Ülke gelir sınıflandırmasında kişi başı gelir ve satın alma gücü

04:003/07/2023, Pazartesi
G: 3/07/2023, Pazartesi
Erdal Tanas Karagöl

Dünya Bankası, her yıl 1 Temmuz tarihinde ülkeleri sahip oldukları kişi başı dolar gelire göre sınıflandırıyor. Dünya Bankası’nın ülke sınıflandırmada kullandığı gelir eşikleri her yıl yapılan güncellemeyle birlikte sınıflandırma eşikleri açıklanmaktadır. Dünya Bankası ülkeleri düşük gelirli, orta gelirli ve yüksek gelirli ülkeler olmak üzere üç gelir grubuna göre sınıflandırmaktadır. Düşük ve yüksek gelirli ülkeler için kullanılan kişi başı gelir bandı dar olduğu için düşük ve yüksek gelirli ülkeler

Dünya Bankası, her yıl 1 Temmuz tarihinde ülkeleri sahip oldukları kişi başı dolar gelire göre sınıflandırıyor. Dünya Bankası’nın ülke sınıflandırmada kullandığı gelir eşikleri her yıl yapılan güncellemeyle birlikte sınıflandırma eşikleri açıklanmaktadır.

Dünya Bankası ülkeleri
düşük gelirli, orta gelirli ve yüksek gelirli ülkeler
olmak üzere üç gelir grubuna göre sınıflandırmaktadır.
Düşük ve yüksek gelirli ülkeler için kullanılan kişi başı gelir bandı dar olduğu için düşük ve yüksek gelirli ülkeler için tek eşik değer kullanılırken, orta gelir grubu için kullanılan kişi başı gelir bandı çok geniş olduğu için
alt orta gelirli ve üst orta gelirli ülkeler olarak sınıflama yapılarak
iki eşik değer kullanılmaktadır.

Dünya Bankası tarafından ülke sınıflandırması için kullanılan eşik değerler halen güncellenmediği için bir sonraki yazıda güncellenen verilerle ülke sınıflandırması yapılacağı gibi hangi ülkenin sınıf değiştirdiğini ve hangi ülkenin gelir grubunun değiştiğini de görmüş olacağız.

KİŞİ BAŞI GELİR NEYİN GÖSTERGESİDİR?

Kişi başı geliri hesaplamak için kullanılan miktar uluslararası bir göstergedir. Ülkeler için hesaplanan bu gelire sahip olan kişiler olacağı gibi bu gelirden daha yüksek ve daha düşük geliri olan kişiler de olacaktır.

Yani kişi başı gelir, bir ülkenin vatandaşlarının ortalama gelir düzeyini göstermesi açısından önemlidir.

Diğer yandan kişi başı gelir bir ülkenin ekonomik gücünü ve kapasitesini göstermektedir.

Ancak kurlardaki dalgalanmalar ve fiyatlardaki aşırı oynaklık yüzünden kişi başı gelir ile ülkeler için isabetli bir sınıflandırma yapmak zorlaşmaktadır.

TÜRKİYE’NİN KİŞİ BAŞI GELİRİ
TÜİK verilerine
göre 2022 yılında kişi başı gelir ABD Doları cinsinden 10
bin 655 olarak hesaplandı. Türkiye sahip olduğu 10 bin 655 dolar gelir seviyesi ile üst orta gelirli ülkeler sınıfında yer almaktadır.
KİŞİ BAŞI GELİR VE ÜLKE SINIFLAMALARI

Ülkelerin kişi başı geliri, ülkelerin hangi gelir grubunda yer aldığını belirlemesine rağmen bu şekilde hesaplanan kişi başı gelirde, ülkelerin satın alma gücünü ihmal ettiği için kişi başı gelir ve satın alma gücü paritesi yöntemiyle hesaplanan gelirler arasında büyük farklar oluşmaktadır.

Dolayısıyla, hesaplanan iki yönteme göre farklı ülke gelir sınıflamaları oluşmaktadır.

Bu nedenle ülke gelir sınıflandırmalarında hem kişi başı geliri hem de satın alma gücü paritesine göre belirlenen kişi başı geliri almakta fayda vardır.

#Ekonomi
#TÜİK
#Erdal Tanas Karagöl