Faiz indiriminden faiz artırımına…

Savaş, enflasyon, iç siyasette yaşanan gelişmeler derken yurtdışındaki gelişmeleri gözden kaçırmaya başlamıştık. Ancak her konunun etkilediği gibi yurt dışında yaşanan bazı gelişmeler, atılan adımlar ve politika değişiklikleri de bizi hem etkiliyor hem de belirli konularda zarar veriyor.

Elbette söz konusu ekonomi olunca bu kurumların başında ABD Merkez Bankası Fed geliyor. Zira her ne kadar “gücünü kaybediyor” yorumları yapılsa da ABD doları halen rezerv para ve doların değeri başta Türkiye gibi gelişmekte olan ekonomiler olmak üzere dünyanın geri kalanını yakından ilgilendiriyor. Doların değeri ya da konjonktürel olarak güçlenme ihtimali Türkiye için daha da kritik bir önemde hatta “risk unsuru” seviyesinde diyebiliriz. Çünkü içerideki dezenflasyon programının ana sac ayaklarından birisi TL’nin reel olarak değerli kalması. Yani kurdaki artış oranının enflasyondan düşük olmaya devam etmesi. Bu da her ne kadar “bir kur hedeflemesi yapılmıyor” dense de kurun dengeli artışının tesis edilmesi anlamına geliyor. Bu bakımdan Dolar Endeksi’nde yükselişe neden olacak karar ve sözlü yönlendirmeler dönem dönem Türkiye için zorlayıcı süreçlere neden olabiliyor.

Hâl böyle olunca da ister istermez, Fed’in ne yaptığı ve/veya ne yapacağı ile de ilgilenmek zorunda kalıyoruz. Fed kararlarını takip ediyor bir sonraki adımını anlamaya çalışıyoruz. Son Fed toplantısı da bu kapsamda son derece detaylı bir şekilde analiz edilmesi gereken sonuçlar doğurdu. Önce karara göz atalım sonra da gelişmeleri ve beklentileri sizlere aktarıp Türkiye’ye olası etkilerini yorumlamaya çalışayım.

Fed son toplantısın faiz oranlarını %3,5-3,75 aralığında sabit tuttu. Böylelikle art arda beş toplantıda da faiz sabit kalmış oldu. Karar öncesinde Fed guvernörlerinden Waller enflasyonun artık birincil politika endişesi olduğunu ve risklerin işgücü piyasasından enflasyon kontrolüne “tamamen döndüğünü” ifade etmişti.

Sabit tutma kararı ise toplantıda 9’a karşı 3 oyla alındı. Yani 9 üye faizlerin sabit kalması yönünde oy kullanırken 3 üye 25 baz puanlık faiz artışı istedi. Bu, Eylül 2016’dan bu yana ilk kez üç politika yapıcının aynı yönde (faiz artışı) muhalefet ettiği toplantı oldu. En son böyle bir gelişme yaşandıktan 2 toplantı sonra Fed’in faiz artışına gittiğini biliyoruz.

Yaşanan gelişmeler ışığında son beklentiler piyasanın şu anda 2026 içinde iki adet 25 baz puanlık faiz artışı fiyatladığına işaret ediyor. Fed yetkililerinin yıl sonu faiz projeksiyonları %3,6-4,1 aralığında. Yani komite üyeleri içinde de yıl sonuna kadar en az bir artış beklentisi var. Fed’in bir sonraki toplantı kararı 16 Eylül’de açıklanacak. Bu bakımdan Fed Başkanı Warsh’ın 27-29 Ağustos’taki Jackson Hole toplantılarındaki konuşmasını takip etmek gerekiyor. Ancak yine de son kararın 9’a karşı 3 oyla alınması şimdiden “bir sonraki hamle yukarı yönlü olabilir” algısını güçlendirdi. Özetle bu yıl başlarken faiz indirimleri yapacağı öngörülen Fed’in artık kaç faiz artışı yapacağını tartışmaya başladık.

Peki tüm bunlar bizi neden ilgilendiriyor? Sebebi aslında çok basit. Türkiye döviz kuru artış hızını baskılayarak TL’nin reel olarak değerli kalmasına yönelik bir politika uyguluyor. Bunun için de ciddi bir efor sarfederek hem görece yüksek faiz uyguluyor hem de dönem dönem rezervlerini kullanıyor. Ayrıca carry trade için gelen yatırımcıların hızlı çıkış yapmasını engellemek için de bu politikanın devam edeceğine ilişkin yönlendirmeler yapıyor. Bu kapsamda konuya bakarsak Fed’in faiz artırması Dolar Endeksi’ni güçlendireceği için Türkiye’nin sergilemesi gereken eforun artacağını öngörebiliriz. Yani faizler tahmin edilenden daha uzun süre yüksek kalabilir! Elbette bunlar benim tavsiyem değil, Merkez Bankası’nın bugüne kadar yaptığı yazılı ve sözlü yönlendirmeler ile attığı adımlar neticesinde oluşan öngörülerim.