Karadeniz’in korkulu rüyası ‘vampir kelebekler’ yeniden hortladı. Işığı gördüğü yere topluca üşüşen istilacı tür, bölge halkının kabusu oldu. Doğu Karadeniz’de bitkilerin öz sularını emdiği için ‘vampir kelebek’ olarak adlandırılan Ricania Simulans, akşam saatlerinde evlere akın ederek vatandaşların huzurunu kaçırıyor. Uzmanlar, yalnızca evlerde değil tarım ürünlerinde de büyük risk oluşturan bu türe karşı çözüm arıyor.
Doğu Karadeniz’de daha önce bahçelerde yeşil bitkilere verdiği zararla gündeme gelen ve çay başta olmak üzere birçok ürünü olumsuz etkileyen “vampir kelebekler” yeniden ortaya çıktı.
Işığa akın ediyorlar
Özellikle Rize’de vatandaşlar, sıcak yaz günlerinde balkon ve camlarını açamadıklarını dile getiriyor. Işığı gördüğü yere topluca üşüşen böcekler, sabaha kadar ışığın çevresinde kalıyor.
Sabah olduğunda ise öldükleri yere düşerek hem görüntü kirliliği hem de temizlikte ciddi sorunlara yol açıyor.
Ekosistem için ciddi bir tehdit
Karadeniz Teknik Üniversitesi Ziraat Fakültesi’nden Prof. Dr. Mehmet Kaya, vampir kelebeklerin ekosistem için ciddi bir tehdit oluşturduğunu belirterek şunları söyledi:
“Ricania Simulans istilacı bir türdür. Bitkilerin öz suyunu emerek verim kaybına neden olur. Çay, mısır, sebze ve meyve bahçelerinde ciddi zararlar bırakır. Böceğin tamamen yok edilmesi zor ama biyolojik mücadele yöntemleriyle kontrol altına alınması mümkündür.”
'Hayatta görmediğim böceklerle karşı karşıyayız'
Rize’nin Pazar ilçesinde yaşayan Şenay Yaşar, böceklerin hayatı olumsuz etkilediğini söyleyerek tepkisini dile getirdi. “Balkonda yemek yiyemiyoruz, çorbamıza bile düşüyor' diyen Şenay Yaşar, Hayatta görmediğim böceklerle karşı karşıyayız. Evimizin içinde, balkonumuzda, ışıklarımızda… Çözüm bulunmasını istiyoruz.”
Vampir kelebek nedir, zararlı mı?
Bilimsel adı Ricania Simulans olan ve halk arasında “vampir kelebek” olarak bilinen bu tür, bitkilerin öz sularını emerek beslenir. Çay, mısır, sebze ve meyve gibi birçok tarım ürününde ciddi verim kaybına yol açar. Ayrıca akşamları ışığa topluca üşüşerek evleri istila ederler.
Vampir kelebek nereden geldi?
Vampir kelebek, Asya kökenli istilacı bir tür. Türkiye’ye ilk olarak 2006 yılında Gürcistan sınırından giriş yaptığı ve kısa sürede Doğu Karadeniz’in birçok iline yayıldığı biliniyor.
Vampir kelebeklere karşı alınabilecek önlemler
Işık tuzakları kullanmak, böceklerin yoğunluğunu azaltabilir.
Biyolojik mücadele yöntemleri (doğal düşman böcekler) uzun vadede etkili olabilir.
Kimyasal ilaçlar kısa vadede çözüm sunsa da çevreye ve tarıma zarar verebileceği için dikkatli kullanılmalı.
Vatandaşlar akşam saatlerinde pencerelerine sineklik takarak evlerine girişlerini engelleyebilir.
İstanbul'da da görülmüştü
Vampir kelebeklere İstanbul'da ilk kez 2010 yılında rastlandı. Özellikle yaz aylarında ergin dönemine ulaştığı bilinen vampir kelebekler, İstanbul'un bazı ilçelerde yeniden görülmeye başlandı.
İstanbul Üniversitesi Cerrahpaşa Orman Fakültesi Öğretim Üyesi Doç. Dr. Erdem Hızal, "Sarıyer, Şile, Ağva, Çatalca gibi sahile yakın kısımlarda gözüküyor. Önemli bir tarım zararlısı bu böceğin, Gürcistan'dan İstanbul'a kadar ticari yollarla geldiğini düşünmekteyiz" bilgisini vermişti.
1 kelebek 50 yumurta bırakıyor
Kışın yumurtlama döneminde olan böcekler, temmuz ayında büyüyor. Konduğu bitkilere zarar veriyor.
Yılda bir kez yumurtluyor ve ortalama 50 yumurta bırakıyor. Ağustos- eylül aylarında bırakılan yumurtalar şimdilerde de çıkmaya başlıyor. Geçen yıl bir alanda 50 tane bireyin bıraktığı yumurta sonucunda şimdi 2 bin 500 birey alana çıkacak. Bir sonraki yıl eğer ortam koşulları uygun olursa bu 2 bin 500 bireyde, her biri 50 yumurta bırakarak çoğalmaya devam edecek.
