2022’de küresel ekonomiyi ne bekliyor? Türkiye nasıl pozitif ayrışacak?

2020 yılı tüm dünyada pandemiden dolayı zor geçti. Daha iyi olmasını beklerken 2021, bir önceki yıldan çok daha zor geçti. Şimdi umutlar 2022’in daha iyi bir yıl olacağı yönünde ancak onun da önünde bazı engeller var.

“Dört büyükler” diye nitelendirdiğimiz ABD, İngiltere, Japonya ve Avrupa Merkez Bankalarının beklentileri ile piyasa beklentileri henüz örtüşmediği için iletişimin her zamankinden daha önemli olduğu bir dönemdeyiz. Zira bankaların beklentileri ile piyasa beklentileri arasındaki fark giderek açılıyor. Bu yüzden 2022’in daha iyi bir yıl olmasının önündeki engeller merkez bankalarını da zorlamaya devam edecek gibi görünüyor. Tabii onlar zorlandıkça ekonomiler de zorlanacak.

Küresel ekonomiyi 2022’de geniş bir sorun seti bekliyor. İlki pandeminin ne zaman biteceğini henüz kimse bilmiyor. Her ne kadar Covid19 varyantları merkez bankalarının arz-talep dengesizliklerinin süresini tahmin etme kabiliyetini yükseltse de pandeminin uzun sürmesi yüzünden devam eden teşviklerin enflasyonun kalıcı olma riskini artırdığını biliyoruz.

Enflasyon demişken, ilave iki büyük riski de hemen hatırlayalım. İlki enerji fiyat şokunun uzun süre devam etmesi. Pandemiden çıkış senaryosunda enerji emtialarının fiyatlarında talebe bağlı bir yukarı yönlü fiyat hareketi bekliyorduk. Ancak bu seviyeleri kimse tahmin edememişti. İkincisi de gıda fiyatlarının yüksek seyri. Her ne kadar pandemi ile beraber daha yoğun hissetsek de aslında iklim değişikliği ciddi bir gıda güvencesi sorununu uzun süredir tetikliyor.

Bir diğer sorun da işgücü arzı tarafında olacak. Teşvikler ve varyantlar dolayısıyla yaşanan izolasyon süreçlerinin işgücü arzında dalgalanmalara yol açtığını gördük. Özellikle bazı sektörlerde yaşanan sorunlar çok ciddi sonuçlara neden oldu. Örneğin İngiltere’de kamyon şoförü sayısının yetersiz olması neticesinde petrol istasyonlarında yakıt ve market raflarında ürünler konusunda savaş günlerinde yaşanmayan arz sıkıntıları baş gösterdi.

Elbette küresel ekonominin önündeki sorunlar sadece bunlar değil. Sayılarını artırmak mümkün ancak bunlar bile durumun oldukça riskli olduğunu anlamak için yeterli.

Türkiye ekonomisi pandemi döneminde tüm dünya ekonomilerinin yaşadığı gibi sıkıntılı dönemler yaşadı. Ancak güçlü sağlık sisteminin desteği ve sağlık çalışanlarının gayreti sayesinde üretime çok az bir süre ara vererek büyüme konusunda pozitif ayrışmayı başarmıştı. Elbette halihazırda küresel arz-talep şoku kaynaklı enflasyonist baskının etkileri Türkiye ekonomisinin de başını ağrıtıyor. Bunun dışında pandemiden çıkış döneminde özellikle tedarik zincirlerinde kendisine edindiği yeni yer ile 2022’de de pozitif ayrışmayı başarması oldukça muhtemel.