Sanayiye emisyonda alış-veriş kolaylığı

Türkiye'nin iklim politikalarında yeni bir dönem başladı. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından hazırlanan Türkiye Emisyon Ticaret Sistemi Yönetmeliği, Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girdi. Düzenlemeyle Türkiye'de karbon emisyonlarının izleneceği ve alınıp satılabileceği bir piyasa kuruluyor.

YÜKSEK EMİSYONLU TESİSLER SİSTEME GİRECEK

Emisyon Ticaret Sistemi (ETS) başlangıçta yıllık 50 bin tonun üzerinde sera gazı emisyonu bulunan Kategori B ve Kategori C tesislerini kapsayacak. Yıllık emisyonu 50 bin-500 bin ton arasında olan tesisler Kategori B, 500 bin tonun üzerinde emisyon üreten tesisler ise Kategori C olarak değerlendirilecek. Okul, üniversite, hastane ve savunma sanayi kuruluşlarının tesisleri ETS kapsamı dışında tutulacak. Ancak bu tesislerin emisyonlarını izleme ve raporlama yükümlülüğü sürecek. Doğal gaz ve ham petrolün iletimi ile depolanması faaliyetleri de ilk uygulama döneminin sonuna kadar sistem dışında olacak.

HER TON KARBON İÇİN TAHSİSAT

Bir tahsisat, bir ton karbondioksit eş değerinde sera gazı emisyonu hakkı anlamına geliyor. İşletmelerin yıllık emisyonları ölçülecek, raporlanacak ve bağımsız kuruluşlarca doğrulanacak. Yıl sonunda işletme, doğrulanmış emisyonu kadar tahsisatı teslim edecek. Örneğin 100 bin ton sera gazı salan bir tesisin yıl sonunda 100 bin tonluk tahsisat teslim etmesi gerekecek. Elindeki tahsisat miktarı yetersiz kalırsa aradaki farkı piyasadan satın alacak.

SANAYİCİYE ÜCRETSİZ TAHSİSAT

İşletmelere verilecek ücretsiz tahsisat miktarı, sektör, üretim düzeyi ve emisyon yoğunluğu gibi kriterlere göre hesaplanacak. Ancak ücretsiz tahsisat, işletmenin bütün emisyonlarını karşılayacağı anlamına gelmiyor. Üretimi sırasında aldığı tahsisattan daha fazla karbon salan işletme, aradaki farkı satın almak zorunda kalacak. Bu nedenle daha düşük emisyonla üretim yapan işletmeler avantaj sağlayabilecek, yüksek emisyonlu tesislerin ise karbon maliyeti artabilecek. Karbon maliyetinin zamanla üretim, yatırım ve teknoloji tercihleri üzerinde de etkili olması bekleniyor.

ATIK PİYASASINDA FİYATI OLACAK

Tahsisatların alınıp satılabilmesi için ETS piyasası oluşturulacak. İlk satışlar birincil piyasada yapılacak, daha sonra işletmeler tahsisatları kendi aralarında ikincil piyasada alıp satabilecek. Piyasanın işletilmesinde Enerji Piyasaları İşletme AŞ (EPİAŞ) görev alacak. Tahsisatların elektronik ortamda ihracı, transferi ve teslimi ise oluşturulacak İşlem Kayıt Sistemi üzerinden gerçekleştirilecek.

İŞLETMELERE EMİSYON İZNİ ŞARTI

• ETS kapsamındaki işletmeler faaliyetlerini sürdürebilmek için sera gazı emisyon izni almak zorunda olacak. İzin beş yıl geçerli olacak. İşletmeler ayrıca bir önceki yılın emisyonlarını her yıl 30 Nisan'a kadar bildirecek. Bakanlık gerekli görürse bu süreyi bir aya kadar uzatabilecek. Raporların bağımsız ve akredite doğrulayıcı kuruluşlar tarafından kontrol edilmesi gerekecek.

KURALLARA UYMAYANA MİLYONLUK CEZA

• Sistemin yükümlülüklerini yerine getirmeyen işletmeleri ciddi yaptırımlar bekliyor. Doğrulanmış sera gazı emisyon raporunu süresinde sunmayan bazı Kategori C tesisleri için ceza 6 milyon 274 bin 500 liraya kadar çıkabilecek. ETS kapsamındaki işletmelerde bu cezalar iki kat uygulanacak. Sera gazı emisyon izni olmadan ya da süresi dolmuş veya iptal edilmiş izinle faaliyet gösteren yüksek emisyonlu tesislerde ise ceza 12 milyon 549 bin liraya kadar ulaşabilecek. Tahsisat yükümlülüğünü yerine getirmeyen işletmenin eksik bıraktığı miktar da takip eden yılın yükümlülüğüne eklenecek. Türkiye ETS'si ilk aşamada pilot uygulamayla başlayacak. Pilot dönemin kapsamı, süresi ve uygulama esasları Karbon Piyasası Kurulu tarafından belirlenecek.

Ekonomi

Akaryakıta büyük indirim geldi: Tabelalar yeniden değişti işte benzin ve motorin fiyatlarında son durum

Ekonomi

Bakanlık resmen duyurdu vergi yüzde 20'den yüzde 12'ye düştü

Ekonomi

En Yakıt'tan VakıfBanklılara özel indirim