2022 enflasyonu ve yeni dönem için beklentiler

2022 yılı tüm ülke ekonomileri açısından en zor geçen yıllardan bir tanesi olarak akıllarda kalacak. Öyle ki hem pandeminin yarattığı arz-talep dengesizliklerinin hem de Rusya-Ukrayna Savaşı’na bağlı enerji krizinin olumsuz etkilerinin en yoğun hissedildiği yıl oldu. Ekonomi yönetimleri ve merkez bankaları çok ciddi sorunlarla karşı karşıya kaldılar. Bu sorunların da en büyüğü ve hatta toplumlar üzerinde etkisi en çok hissedileni de enflasyondu.

TÜRKİYE’NİN 2022 YILI ENFLASYONU

ABD ve AB ekonomileri başta olmak üzere hemen hemen tüm ülkeler halen enflasyon ve enflasyona bağlı konularla mücadele etmeye devam ediyor. Elbette kendine has bazı sıkıntıları da kapsamakla birlikte Türkiye de bu ekonomilerden bir tanesi oldu. Her ne kadar Ekim ayında enflasyon %85,51 ile bu yılın zirvesini görse de 2022 yılının genelinde Türkiye’nin enflasyonu son aylarda baz etkisine bağlı olarak keskin düşüşle %64,27’ye geriledi.

Yıllık bazda en yüksek artışların %79,83 ile konut, %77,87 ile gıda ve alkolsüz içecekler ve %73,87 ile ev eşyası grubunda olduğunu gördük.

TÜFE İLE Yİ-ÜFE FARKI

2022 yılında yine en çok konuşulan konulardan birisi de enerjiydi. Enerji grubundaki fiyat hareketlerini de TÜİK’in Yİ-ÜFE verisinden takip ediyoruz. Son verilere göre 2022 yılında “elektrik, gaz, buhar ve iklimlendirme” grubundaki yıllık değişim oranı %284,99 olarak gerçekleşti. Ham petrol ve doğalgaz grubundaki artış da %152,77 olarak gerçekleşti.

2022 yılının bir diğer tartışmalı konusu da Yİ-ÜFE ile TÜFE arasındaki makasın sürekli açılıyor olmasıydı. Ancak son 2 aydır Yİ-ÜFE’deki artış hızının TÜFE’den daha hızlı yavaşlamasının da etkisi ile söz konusu fark giderek azalmaya başladı. Aralık ayı Yİ-ÜFE verisinin %97,72’ye gerilemesinin de etkisi ile 3 ay önce 72 puana kadar yükselen TÜFE ile aradaki fark 33 puana gerilemiş oldu.

BU YIL İÇİN BEKLENTİLER

Elbette önümüzdeki dönemde enflasyondaki düşüşte baz etkisini yoğun olarak hissetmeye devam edeceğiz. Ancak görünen o ki ekonomi yönetimi sadece bu etki ile yetinmeyecek. Zira son dönemde elektrik ve doğalgaz fiyatlarında yapılmaya başlanan indirimler ile belli ürünlerin fiyatlarının artmasının engellenmesine yönelik atılan adımlarla enflasyondaki düşüş desteklenmek isteniyor. Ani bir kur veya enerji şoku ile karşı karşıya kalmazsak son ücret artışlarının enflasyon geçişkenliğine rağmen yılın 3. çeyreğinden itibaren enflasyonun daha belirgin gerilediğini görebileceğiz.