Bir gurup bilim adamı, şair ve yazarla beraber Bitlis, Tatvan, Ahlat ve Adilcevaz"ı kapsayan bir kültür gezisine katıldım.Bitlis"e ve ilçelerine; meselâ Tatvan"a, Ahlat"a yahut Adilcevaz"a gitmek için Muş havaalanı kullanılıyor. Bitlis"e gitmek isterseniz Muş yakınlarındaki havaalanında uçaktan inip yaklaşık yüz kilometrelik bir yol gitmeniz gerekiyor.Verimli tarlalar ve sürülerce koyunlarla dolu işte bu ovada uzayıp giden altı şeritli muhteşem yol, ünlü Muş-Tatvan yoludur.Bilenler bilir, şair Turgut
Bir gurup bilim adamı, şair ve yazarla beraber Bitlis, Tatvan, Ahlat ve Adilcevaz"ı kapsayan bir kültür gezisine katıldım.
Bitlis"e ve ilçelerine; meselâ Tatvan"a, Ahlat"a yahut Adilcevaz"a gitmek için Muş havaalanı kullanılıyor. Bitlis"e gitmek isterseniz Muş yakınlarındaki havaalanında uçaktan inip yaklaşık yüz kilometrelik bir yol gitmeniz gerekiyor.
Verimli tarlalar ve sürülerce koyunlarla dolu işte bu ovada uzayıp giden altı şeritli muhteşem yol, ünlü Muş-Tatvan yoludur.
Bilenler bilir, şair Turgut Uyar"ın bu yoldan bahseden bir şiiri de vardır. "Divan" adlı kitabında "Yokuş Yol"a" başlıklı o şiirinde Turgut Uyar, bir yerde şöyle diyordu:
"dikenleri kopardığın yerleri bir bahar filân sanırsan
kürdistan''da ve muş - tatvan yolunda bir yer kanar
muş - tatvan yolunda güllere ve devlete inanırsan
eşkıyalar kanar kötü donatımlı askerler kanar"
45 yıl önce yazılmış bu şiirin sözünü ettiği yol günümüzde üç gidiş üç geliş altı şeritli bu yolda hiç ama hiç "yokuş" yok. Neredeyse 100 kilometre boyunca dümdüz bir çizgi halinde uzayan harika bir yol. Muş Ovası boyunca güneye; Bitlis-Tatvan yönüne uzanan yolun iki kenarında sayısız koyun, keçi, inek ve manda sürüleri otluyor. Köylüler küçük kamyon ve traktörlerle Muş"un ünlü kavun ve karpuzunu satıyorlar.
Havaalanında uçaktan inip Muş-Tatvan yoluna girince ilk aklıma gelen Turgut Uyar ve şiiri oldu. Asker kökenli şair Turgut Uyar, bu bölgede görev yapmıştı. Hükumetlerin adeta yok saydığı, yol yapmaktan bile aciz kalıp eşkıyanın insafına terk ettiği, devletin, kendini ancak "kötü donatımlı askerler" ile temsil ettiği bir dönemin atmosferini anlatan Turgut Uyar, şimdi bu yolu görse nasıl şaşırırdı diye düşündüm.
Muş"u gezerek başladığımız gezide dört gün boyunca yüzlerce cami, medrese, türbe, kümbet, han ve kervansaray gezdik, tarihî Selçuklu Mezarlığını ziyaret ettik. Bitlis Kalesinde kazı başkanı Doç. Dr. Gülsen Baş, Ahlat"ta ise yine kazı başkanı Prof. Dr. Recai Karahan bize rehberlik ettiler. Kitabelerin okunmasında Prof. Dr. Abdülhamit Tüfekçioğlu çok yardımcı oldu. Geziyi düzenleyen kurumun (AKMB) başkanı Prof. Dr. Turan Karataş, misafirlerimizle yakından ilgilendi.
Her öğün yemeği, birbirine çok yakın mesafelerdeki şirin ilçelerden birinde yedik. Belediye başkanından esnafa kadar halkın yakın ilgisi, samimi misafirperverliği görülmeye değerdi. Yurdun uzak illerinden seçkin insanların kendi şehirlerini, kasabalarını görmeye gelmiş olmalarından büyük onur ve mutluluk duyduklarını her vesile ile ifade ettiler. Barış sürecinin başlamış, terörün bitmiş olmasının mutluluğu adeta yüzlerden okunuyordu. Daha doğrusu bundan hiç eser yoktu. Turgut Uyar"ın şiirinde yakındığı durumla beraber Uyar"ın şiiri de adeta yürürlükten kalkmıştı. Tarihî eserler restore ediliyor, yeni oteller, işyerleri inşa ediliyor, yeni imar planları yapılıyordu. Yalnız Ahlat ve Adilcevaz ilçelerinde ilkbaharda meydana gelen don yüzünden cevizin ve kaysının az değil; hiç olmayışı ciddi bir mağduriyet oluşturuyor. Ceviz ağacı sahiplerine belki bir kereye mahsus bir destek ödemesi yapılması düşünülebilir.
Geziye çoğu doktora yapmakta olan 50 kadar bilim adamı ile şair, yazar ve gazeteciler eşlik ettiler. Türk şiirinin büyük ustalarından şair Cahit Koytak başta olmak üzere Osman Özbahçe, Mustafa Aydoğan, Mehmet Şeker gibi şairlerin de katıldığı bu kültür gezisinin ileride pek çok edebî esere ve bilimsel çalışmaya ilham kaynağı olacağını umuyorum.
