Sosyal Güvenlik Yasalarımızın kızlarımız hakkında pozitif ayrımcılık yaptığını, daha önce birçok kere yazmışımdır. Ancak bu ayrımcılığın da kendine özgü şartları var. Yazımda bu şartların bir kısmına aşağıdaki okuyucumun sorusu üzerine değinmek istiyorum.Fatih BURAK (Öğretmen): Tahsin Bey, babam, 23 Ocak 2010 günü vefat etti. Kendisi annemden dolayı (annem, SSK emeklisi idi) dul maaşı almaktaydı. Yani annem de 1992''de emekli iken vefat etmişti. Artı iki kız kardeşimle birlikte hak sahibi idi. Onlar
Sosyal Güvenlik Yasalarımızın kızlarımız hakkında pozitif ayrımcılık yaptığını, daha önce birçok kere yazmışımdır. Ancak bu ayrımcılığın da kendine özgü şartları var. Yazımda bu şartların bir kısmına aşağıdaki okuyucumun sorusu üzerine değinmek istiyorum.
Fatih BURAK (Öğretmen): Tahsin Bey, babam, 23 Ocak 2010 günü vefat etti. Kendisi annemden dolayı (annem, SSK emeklisi idi) dul maaşı almaktaydı. Yani annem de 1992''de emekli iken vefat etmişti. Artı iki kız kardeşimle birlikte hak sahibi idi. Onlar üçü de maaş alıyordu. Şimdi SGK''ya yazı yazdık. Rahmetlik babamın hakkı, iki kız kardeşime 2/4 hisse ile bağlandı. Yani maaşı bölüştüler.
Şimdi asıl konu şu: Babamın 1991 ile 2000 yılları arasında yaklaşık 120 günlük SSK primi var. Serbest çalışıyordu. Acaba son yasaya göre beliren ölüm aylığını bekâr olan kız kardeşlerim alabilir mi? Askerlik borçlanması yaparak ödeme yapmamız gerekir mi? Bir de şayet olursa, her iki maaşı da alabilir mi kız kardeşlerim?
C: Ölüm aylığının, kızlar yönünden, hak sahiplerine paylaştırılması, 5510 sayılı Kanunun değişik 34''üncü maddesine göre, şöyle yapılacaktır:
Bu Kanun kapsamında veya yabancı bir ülke mevzuatı kapsamında çalışmayan veya kendi sigortalılığı nedeniyle gelir veya aylık bağlanmamış olan kız çocuklardan;
1)18 yaşını, lise ve dengi öğrenim görmesi halinde 20 yaşını, yüksek öğrenim yapması halinde 25 yaşını doldurmayanların veya,
2)Kurum Sağlık Kurulu kararı ile çalışma gücünü en az % 60 oranında yitirip malûl olduğu anlaşılanların veya,
3)Yaşları ne olursa olsun evli olmayan, evli olmakla beraber sonradan boşanan veya dul kalan kızlarının, her birine % 25''i,
Yukarıda belirtilen kız çocuklarından sigortalının ölümü ile anasız ve babasız kalan veya sonradan bu duruma düşenlerle, ana ve babaları arasında evlilik bağı bulunmayan veya sigortalının ölümü tarihinde evlilik bağı bulunmakla beraber ana veya babaları sonradan evlenenler ile kendisinden başka aylık alan hak sahibi bulunmayanların her birine % 50''si,
Oranında aylık bağlanır.
Sigortalı tarafından evlât edinilmiş, tanınmış veya soy bağı düzeltilmiş veya babalığı hükme bağlanmış kız çocukları ile sigortalının ölümünden sonra doğan kız çocukları, bağlanacak aylıktan yukarıda belirtilen esaslara göre yararlanır.
Hak sahiplerine bağlanacak aylıkların toplamı sigortalıya ait aylığın tutarını geçemez. Bu sınırın aşılmaması için gerekirse hak sahiplerinin aylıklarından orantılı olarak indirimler yapılır.
Bu anlattıklarım doğrultusunda kızlar, yaş şartıyla sınırlı olmaksızın; evli olmamaları, 5510 sayılı Kanuna tabi olarak çalışmamaları veya kendi çalışmalarından dolayı gelir veya aylık almamaları durumunda hak sahibi olarak ölüm sigortasından aylık alabileceklerdir.
Ana veya babası ölüp de kendilerine yetim aylığı bağlananlar, bu aylıkları aldıkları sürece sağlık yardımı da alırlar. Ana veya babası sağ olup da 18 (veya okuyorsa 25) yaşından sonra sağlık yardımı alamayanların, ana-babalarının vefatıyla kendilerine yetim aylığı bağlanmışsa (ki evli olmamak, çalışmamak, emekli olmamak şartıyla yetim aylığı verilmektedir) kendilerine yetim aylığı ile birlikte sağlık yardımı da verilmektedir.
Bu ödemeleri vefat eden annelerinin sigortasından alan iki bekâr kız kardeş için, sadece 120 gün sigortalılığı bulunan, sonra serbest çalışan (esnaf vb) ve ölen babalarından askerlik borçlanması yaparak başka bir ölüm aylığı hak etmeleri için yeterli sigortalılık bilgileri yazılmamıştır. Bunun için ikametgâhlarına en yakın SGK Müdürlüğünden gerekli bilgileri almalıdırlar.
