I-Aşağıda okuyacağınız satırları e-kitap tartışmaları için bir dipnot olarak okuyun lütfen.Milli Eğitim Bakanlığı"nın tablet bilgisayarları için …Hafızasız toplumda baş gösteren şiddet için…II-Dijital teknoloji ile birlikte okuduğunu anlamayan, muhatabını dinleyemeyen bir kuşak geliyor.Matbaanın icadından bu yana, Walter J.Ong"un tespitiyle söyleyecek olursak; sözün teknolojikleşmesi ile karşı karşıya kaldık.Ne ki el yazması metinlerden, matbaa yoluyla üretilen metinlere geçerken geçişin keskin
I-
Aşağıda okuyacağınız satırları e-kitap tartışmaları için bir dipnot olarak okuyun lütfen.
Milli Eğitim Bakanlığı"nın tablet bilgisayarları için …
Hafızasız toplumda baş gösteren şiddet için…
II-
Dijital teknoloji ile birlikte okuduğunu anlamayan, muhatabını dinleyemeyen bir kuşak geliyor.
Matbaanın icadından bu yana, Walter J.Ong"un tespitiyle söyleyecek olursak; sözün teknolojikleşmesi ile karşı karşıya kaldık.
Ne ki el yazması metinlerden, matbaa yoluyla üretilen metinlere geçerken geçişin keskin olmaması için, matbaa yoluyla üretilen eserlerin kulağa hitap eder şekilde basılmasına dikkat edildi. Kulağın devre dışı kalmaması için, yazı ile çoğaltılan metinlerin sesli olarak okunmasına devam edildi.
Hitabet hiyerarşik üstünlüğünü korudu, yazarlar matbaa yoluyla çoğaltılmış eserlerini halk önünde seslendirmeyi 19. Yüzyıl›a kadar sürdürdü.
Söz, matbu yazı ile teknolojikleşirken kulağın devre dışı kalmaması için sözlü kültürün bütün imkânları seferber edildi.
Kulak neden önemli?
Bütün kitabı dinler gözden önce kulağı esas alır. Mevlana Mesnevi"sine "Dinle neyden kim hikayet etmede" diye başlar. Dikkat çekilen, kulak ile tefekkür arasındaki bağlantıdır.
Göz yanılır ve yanıltır. Göz herkesi/her şeyi görür kendini göremez.
Kulak göze göre çok daha az yanılır.
Sözün giderek teknolojikleşmesi yüzünden, sözün kulağa değil göze emanet edildiği bir yeni bir iletişim diline maruz kalıyoruz.
Sözün göze emanet edilmesi, bir taraftan hafızanın zayıflamasına bir taraftan bireyler arası ilişkilerin kopmasına neden oluyor.
Dindarları ilgilendiren en önemli hasar ise, sözün dijital teknoloji üzerinden akması yüzünden kalbin gıdasız kalması.
Kalbin gıdası dinlemektir.
Dinlemek ile dinlenmek arasındaki bağlantıya lütfen dikkat kesilin.
Sekülerleşme üzerine yazıyoruz/konuşuyoruz ama kutsal metinler ve kulak/dinleme arasındaki bağlantıyı göz ardı ettiğimiz sürece yazdıklarımız yerini bulmuyor. Üstelik "televizyonlu günler" in rating bekçisi ilahiyatçıları yüzünden, Kur"an-ı Kerim dilemek "Anlamını bilmediğiniz şeyi boşuna dinliyorsunuz" indirgeyiciliğine muhatap olduğu için, kalplerimiz giderek küf kokuyor.
Bugün en önemli meselemiz kulağın devre dışı kalmasını engel olmak diye düşünüyorum. Muhabbet için, vefa için, sözün ebedi anlamına muhatap olmak için dinlemek. Dinleyerek dinlenebilmek.
Hepimiz çok yorgunuz. Hiçbirşey ürütmediğimiz halde niye bu kadar yorgunuz? Kalbe değecek sesten yoksun olduğumuz için olabilir mi?
Kalbin şifası sözdür.
Eğim söz ile başlar.
Vefa söz üzerinden sürer.
Hafıza sözleri biriktire biriktire keskinleşir.
Dijital teknoloji ile Alzheimer vakıaları arasındaki ilişkiye dikkat kesilmemiz gerekiyor.
Bütün bu yazılanların e-kitap ile bağlantısına gelince…
e-kitap taşınabilir kütüphane olarak çok iyi bir imkân. Kütüphanesi yanında olmadığında mutsuz olan insanlar için –bkz bu satırların yazarı- müthiş bir özgürlük duygusu.
Ancak e-kitap zaruret miktarınca kullanıldığında, okumaya devam edebileceğiz. Yoksa okuduğumuz metnin seyircileri olarak kalabiliriz.
Ne fark eder mi diyorsunuz?
Şöyle özetlemeye çalışayım:
Dinleyerek öğrendiklerimiz taş üstüne yazılmış yazılardır. Silinmez.
Okuyarak öğrendiklerimiz toprağa yazılmıştır. Toprağın cinsine yani okuyucunun hafızasının kapasitesine göre farklılık gösterir.
Seyrederek öğrendiklerimiz su üstüne yazdıklarımızdır.
Fakat sözlü, yazılı, dijital kültüre dengeli bir şekilde dâhil olanlar her kültürün sunduğu imkânlara kavuştuğu gibi, aynı zamanda her kültürün dezavantajlarını diğer kültürün desteği ile avantaja çevirebilme imkânına kavuşur.
Son not: Dikkatinizi çekiyor muhakkak. Köşe yazılarını sözlü kültürün imkânları ile kaleme aldığım için, okurken yazarın sesini duyuyorsunuz. Dahası yazarla konuştuğunuzu düşünüyorsunuz. Yani yazarınız sözlü kültürü yaşatmak için elinden geleni yapıyor.
