Dün, TÜBA (Türkiye Bilimler Akademisi)konferansları kapsamındaNevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesi’ne misafir olduk. Konumuz “Türkiye’nin Enerji ile İmtihanı”idi.Enerji ile imtihan diyoruz. Çünkü malum enerji konusu Türkiye ekonomisinin yaşadığı sıkıntıların belki de en önemli sebebi. Türkiye’nin son 15 yılda enerji için ödediği faturanın miktarı yaklaşık 55 milyar dolar.Bu fatura 182 ülke içinde hemen hemen 100 ülkenin GSYH’sinden daha fazla. Örneğin Azerbaycan, Türkmenistan ve Sırbistan’ın GSYH’sinden
D
ün, TÜBA (Türkiye Bilimler Akademisi)
konferansları kapsamında
Nevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesi’ne misafir olduk. Konumuz “Türkiye’nin Enerji ile İmtihanı”
idi.
Enerji ile imtihan diyoruz. Çünkü malum enerji konusu Türkiye ekonomisinin yaşadığı sıkıntıların belki de en önemli sebebi. Türkiye’nin son 15 yılda enerji için ödediği faturanın miktarı yaklaşık 55 milyar dolar.
Bu fatura 182 ülke içinde hemen hemen 100 ülkenin GSYH’sinden daha fazla. Örneğin Azerbaycan, Türkmenistan ve Sırbistan’ın GSYH’sinden daha yüksek.
Her yıl enerji için zorunlu ödenen bu önemli kaynak başka alanlarda kullanılsaydı birçok eksiklik azalacak ve yapısal alanlarda var olan sorunlar belki de kökten çözülecekti.
Enerji faturasını azaltmak için başta ekonomik büyümeden feragat edilmesi ardından kişi başı gelir grubunun değişmesi gibi zorluklarla karşı karşıya kalınıyor.
Dolayısıyla enerji faturasının maliyeti, ekonomi için ciddi bir tehdit haline dönüşmüş oluyor.
Türkiye, enerji ile imtihanında farklı
kaynaklar kullanarak bu imtihandan başarılı çıkma çabasında.
Ama görünen o ki enerji alanındaki aktörler arasında yaşanan gerginlikler ve
yeni enerji denklemi oluşturma çabalarıi imtihanı daha da zorlayıcı hale getiriyor.
ENERJİNİN FARKLI BOYUTLARI
Enerjinin maliyeti ekonomik olduğu kadar uluslararası alanda
siyaseti, diplomasiyi ve ülke ilişkilerini de belirleyen stratejik
bir konu.
Hatta bu aralar enerji konusu, özellikle
Doğu Akdeniz’de taraflar arasında kızışan rekabetin, ABD-İran arasındaki yaptırımların ve Hürmüz Boğazı’nda
yaşanan gerginliğin gündem maddesi haline gelmiş durumda.
Şunu biliyoruz ki, Doğu Akdeniz’de keşfedilecek
doğalgaz miktarının doğalgaz piyasalarında dengeleri değiştireceği öngörülmekte. Dolayısıyla
Türkiye’nin keşfedeceği doğalgaz miktarı Türkiye’yi hem rota anlamında hem de kaynak sahipliği
konusunda farklı bir yere taşıyacaktır.
Diğer yandan İran, bugün hem
enerji kaynakları açısından dünyanın en yüksek rezervlerine
sahip ülkesi olduğu gibi hem de dünyadaki petrolün nihai tüketicilere ulaşmasını sağlayan
Hürmüz Boğazı’nı kontrol eden
ülke konumunda. Bu açıdan İran gerek bölge ülkeleri açısından gerekse küresel tüketiciler açısından stratejik bir ülke.
Bu nedenle,
İran’ın Venezuela, Libya gibi petrol üreticiliğinden devre dışı kalması da
petrol piyasasında oluşan denklemin değişeceği anlamına geliyor.
Ayrıca İran ile ABD arasında ortaya çıkacak bir çatışma ortamının, küresel enerji fiyatlarını tetiklediği gibi dünya ekonomisi için de önemli bir risk unsuru olduğu açık.
Bu gerginlik önümüzdeki süreçte bizim gibi petrol ithal eden ülkeler açısından daha sorunlu bir hal alacaktır.
NEVŞEHİR HACI BEKTAŞ VELİ ÜNİVERSİTESİ’NDE ENERJİ
Enerji konusunu Nevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesi’nde konuşmak keyifliydi.
Öğrencilerin enerji arz güvenliği, enerjide dışa bağımlılığın azaltılması, enerji verimliliği ve enerji tasarrufu konularındaki farkındalıkları mutluluk vericiydi.
Türkiye’nin geleceğini belirleyen
enerji arz güvenliği konularında başta yenilenebilir kaynaklarda artış ardından keşfedilecek yeni doğalgaz kaynakları, nükleer enerjide hızlı adımlar ve yerli madenlerin ekonomiye aktarılması
konusunda ivme kazandırıcı hamleler, hem ekonomik anlamda dışa bağımlılığımızı azaltacak hem de Türkiye’nin bölgede etkisini artıracaktır.
Bu konularda üniversitelerin daha aktif rol oynaması önemli.
Rektör hocamız kıymetli dostum Prof. Dr. Mazhar Bağlı’nın Nevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesi’ni taşıdığı nokta gurur vericiydi.
Misafirperverlikleri için de kendilerine teşekkür ediyorum.
#TÜBA
#GSYH
#Hürmüz Boğazı
#Nevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesi
