERV PARA OLABİLİR

Bugün IMF tarafında kullanılan SDR (Özel Çekme Hakları) sepeti, IMF’ye üye ülkelerin kısa dönem ödemeler dengesi ihtiyaçları için borçlanma fırsatı sunmaktadır. Ayrıca, üye ülkelerin kendi paylarının IMF’ye ödediği para birimi SDR’dir.

SDR’nin değeri belirlenirken bir sepet kullanılmakta ve bu sepette daha önce dolar, euro, sterlin, yen var iken son olarak da yuan eklendi.

Bu sepette yer alan paraların ağırlığı da farklı. SDR sepetinde, dolar yüzde 41,73’ünü, euro yüzde 30,93’ünü, yen yüzde 8,33’ünü, sterlin yüzde 8,09’unu ve yuan yüzde 10,92’ini oluşturmaktadır.

SDR’de dünya ekonomisinde ağırlığı olan paralar yer alsa da dünya ekonomisini temsil etmediği gibi bu yapısıyla dolar gibi rezerv para olma özelliği de yoktur. Bu haliyle mevcut ekonomik düzende IMF’ye böyle bir alan açmayacakları bilinse de IMF’yi yeni ekonomik güç dengesinin oluşturduğu denkleme taşımak önemli.

Yani, aslında olması gereken dünya ekonomisinin ekonomik yapısına uygun olarak en büyük GSYH’ye sahip olan ülkeleri temsilen yeni SDR’nin uluslararası rezerv para olmasıdır.

Bu durum gelişmekte olan ülkelerin gittikçe artan kaygılarını, sorunlarını ve şikayetlerini azaltacaktır. Ayrıca, ekonomi güvenliği için dolar tehdit olmaktan çıkacaktır.

Aksi halde gelişmekte olan ülkelerin dünya ekonomisinde artan payları ve son yıllarda dünya ekonomik büyümesine katkıları nedeniyle oluşan yeni ekonomik güç dengesinde farklı arayışlara girecekleri açık.

6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunundaki amaçlar ile sınırlı ve mevzuata uygun şekilde çerezler kullanılmaktadır. Detaylı bilgi için çerez politikamızı inceleyebilirsiniz.