27 Mayıs Pazartesi, gecenin geç saatlerinde, Nazmiye Demirel öldü haberi düştü internet sitelerine. Siyasi kimliğini 27 Mayıs Darbesi"nin sonuçları üzerine inşa etmiş Süleyman Demirel"in, hayat arkadaşının ölüm haberini bir 27 Mayıs gecesi almış olması ne kadar da manidar!Nazmiye Demirel öldü! Yaşıyor muydu? Birkaç yıldır bir vesile ile adı geçtiğinde, yaşayıp yaşamadığına dair bir tartışma yapıyorduk her defasında.Sonunda kararsız kalınıyor; allameye, Nazmiye Demirel öldü cümlesini yazıyor, hiç
27 Mayıs Pazartesi, gecenin geç saatlerinde, Nazmiye Demirel öldü haberi düştü internet sitelerine. Siyasi kimliğini 27 Mayıs Darbesi"nin sonuçları üzerine inşa etmiş Süleyman Demirel"in, hayat arkadaşının ölüm haberini bir 27 Mayıs gecesi almış olması ne kadar da manidar!
Nazmiye Demirel öldü! Yaşıyor muydu? Birkaç yıldır bir vesile ile adı geçtiğinde, yaşayıp yaşamadığına dair bir tartışma yapıyorduk her defasında.
Sonunda kararsız kalınıyor; allameye, Nazmiye Demirel öldü cümlesini yazıyor, hiç haber çıkmayınca ha ölmemiş demek ki diyorduk.
Nazmiye Demirel yaşamıyor gibi yaşayanların; bedeni burada, kendi çoktan gitmiş bir hastalığın, alzheimerın pençesinde idi 2005 yılından bu yana.
Kadınlar ve kederleri ve kaderleri…
Dünyaya ben buradayım diyen bakkalın kızı Margaret Thatcher ile; 1970"ten 1990"ların sonuna kadar Türk siyasi hayatında dominant bir özne olan Süleyman Demirel"in hep yanında, daima sessiz "Hanımefendisi"; unutuşun hastalığında buluştu.
Rahmetli büyükbabam "Demirelci" olduğu için çocukluğum ajans haberlerine maruz kalınmış bir çocukluktur. Uzun kış gecelerinde devlet radyosunda Demirel demeçlerinin fon oluşturduğu bir odada, ders kitabımın arasına romanımı saklayarak emniyetle okurdum. Bilirdim ki ajans bitene kadar bana kimse dokunmayacaktır.
Nazmiye Demirel"i; Süleyman Demirel"in çoban Sülü imajı/maskesi/rolü ile dolu olduğu zamanlarda, köylü kızından sultan imajı içinde hatırlıyorum en ziyade.
O dönem Türkiye"nin nüfusunun yarıdan fazlası köylerde yaşıyordu. Demirel"in Isparta ağzı ile konuşmasının sebebi; "burada" bulunurken, "oradaki" ile aynı dilin içinde buluşma imkânını elinde tutmak istemesinden kaynaklanıyordu.
Köylü ağzı ile konuşan Demirel"in yanında, etekleri hemen dizinde, kırmızı rujlu, "teyze kızı Nazmiye"nin "modern"liği, Türk halkının bağrına basacağı bir modernlik idi: Görüntü modern, rol geleneksel.
Ahmet Mithat Efendi"nin ideal kadın özelliklerine uygundu yani. Ne diyordu Hace-i evvel, "Eski fikirlerden çıkmış yeni fikirlere fazla girmemiş olsun." Eski fikir dediği eski tarz giyim kuşam. Yeni fikir dediği kadının yeni rolleri. Yani ideal kadın, yeni moda giysiler içinde eski rolleri devam ettiren kadındır Ahmet Mithat Efendi"ye göre.
Köylü güzelinden haza hanımefendi imajı ile kabul görürdü Nazmiye Demirel. Kimin nezdinde? Çakıl Gazinosu"nda Zeki Müren konserlerine pek müptela necip halkımın nezdinde.
Devir köylü güzellerinden haza hanımefendi inşa etme dönemiydi zaten. Kezban Paris"tenin Belgin Doruk ile başlayan Perihan Savaş"a kadar devam eden kaç ayrı versiyonuna maruz kalmış kuşağız neticede.
Bir yanı ağlayan ayva bir yanı gülen nar idi Nazmiye Demirel"in. Ayva dediğim Rahşan Ecevit, Nar dediğim Semra Özal.
İki baskın karakterin arasında, kendini koruyabileceği küçücük bir alanın sınırlarını sonuna kadar muhafaza etti.
O küçük alan Nazmiye Hanım"ın mutfağı idi.
Nazmiye Hanım hasta olup her şeyi unutuncaya kadar "bizimki" diye hitap ettiği eşine yemek yaptı. Güniz Sokak"ın müdavimleri Nazmiye Hanım"ın sarmalarını, börek ve çöreklerini tatmaktan daima mutlu oldu.
Rahşan Ecevit, Bülent Ecevit"i siyasi olarak etkilediği için eleştirildiği kadar, hasta adama bir çorba bile pişirmeyip taş gibi sert bisküvi bulundurduğu için de eleştirildi. Ecevitlerin geleneksel öğünü demli çay ve bisküvi idi çünkü.
Arkasından ananlar Nazmiye Demirel"i en ziyade dobralığı üzerinden imajlandırıyor. Doğrudur belki… Lakin biz hiç sesini duymadık …
Lider eşi olmak dünyanın en zor işlerinden biridir. Ne ki hiç kimse lider eşi olmanın, mesaisi hiç bitmeyen bir "iş" olduğunu takdir etmez.
Allah taksiratını affetsin. Bu dünyadan bir Nazmiye Demirel geçti. Daima susarak. Daima yemek kokularına yaslanarak…
