Bir papağan hikâyesi ışığında kamu yönetiminde kişisel gelişim eğitimleri

Bugünkü yazımızda kamu kurumlarında personelin motivasyonunu arttırmak amacıyla sıklıkla uygulanan kişisel gelişim eğitimlerine değinilerek bir papağan hikâyesi ışığında konuyu açıklamaya çalışacağız.

Ziraat mühendislerinin ve veteriner hekimlerin yoğun olarak görev yaptığı bir kamu kurumunda bir ziraat mühendisi kitapçıda dolaşırken gözüne Süleyman Tevfik’in “Tutiname” adlı kitabı ilişir. Biraz karıştırınca hikâyeler dikkatini çektiği için kitabı almaya karar verir.

Eve gelirken bir kısmını otobüste okumuş, kalan kısmını da bir çırpıda evde bitirmiştir. Kitaptaki papağanın kıvraklığı ve anlattığı hikâyeler kendisini adeta mest etmiş, bir papağan almaya karar vermiştir.

Papağan almaya karar vermiş vermesine de eşini nasıl ikna edecektir!..

Papağanı satın almak, işin en kolayı… Onun bakımı var, beslenmesi var. Eşinden habersiz almanın ilk aşamada en mantıklısı olduğuna karar verir. Çünkü eşi olmaz derse ve kendisi de alırsa ister istemez sıkıntı çıkar!.. Hayvan sevgisinin, aile saadetine zarar vermesini göze alamaz. Belki de eşi de papağanı çok sevecekti. Ama bunu bilemezdi ki…

Mühendisimiz hemen küçük bir araştırma yaparak alacağı papağanın cinsine karar vererek evcil hayvan satan bir işyerinden beğendiği papağan cinsini satın alır. Eşine sürpriz yapmak için güzelce bir kutu içerisine koydurur ve biraz sevinç biraz da endişe ile eve gelir.

Kutuyu eşine uzatan mühendisimiz içerisinde ne olduğunu sürpriz olsun diye söyleyemez. Kutuyu alan eş, yaş pasta olduğunu düşünerek kutuyu buzdolabına yerleştirir. Kendisine bir şey söylenmeyince kadıncağız kutunun içerisindeki nereden bilsin.

Ziraat mühendisimiz ağzından baklayı çıkarmaya karar vererek eşine papağanı nereye koyduğunu sorar. Şaşıran kadıncağız ne papağanından bahsediyorsun der. Getirdiğim kutunun içerisinde papağan vardı, biraz konuştursak nasıl olur deyince, ben kutuyu buzdolabına koydum der ve bir koşuşturmadır başlar. Hayvancağız buzdolabında soğuktan donmak üzeredir.

Mühendisimiz şaşkın bir şekilde hemen veteriner arkadaşını arayarak ne yapması gerektiğini sorar. Veteriner hekim biraz muzipçe, hayvanın gagasını açın ve iki damla benzin damlatın, titreyerek kendine gelir demiş.

Karı koca koşturarak arabalarından biraz benzin alırlar. Bu arada, üzerlerine de biraz benzin dökülür ama bu kadar çaba papağan için değerdir.

Neyse, birisi hayvanın gagasını açar, diğeri de iki damla benzin damlatır. Fakat o da ne! Hayvancağız sıçrayarak, kendi etrafında bir kez döner ve sonra olduğu yerde yığılıp kalır ve can verir.

Kardeşim sen nasıl veterinersin, dediğini yaptım ve hayvan öldü der. Veteriner hekim olayı biraz anlatabilir misin der. O da, senin dediğin gibi hayvanın gagasını açarak iki damla benzin damlattım. Sonra hayvan etrafında dönerek bir tur attı ve olduğu yere yığılarak öldü der. Veteriner hekim muzip bir şekilde; iyi de kardeşim iki damla benzinle dünyayı turlayacak değildi ya, gideceği ancak bu kadardı der.

Kamu kurumları son dönemlerde kişisel gelişim eğitimleri eşliğinde personeline motivasyon vermeye çalışmaktadır. Bir de kişisel gelişim eğitimlerinin kurumların personeline önem verdiğini gösterdiği düşünülür. Kişisel gelişim eğitimlerinin faydasız olduğunu kimse iddia edemez ve zaten biz de etmiyoruz. Ancak motivasyon bozan uygulamalar devam ederken kişisel gelişim eğitimleri ile istenen fayda sağlanamaz. Daha somut ifade ile konuya açıklık getirmek gerekirse; kariyer uzmanların veya müfettişlerin görev yaptığı kurumlara kariyerden gelmeyen bir idareci atarsanız, istediğiniz kadar kişisel gelişim eğitimi verseniz de sonuç değişmeyecektir.

Papağan hikayesinde olduğu gibi personele verilen kişisel gelişim eğitimi ile iki damla motivasyon gazı dünyayı turlatmaz. Yani bu eğitim belki salondan çıkana kadar belki de bir veya iki gün idare edecektir.

Bir de Mandıra Filozofu’ndaki kişisel gelişim eğitimi sahnesi de benzer bir durumu özetlemektedir.

Demek ki önemli olan husus öncelikle kamu kurumlarındaki motivasyon kırıcı unsurların ortadan kaldırılmasıymış. Kamu kurumlarındaki motivasyon kırıcı unsurlar ortadan kaldırılmadan kişisel gelişim eğitiminin etkisi bir teşehhüt miktarını geçmeyecek ya da ters tepecektir. Nihayetinde eğitime katılan insanlar bir eğiticinin anlatımına bakacak bir de kurumlarındaki uygulamaya. Uygulamayla eğitim arasındaki makasın açılması ister istemez olumsuz bir durumu ortaya çıkaracaktır.

Bu nedenle kamu personeline motivasyon sağlayacak eğitimler şart ama asıl önemli olan ise motivasyon kırıcı unsurların ortadan kaldırılmasıdır. Ümit ederiz ki ne demek istediğimiz anlaşılmıştır.