Türkiye’de kültürel bir simge hâline gelen çay, sadece bir içecek değil; dostluğun, sohbetin ve misafirperverliğin ortak dili. Ancak son yıllarda yapılan bilimsel araştırmalar, çayın yanlış tüketiminin sağlığı olumsuz etkileyebileceğini ortaya koydu. Çay tiryakilerine ise öneri net: Kaliteli demleme, ölçülü tüketim ve zamanlama. Uzman isim çay demlerken yapılan en büyük hatayı anlattı.
Türkiye’nin vazgeçilmez lezzeti çay, doğru demlenmediğinde sağlığa zarar verebiliyor.
Demleme süresine dikkat
Çayın demlenme süresi ve kullanılan suyun sıcaklığı, çayın lezzetini doğrudan etkileyen faktörlerdir.
Sakarya Üniversitesi Kimya Öğretmeni Nihal Bedir’in yaptığı tez çalışmasına göre, çay demde uzun süre bırakıldığında içerisindeki ağır metallerin suya geçiş oranı artıyor. Bu nedenle siyah çay için önerilen demleme süresi 5 ila 10 dakika arasında tutulmalı.
Bedir, aynı zamanda suyun kaynadıktan sonra 2-3 dakika dinlendirilmesi gerektiğini, doğrudan kaynar suyun çay yapraklarının yapısını bozarak acı tat oluşturduğunu vurguluyor.
Su kalitesi çok önemli
Çay demlemede kullanılan suyun kalitesi, çayın aromasını ve rengini ciddi şekilde etkiler. Sert, kireçli sular çayın tadını bozarken; ideal demleme için yumuşak içimli, mümkünse arıtılmış ya da doğal kaynak suyu tercih edilmesi öneriliyor. Bu basit değişiklik bile çayın berraklığını ve lezzetini önemli ölçüde artırabiliyor.
Çayın sıcaklığı tadını ve faydasını etkiliyor
Çayın sıcaklığı yalnızca damak zevkini değil, sağlığı da doğrudan etkiliyor. Dünya Sağlık Örgütü’ne göre 65°C üzerindeki içeceklerin düzenli tüketimi yemek borusu kanseri riskini artırıyor.
Uzmanlar, çayın ılınmasını bekleyip 60 derece civarında içilmesini sağlık açısından daha güvenli buluyor.
Doğru saklama yöntemi
Çayın aroması ve tazeliği, doğru saklama koşullarıyla korunabilir. Ancak pek çok evde çay, ağzı açık ve nemli ortamlarda saklanıyor.
Bu da hem küflenme riskini hem de tat kaybını beraberinde getiriyor. Uzmanlara göre çay, ağzı sıkıca kapalı, kuru ve serin bir yerde saklanmalı. Hava almayan cam veya teneke kutular bu iş için ideal.
