Bender Bush'a asrın rüşveti

Hava savunma sistemleri pazarlayan şirketlerin, ihaleleri kazanmada yardımcı olan arabulucu yerel yetkililere rüşvet verdiğiyle ilgili iddialar yeniden dünyanın gündemine bomba gibi düştü. İngiliz yayın kuruluşu BBC haber kanalı tarafından ortaya atılan iddiaya göre, BAE Systems adlı dünyaca ünlü silah üreticisi firma, İngiltere ile Suudi Arabistan hükümeti arasındaki 40 milyar sterlinlik El Yemame silah anlaşmasının görüşmelerini yürüten Suudi prens Bender bin Sultan'a 10 yıl boyunca yaklaşık 2 buçuk milyar dolar değerinde rüşvet verdi. Söz konusu haber, önceki gün, BBC televizyonunda yayınlanan Panorama adlı haber programında verildi.

Gündeme bomba gibi düşen bu bilgiyi ortaya atan BBC, BAE tarafından yapılan rüşvet ödemelerinin İngiltere Savunma Bakanlığının “tam bilgisi dahilinde” olduğunu da öne sürdü. Prens Bender'ın, hakkındaki suçlamalar konusunda yorum yapmaktan kaçındığını ve BAE ile görüşmeler boyunca yasal sınırlar içinde kaldığını söylediğini de kaydetti. BBC, İngiltere Savunma Bakanlığının ise 40 milyar sterlinlik El Yemame ihalesiyle ilgili bilgilerin gizli olmasını gerekçe göstererek açıklama yapmayı reddettiğini duyurdu.

BBC'nin haberinde, BAE'nin sadece bir yılda 120 milyon sterlini Suudi Arabistan'ın Washington Büyükelçiliği hesabına gönderdiği ve bu paranın Prens tarafından kullanıldığı iddiasına da yer verildi. İddialar İngiliz basınında yer almış ve İngiltere Ağır Dolandırıcılık Masası konuyla ilgili soruşturma başlatmıştı. Soruşturmanın ilk sonuçları da BBC'nin iddialarıyla örtüşür biçimde çıkmış, ancak Tony Blair hükümeti, soruşturmayı, Suudi Arabistan'la ilişkileri gerilen İngiltere'nin çıkarlarının zedelendiği gerekçesiyle durdurmuştu.

On yedi yıllık askeri kariyeri bulunan Prens Bender bin Sultan'ın diplomasi deneyimi 1978 yılında Amerika'nın Suudi Arabistan'a F-15 tipi savaş uçağı satılması konusunda yaptığı başarılı girişimler sonucu başladı. 1983'te Amerika'nın Arabistan büyükelçisi oldu. George Bush ve George W. Bush ile kurduğu yakın ilişkiler nedeniyle kendisine Bender Bush lakabı takıldı. Bu yakınlık kitaplara ve filmlere de konu oldu. 2005 yılında Suudi Arabistan Krallığı Ulusal Güvenlk Şefi oldu.

İngiltere tarihindeki en büyük silah anlaşması olarak nitelendirilen Yemame silahlanma projesi bütün detaylarıyla bilinmiyor. Anlaşma kapsamında son 25 yıl zarfında 92 Tornado saldırı uçağı, 100'den fazla Hawk jetinin satışı gerçekleştirildi. BAE, anlaşmanın süresinin uzatılması için Suudi Yönetimiyle görüşmeye devam ediyor. Suudi Arabistan yetkilileri de son olarak, mevcut Tornado filosunun yerini alacak 72 Eurofighter uçağının kısa süre içinde BAE tarafından teslim edileceğini duyurmuştu.

İhalelere rüşvet karıştırmakla suçlanan İngiliz BAE System şirketi, daha önce adı skandallarla duyulan Amerikan Lockheed Martin ile bazı ortak projelere de imza atmıştı. Lockheed skandalı olarak bilinen olay, 1976'da, Lockheed Martin'in yeminli denetçisinin ABD Senatosu'na verdiği ifadeyle patlak vermişti. Denetçi, şirketin uçak satabilmek için Hollanda, Japonya, İtalya ve Türkiye'de askeri yetkililere toplam 22 milyon dolar rüşvet verdiğini iddia etmişti. Lockheed şimdi de Türkiye'nin almayı planladığı 10 milyar dolarlık 100 adet F-35 savaş uçağı ihalesini yürütüyor.