Ürdün'de Türk şehitliği: Aziz hatıraları hala yaşatılıyor

Osmanlı Devleti'nin bugünkü Ürdün topraklarındaki merkezi olan Salt kentinde, 24-26 Mart 1918'de İngilizlere karşı kahramanca savaşarak şehit olan 4. Ordu 48. Tümen ile 143, 145 ve 191. Piyade Alaylarına mensup yaklaşık 300 Türk askerinin toplu mezarı bulunuyor.

Birinci Cihan Harbi'nde Salt kenti ile Filistin-Ürdün yolundaki geçit durumundaki Ürdün Vadisi'ni korumakla görevli bir avuç asker, zorlu çatışmalar sırasında geri dönmeyi bir an olsun düşünmeden şehit olana kadar düşman ordusuna geçit vermiyor.

Vatanları uğruna can veren bu kahramanların naaşları savaştan yıllar sonra 1973'te küçük bir mağarada bulunuyor. Kahraman askerler anısına Kasım 1989'da inşa edilmeye başlanan şehitlik geçen süre zarfında yapılan restorasyon çalışmalarıyla bugünkü halini alıyor.

Başkent Amman'ın 30 kilometre kuzeybatısında yer alan Salt kentindeki şehitlikte ziyaretçileri, yaklaşık bir asır önce bu topraklarda vatanları uğruna can veren kahraman askerlerin isimlerinin yazılı olduğu anıt karşılıyor. Anıtta şimdiye kadar kimlikleri tespit edilen 168'i Türkiye, 4'ü Amman doğumlu 172'i şehidin ismi yer alıyor.

Mağara içerisinde ise şehitlerin aziz hatırası için yapılan temsili bir kabir bulunuyor ve şehitlikte 24 saat Kur'an-ı Kerim okunuyor.

Şehitliğin yanında ayrıca açılışı 2009'da yapılan bir müze var. Burada Osmanlı birliklerinin bölgedeki kahramanlıklarını anlatan fotoğraflar ile dönemin askerlerinin giydiği üniforma ve kullandığı teçhizat sergileniyor.

Ürdün Vakıflar İdaresine ait arazi üzerine inşa edilen şehitlik, Türkiye'nin Amman Büyükelçiliği üzerinden Dışişleri Bakanlığına bağlı bulunuyor.

Şehitlik, iki ülke arasındaki güçlü bağın en büyük göstergesiTürkiye'nin Amman Büyükelçisi Murat Karagöz yaptığı açıklamada, Osmanlı Devleti'nin izlerini taşıyan Salt kentinin özellikle Filistin-Sina cephesinde vatanlarını savunurken hayatlarını kaybeden askerler için yapılan Türk Şehitliği ile turistlerin ziyaret ettiği önemli noktalardan biri haline geldiğini söyledi.

Ürdün ile Türkiye arasında köklü tarihi ilişkiler bulunduğuna işaret eden Karagöz, Salt Türk Şehitliği'nin bu güçlü bağın en büyük göstergesi olduğunu ifade etti.

Salt Belediye Başkanı Halid Hüseyin el-Haşmen el-Fauri de kenti savunurken şehit düşen Türk askerleriyle gurur duyduklarını söyledi. Buranın Mescid-i Aksa'yı çevreleyen kutsal topraklar olduğunu ifade eden Fauri, kentin önemli sembollerinden biri haline gelen Türk Şehitliği'nin kendileri için ayrı bir değer taşıdığını dile getirdi.

Fauri, "Şehitliğin çevresini geliştirmek için çalışıyoruz. Gelecek dönemde Salt kentiyle ilgili, şehitliği ve Osmanlı Devleti'nin kentteki rolünü de içeren tarihi bir araştırma yayımlayacağız." diye konuştu.

Şehitliğin ziyaretçilerinden Atıf Ebu Hıssi ise "Ürdünlü olmama rağmen buraya ilk kez geliyorum. Burası şehitlerin aziz ruhuna yaraşır bir mekan olmuş. Herkese burayı ziyaret etmelerini tavsiye ediyorum. En azından bu toprakları savunurken 300 askerin burada şehit olduğunu bilmeleri gerekiyor." ifadelerini kullandı.