Koronavirüs ile ekonomik büyüme

Koronavirüs salgını ile birlikte dünya ekonomisi yeni bir döneme girmiş oldu. Birçok ekonomik ve sosyal gösterge revize edilirken buna uygun olarak yeni ekonomi politikaları ve uygulamaları da hayata geçiriliyor.

Bu dönemde özellikle ülke ekonomilerinin performansını, ekonomik canlılığını, istihdamdaki artışı ve kişi başı geliri yani ülkelerin zenginliğini belirlemede en önemli gösterge olan ekonomik büyüme, ciddi dalgalanmalar gösteriyor.

Ekonomik büyüme açısından bazı ülkeler 2020 yılı ilk çeyreğinde aşırı olumsuz etkilenirken bazı ülkeler de 2020 yılı 2. çeyreğinde olumsuz etkilenmeye devem ediyor. Öte yandan koronavirüs salgınının tekrar nüksetme olasılığı halinde yeni dalganın 3. ve 4. çeyrek ekonomik büyüme trendini nasıl etkileyeceği konusunda da belirsizlikler devam ediyor.

Koronavirüs salgınının ortaya çıktığı ilk ülke olan Çin’de ekonomik büyüme 2020 yılının ilk çeyreğinde yüzde 9.8 oranında düştü. Çin gibi son yıllarda yüzde 6-7 arası büyüyen dünyanın en büyük ikinci ekonomisinin yüzde 9.8 oranında şiddetli daralması, salgının ne kadar yıpratıcı bir etkiye sahip olduğunu gösteriyor. Çin tarafından açıklanan yüzde 9.8 oranındaki bu daralma, 1992’den bu yana açıklanan ekonomik büyüme rakamları arasında en kötü büyüme rakamı olarak öne çıktı.

Diğer yandan koronavirüs salgınının şimdiki merkezi olan ama salgın ile Çin’den sonra karşılaşan ABD’de ekonomik büyüme, 2020 yılı 1. Çeyreğinde yüzde 4.8 oranında daraldı. Salgından en olumsuz etkilenen ABD’nin 2. çeyrek ekonomik büyüme rakamlarının rekor seviyeleri görmesi bekleniyor.

Ayrıca AB ülkeleri açısından da pek iç açıcı bir tablonun olmadığına değinmek gerek. AB ülkelerinde 2020 yılı ilk çeyreğinde ekonomik büyüme yüzde 3.5 daralırken, Almanya yüzde 2.2, Fransa yüzde 5.8 ve İngiltere ise yüzde 2 oranında daraldı.

Türkiye’nin 2020 yılı 1. çeyrek ekonomik büyüme rakamı ise bu Cuma açıklanıyor. Bu yılın ilk çeyrek döneminde (Ocak, Şubat, Mart) ağırlıklı olarak Mart ayında olumsuz etkilerin hissedildiği ve baz etkisi göz önünde bulundurulduğunda ekonomik büyümenin diğer ülkelerden farklı olarak pozitif olacağı beklenmektedir.

Ancak koronavirüs salgınının etkili olduğu 2. çeyrek dönemi ayları olan Nisan ve Mayısta üretim olumsuz etkilenirken, Haziran da kısmi normalleşme olsa da 2. çeyrek ekonomik büyüme ile ilgili beklentilerin tüm dünyada olduğu gibi iyi olmayacağını söyleyebiliriz.

Ekonomik büyümenin düşmesi ve dünya ekonomisi ile ilgili büyüme beklentilerinin aşağı doğru bir trende sahip olması en çok da doğal olarak işsizliği tetiklemektedir. Ekonomik büyüme ve istihdam arasında güçlü bir bağ olması nedeniyle dünyada ekonomik büyümenin düşmesi, işsizliğin rekor seviyelere çıkmasına neden olacaktır.

ABD’de koronavirüs salgınının ortaya çıkmasından bu yana işsizlik ödeneğine başvuranların sayısının 39 milyon kişiye yaklaşması bu durumun ne kadar ağır bir soruna neden olduğunun işareti değil mi?

ABD’de işsizliğin 1929 ekonomik bunalımından sonra 2020 yılı Nisan ayında en yüksek değer olan yüzde 14.8’i görmesi ciddi bir ekonomik ve sosyal soruna işaret temektedir. Hatta Mayıs-Haziran aylarında işsizlik oranının yüzde 20-25’lere ulaşacağı öngörülmektedir.

En önemlisi de koronavirüs salgınında 2. dalganın meydana gelme olasılığı. Bu durum ekonomik büyümedeki düşüşlerin daha da derinleşmesi ve beraberinde tüm dünyada işsizliğin artma ihtimalini ortaya çıkarırken ciddi tedbirlerin alınmasını da zorunlu kılmaktadır.