‘Neft’î işler…
04:00, 05/08/2026, Çarşamba • Yeni Şafak Haber Merkezi
Geçtiğimiz hafta sonu Trump, Oval Ofis’te basın mensuplarının sorularını yanıtlarken; “
Exxon Mobil
ve Chevron
arz sıkışıklığından dolayı çok fazla para kazanıyorlar. Bu hoşuma gitmiyor” dedi…Muhtemelen bu iki dev enerji şirketi hissedarlarının korkudan şapkası uçmuştur…
Şöyle de dedi Sayın Başkan; “Bir şirketin, önceki yıla göre 12 kat daha fazla kâr ettiğini gördüğünüzde bunun bir kısmı halka verilmeli. Perakende fiyatını düşürseler iyi olur”…
Derdin bir bölümü bu zaten; iş “perakendeye” düştüğünde anlayın ki konu seçimlerdir. Benzin fiyatları ABD’de sandığı her zaman çok bağlar. Fakat adı geçen firmaların örneğin, 2022, 23, 24 yıllarındaki kazançlarından daha düşük bu para. Trump’ın kızdığı son aylardaki paralar. Ki, yine sandık anlamına geliyor…
Öte yandan, uluslararası enerji firmalarının-rabıtalı diğer sektör şirketlerinin de-savaşlar üzerinden artan kârlarının bir tahlil edilmesi gerekiyor. Nihayetinde bu iki firmayı Trump’ın ağzına düşüren olay, ikinci çeyrek rakamlarının fırlamış olması. ExxonMobil net kârını yıllık bazda %105,1 artırmış ki, 14,5 milyar dolar ediyor. Chevron da kârını %384,8 artırarak 12,1 milyar dolara yükseltmiş. Trump’ın, ‘büyük para’ dediği o.
Brent petrol yılın geri kalanında 75-85 dolar bandında kalırsa, Hürmüz Boğazı krizi sürerse, bu şirketlerin ve daha birçoğunun 2026 kârları yükselecek…
Trump diyor ki, ‘İran gerilimi sona erdiğinde petrol fiyatları dibe vuracak’. Bunu o şirketlere söylüyor. ‘İçerideki fiyatları ayarlayın’ sopasıdır…
Tabi bu sadece Amerikan tüketicisi ile ilgili olmaktan öte, “petro-dolar” dengeleri, Rusya, Körfez, OPEC, çok kutupluluk rekabeti, Avrupa enerji güvenliği, vb konuları bağlayan bir iş…
Ukrayna Savaşı, İran Savaşı hatta İsrail’in yaptığı soykırım, petrol, doğalgaz ve türevleri ile bunların güvenli ulaşım/taşıma yolları üzerinde büyük planlar, hevesler, kumpaslar yaratıldığı anlamına geliyor…
***
Saudi Aramco
-2025-104,7 milyar dolar net kâr, ExxonMobil
-ABD-2025-28,8 milyar dolar, Shell
-2025-İngiltere-2025-18,1 milyar dolar, Chevron
-ABD-2025-18 milyar dolar, TotalEnergies
-Fransa-2025-16 milyar dolar, BP
-İngiltere-2025-4 milyar dolar, Petrobras
-Brezilya-2025-21 milyar dolar, Equinor
-Norveç-2025-9 milyar dolar. Bunlar cebimizde dursun. Savaşlar bittiğinde kıyaslayacağız…Tekrar ExxonMobil ve Chevron örneklerine dönelim. Bu şirketlerin sahipleri kim? İkisi de halka açık, hisse dağılımı çeşitli kuruluşların elinde. Ama bu devasa yapıların büyük hissedarları da var…
Mesela
Exxon Mobil’in büyük hissedarları
, ‘The Vanguard Group’ (%10,4), ‘BlackRock’ (%6,5), ‘State Street Corp.’ (%5,1). Chevron’un büyük hissedarları
, ‘The Vanguard Group’ (%8,56), ‘State Street Corp.’ (%7,50), ‘BlackRock’ (%7), ‘Berkshire Hathaway, Warren Buffet’ yani, (%6,70).Bilmem tablo biraz netleşti mi? Yatırım/finans/fon şirketleri de petrol işinin ana parçalarını oluşturuyor. Ortadoğu’da, Körfez’de, Transkafkasya’da bu yatırım fonlarının son yıl içindeki girişimlerine, ziyaretlerine baktığınızda bile nasıl aktif olduklarını görebilirsiniz…
***
Küresel enerji firmaları için yaptığımız yıllık kâr dökümlerini, teknoloji şirketleri, savunma/silah sanayi şirketleri, yatırım/finans şirketleri açısından da yapmak gerekiyor. Hem kârları hem mal varlıkları açısından…
Çünkü sıra dışı bir dünya döneminden geçiyoruz ve bu sektörler, savaşlar, bağlı alt yapı yatırımları, nihayet siyaset üzerinde etki üretme kapasitelerini yükseltip, genişletme girişimleri yolunda cesur adımlar atıyorlar. Fırsat bu fırsattır diyerek.
Yakın bölgemizde
de durum böyle.Nihayet, dünyanın yeni düzeninde
yeni bir ekonomi
gerekeceği için, buna dair yeni rollerini, repliklerini çoğaltmaya çalışıyorlar. Yeni dünya yönetimi üzerinde çok pay sahibi olmak artık “yeni patronlar” anlamına geleceğinden, burada da ‘eski ve yeniler
’ arasında çok kutuplu bir rekabet yaşanıyor…Yeni oyuncu olarak tekno-şirketlerin son kârları da şöyle;
Microsoft
(ABD)-102 milyar dolar, Alphabet
(ABD)-100 milyar dolar, Apple
(ABD)-94 milyar dolar, NVIDIA
(ABD)-73 milyar dolar, Meta
(ABD)-62,5 milyar dolar, TSMC
(Tayvan)-37 milyar dolar, Tencent
(Çin)- 27 milyar dolar, Samsung
(Güney Kore)-24,5 milyar dolar, Oracle
(ABD)-15,5 milyar dolar, IBM
(ABD)-6 milyar dolar, (Tekrar yazalım, karışıklık olmasın; değerleri değil bu rakamlar, yıllık kârları). Tablo Amerikan hakimiyetinin göstergesi ama hangi Amerika’nın?Dikkatinizi çekmiştir;
Elon Musk
’ın şirketi yok. Çünkü bir çatı holdingi yok Musk’ın. ‘Ekosistemi’ var. Artı, şirketlerin hepsi halka açık değil. Açık olanların bir kısmı da ‘zarar’ gösteriyor. Fakat biliyoruz ki Musk, değerli şirketlere sahip ve yeni dünya düzeniyle çok ilgili, yeni dünya tasavvuru çok kuvvetli; hem ABD’de hem Ukrayna ve İran’da fiilen rol oynuyor…***
Yeni dünya düzeninin küresel ekonomi boyutu, yaşanan acıların büyük sebeplerinden birini oluşturuyor. Çünkü bu sefer
mesele sadece yolun sonuna gelmiş kadük küresel ekonomi ve araçlarını diriltmek değil. Yenilemek
. Ana damarlarından biri ABD’yi ayağa kaldırmak ama bunu yaparken yerleşik, klasik metodları kullanıyor Trump yönetimi; daha çok silah satmak, bunun için savaş çıkarmak, petrol ve doğalgazı elinde tutmak, enerji yollarını kurmak ve kontrolünü sağlamak, hacimli altyapı yatırımları ve inşaat sektörünü pompalamak gibi. Amerika’nın güncellenmesi adına bildiği yolları kullanıyor. Bunun için petrol kadar doların da, petro-doların da biraz daha yaşaması ve elde tutulması gerekiyor. Teknoloji rekabeti ise neredeyse teke düşmüş durumda; ‘Yapay Zeka’ ve bileşenleri, ‘Chip’ teknolojisi ve ‘coin’ sistemi üzerinden elde kalmış tek koz gibi…
Sitemizde paylaştığınız yorumlar, diğer kullanıcılar için değerli bir kaynaktır. Lütfen farklı görüşlere ve diğer kullanıcılara saygılı olun. Kaba, saldırgan, aşağılayıcı veya ayrımcı ifadeler kullanmaktan kaçının.