Edward Said'in ‘Oryantalizm’ini Türkçe'ye kazandırmıştı: Yayıncı Cevat Özkaya vefat etti

Türk yayıncılığının önemli isimlerinden, Pınar Yayınları'nın kurucularından ve Genel Yayın Yönetmeni Cevat Özkaya, tedavi gördüğü hastanede hayatını kaybetti. Yarım asra yaklaşan yayıncılık hayatında İslam düşüncesinden felsefeye, tarihten sosyolojiye kadar pek çok alanda önemli eserleri Türk okuruyla buluşturan Özkaya'nın vefatı, kültür ve düşünce dünyasında üzüntüyle karşılandı.

Özkaya'nın kurucuları arasında yer aldığı Araştırma ve Kültür Vakfı tarafından yapılan açıklamada cenaze programı duyuruldu. Buna göre Cevat Özkaya'nın cenaze namazı, 17 Ekim 2026 Cumartesi günü öğle namazını müteakip Üsküdar'daki Marmara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Camii'nde kılınacak. Özkaya'nın naaşı, cenaze namazının ardından Kartal Soğanlık Mezarlığı'nda defnedilecek.

Cevat Özkaya, yayıncılık hayatı boyunca dünya düşünce tarihinin önemli eserlerinin Türkiye'ye kazandırılmasında rol oynadı. Bu çalışmaların başında, Filistin asıllı düşünür Edward Said'in Batı'nın Doğu'ya bakışını ve oryantalist söylemi eleştirdiği Oryantalizm adlı eseri geliyordu.

İlk kez 1978 yılında İngilizce yayımlanan eser, Özkaya'nın kurucuları arasında bulunduğu Pınar Yayınları tarafından 1982 yılında Türkçeye kazandırıldı. Nezih Uzel'in çevirisiyle Oryantalizm (Doğubilim): Sömürgeciliğin Keşif Kolu adıyla yayımlanan kitap, yayınevinin üçüncü eseri oldu.

Özkaya, Basın Yayın Birliğine 2023 yılında verdiği röportajda, Batı düşüncesinin kendi içinden yükselen eleştirel yaklaşımları Türk okuruyla buluşturmayı önemsediklerini anlatmıştı.

Kitabın Türkçe baskısında kullanılan ve özgün eserde bulunmayan "Sömürgeciliğin Keşif Kolu" alt başlığı da Özkaya'nın önerisiydi. Yeni Şafak yazarı Selçuk Türkyılmaz, Özkaya ile yaptığı görüşmeden aktardığı bu ayrıntıyla, söz konusu başlığın eserin Türkiye'deki okurlar tarafından anlaşılmasında oynadığı role dikkat çekmişti.

Özkaya'nın öncülüğündeki Pınar Yayınları, yalnızca Edward Said'in değil; Noam Chomsky, Roger Garaudy, Toshihiko Izutsu, Peter L. Berger, Frantz Fanon ve Taha Abdurrahman gibi pek çok düşünürün eserlerini de okurlarla buluşturdu.

İslam düşüncesinin temel kaynaklarının yanı sıra Batı'daki eleştirel düşünceyi de yayıncılık faaliyetlerinin merkezine alan Özkaya, farklı düşünce gelenekleri arasında birikim oluşturmayı hedefledi.

2002 yılında Yeni Şafak yazarı Yusuf Kaplan ile birlikte geliştirdikleri fikir doğrultusunda Açılım Kitap'ın kuruluşuna da öncülük etti. Açılım Kitap; tarih, siyaset, sosyoloji, felsefe ve medeniyet araştırmaları alanlarında yayımladığı eserlerle yayın dünyasında yer edindi.

1954 yılında Samsun'un Çarşamba ilçesinde dünyaya gelen Cevat Özkaya, Perşembe Öğretmen Lisesi'nin ardından İstanbul Eğitim Enstitüsü Türkçe Bölümü'nden mezun oldu.

1974 yılında Trabzon Öğretmen Okulu'nda kısa bir süre öğretmenlik yapan Özkaya, daha sonra yayıncılığa yöneldi. 1976 yılında Pınar dergisinin yazı işleri müdürlüğünü üstlenerek profesyonel yayıncılık hayatına başladı.

Pınar ve Gerçek dergilerinin yayın çalışmalarında yer alan Özkaya, Pınar Yayınları'nın kuruluşuyla kitap yayıncılığına ağırlık verdi. 1993 yılında yayın hayatına başlayan Umran dergisinin de uzun yıllar Genel Yayın Yönetmenliğini yürüttü.

Özkaya, yayıncılığın yanı sıra sivil toplum ve insan hakları alanlarında da çalışmalar yürüttü. 1988 yılında kurulan Araştırma ve Kültür Vakfı'nın kurucuları arasında yer aldı.

Bosna Savaşı sırasında, 1992 yılında kurulan Bosna Dayanışma Grubu ve 1994 yılında oluşturulan Dayanışma Vakfı'nın kuruluşunda görev üstlendi. Bosna'ya yönelik dayanışma faaliyetlerini 2000 yılına kadar başkan olarak sürdürdü.

Özkaya, insan hakları alanındaki çalışmaları kapsamında MAZLUMDER'in de bir dönem genel başkanlığını yaptı.

Cevat Özkaya'nın vefatının ardından Pınar Yayınları tarafından yayımlanan taziye mesajında, ömrünü ilme, fikre ve yayıncılığa adayan Özkaya için Allah'tan rahmet; ailesine, yakınlarına ve sevenlerine başsağlığı dilendi.

Türkiye Dil ve Edebiyat Derneği Genel Başkanı Ekrem Erdem de yayımladığı mesajda Özkaya'yı öncü bir yayıncı ve yazar olarak anarak ailesine ve kültür camiasına taziyelerini iletti.

Yaklaşık 50 yıllık yayıncılık hayatıyla Türkiye'nin düşünce dünyasında önemli izler bırakan Cevat Özkaya, yayımlanmasına öncülük ettiği eserlerle ve kültür hayatına unutulmaz katkılar sundu.

Hayat

Alpay'ın cenazesinde vasiyet krizi: Törene katılmayacağını duyurdu

Hayat

Kazada ağır yaralanan Merve doğum gününde hayatını kaybetti

Hayat

Her SMS’in arkasından euro çıktı: Mesajlarla kurulan kazanç sistemi ortaya çıktı

Hayat

Uzman Ortopedist Kıyamet Suresi'ndeki mucizeyi böyle anlattı: Şu an elim ayağım titriyor

Hayat

Kanserle mücadele ediyordu: Türk Halk Müziği sanatçısı Soner Olgun hayatını kaybetti