Kültür Bakanlığı son birkaç yıldır yurt dışına kaçırılan eserler konusunda çok başarılı bir çalışma yaptı. Sayın Ertuğrul Günay"a bu konuda yaptığı çalışmalar için teşekkür borçluyuz.Kendisini en ziyade tarihi eserler konusunda yapmış olduğu çalışmalar ile hatırlayacağız.Yeni Kültür Bakanımız Sayın Ömer Çelik"in adını kültür tarihine yazacağı çalışma olarak kütüphaneler meselesine odaklanmasını bekliyoruz.Kültür Bakanımız"a bir kütüphane söyleşisi ile hoş geldiniz hoşluklar inşa edin inşallah diyorum.TDV
Kültür Bakanlığı son birkaç yıldır yurt dışına kaçırılan eserler konusunda çok başarılı bir çalışma yaptı. Sayın Ertuğrul Günay"a bu konuda yaptığı çalışmalar için teşekkür borçluyuz.Kendisini en ziyade tarihi eserler konusunda yapmış olduğu çalışmalar ile hatırlayacağız.
Yeni Kültür Bakanımız Sayın Ömer Çelik"in adını kültür tarihine yazacağı çalışma olarak kütüphaneler meselesine odaklanmasını bekliyoruz.
Kültür Bakanımız"a bir kütüphane söyleşisi ile hoş geldiniz hoşluklar inşa edin inşallah diyorum.
TDV İslâm Araştırmaları Merkezi Kütüphane ve Dokümantasyon Müdürü (İSAM) Mustafa Birol Ülker ile konuştuk .
Türkiye"de İSAM standartlarında kaç kütüphane var?
Mustafa Birol Ülker :Ülkemizde tabii ki oldukça güzel ve iyi hizmet veren kütüphaneler var. Bunların başında Bilkent, ODTÜ, Boğaziçi, Koç ve Sabancı Üniversiteleri kütüphaneleri ile IRCICA kütüphanesi gelmektedir. Fakat İSAM kütüphanesinin bahsi geçen kütüphanelere göre farklı yönleri var; Öncelikle ihtisas kütüphanesi olması, yani İlâhiyat sahasındaki kaynakların da içinde yer aldığı geniş bir Sosyal Bilimler kütüphanesi özelliği taşıması. Huzurlu ve sessiz bir ortamda araştırmacıların açık raf sisteminde kaynaklara rahatça ulaşabilmesi. İstanbul"da merkezi bir yerde bulunması, ulaşımının kolay olması, çay-kafeterya ve yemekhane hizmetlerinin olması, dinlenmek istediğiniz zaman güzel ve geniş bir bahçesinin bulunması, haftanın yedi günü 9.00 –23.00 saatleri arasında açık olması, çeşitli kamu ve özel kurumlarda çalışan araştırmacıların kütüphanemizden akşam saatlerinde ve hafta sonunda yararlanabilmeleri.
-İSAM aynı zamanda Anadolu"da yaşayan araştırmacıların gözbebeği değil mi?
Evet. İSAM kütüphanesini farklı kılan bir özelliği de kütüphaneye gelme imkanı olmayan özellikle Anadolu"nun çeşitli illerindeki üniversitelerimizin bünyesindeki araştırmacılara kargo ile 15 yıldır makale ve dokümanlardan oluşan kaynak fotokopilerinin gönderilmesidir. Başka bir farklılığımız da kütüphanemizin kendi imkanlarıyla oluşturduğu veri tabanlarımızdır. 120 değişik kütüphanenin 709.000 yazma ve matbu eserine ait bibliyografik künyelerinin yer aldığı Türkiye Kütüphaneleri Veri Tabanı, 260.000 bibliyografik künyenin bulunduğu Tezler Veri Tabanı, 2008-2013 yılları arasında biten ve devam eden tez künyelerinin yer aldığı İlâhiyat Fakültelerinde Devam Etmekte Olan Tezler Veri Tabanı, 822.000 künyenin mevcut olduğu Makaleler Veri Tabanı, 22.000 makalenin (PDF olarak) tam metinlerine ulaşabildiğiniz İlâhiyat Makaleleri Veri Tabanı, 7.150 Osmanlıca makalenin tam metinlerine (PDF olarak) ulaşabildiğiniz Osmanlıca Makaleler Veri Tabanı, 2.500 civarında Osmanlıca risalenin tam metinlerine (PDF olarak) ulaşılabildiğiniz Osmanlıca Risaleler Veri Tabanı, TDV İslâm Ansiklopedisinde yayımlanan maddelerin yaklaşık 10.000"inin dokümantasyon dosyalarına ulaşılabildiğiniz Dokümantasyon Veri Tabanımız mevcuttur. Bu veri tabanları dışında da arşiv birimimizde yer alan başta 20.000 civarında deftere ait mikrofilm ve dijital ortamda bulunan Kadı Sicilleri koleksiyonumuz ile Hüseyin Hilmi Paşa Evrakı, Kemal Batanay Müzik Arşivi, Muhammed b. Muhammed b. Tâvît et-Tancî Koleksiyonu ile Yusuf İzzeddin Efendi Ailesi Evrakı, Cüneyd Kosal Müzik Arşivi araştırmacıya açıktır. Özellikle Kadı Sicilleri koleksiyonumuza yurt dışı ve yurt içindeki araştırmacılardan yoğun bir talep söz konusudur. Bilgi-İşlem Müdürlüğümüz tarafından yapılmış olan bilgisayar programı sayesinde araştırmacılar 20.000 Kadı Sicilinin dijitallerinden haftanın her günü ve saatinde kolayca istifade imkanları mevcuttur.
-İSAM talepleri karşılayabiliyor mu?
Okuyucu ve araştırmacı başvurularını maalesef karşılayamıyoruz. Üniversite öğrencilerine imkân sunamadığımız gibi halka da açık değiliz. Akademik araştırma yapan yüksek lisans ve doktora öğrencileri ile üniversite mensuplarına hizmet vermekteyiz. Kütüphanemizin üye sayısı 17.000"e ulaştı. 400 kişilik çalışma mekânına sahibiz. Ortalama 600"e yakın araştırmacı kütüphanemize günlük giriş yaparak sahalarıyla ilgili araştırma yapıyorlar. Özellikle yeni açılan üniversite kütüphanelerimiz bu konuda çok yetersiz kalıyor. 10.000 kitabı olan üniversite kütüphaneleri ki bunları da bağış kitapla oluşturuyorlar. Bu da İSAM kütüphanesinin yükünü çok arttırıyor.
Kütüphaneye hiç gitmeyen insanlar kütüphane ihtiyacının farkında değil. Oysa her meslek grubunun kütüphaneye ihtiyacı var. Konuyu örnekleri ile anlatabilir misiniz?
Halk kütüphanelerimiz yetersiz, Kültür Bakanlığı"nın istatistiklerine göre 50.000 nüfusu olan her yerleşim yerine bir kütüphane yapılması gerekiyor. Anadolu liseleri ve üniversite sınavına hazırlanan gençler evlerinde sessiz sakin huzurlu bir ortamda ders çalışma imkânı bulamıyorlar. Bunların dışında da ülkemizde çeşitli imtihanlara hazırlananlar var. Tıp doktorları TUS imtihanı için, mali müşavirler, hâkim ve kaymakam adaylarının sınavları, ALES, KPSS vs. sınavlara hazırlananların ders çalışmak için kütüphane ihtiyacı had safhada, İSAM kütüphanesinin üyesine sunduğu imkânlar doğal olarak insanları cezbediyor. Huzurlu bir çalışma ortamının olması yoğun bir talep getiriyor.
Dünyada sizi en çok etkileyen kütüphane hangisidir diye sorsam?
Maalesef dünya kütüphanelerini yerinde görme ve inceleme imkânımız hem eğitimimiz sırasında hem de daha sonra olmadı. Çeşitli yayınlardan okuduklarımız ve internet üzerinden bilgi sahibi olduğumuz kadarı ile geniş bütçe ve imkânlara sahipler. Akıl almaz koleksiyon sayılarına ulaşanlar var. Kullanıcılarına sundukları araştırma imkânları çok modern ve gelişmiş kütüphaneler var. Bibliothèque Nationale de France, Library of Congress, Harvard, Cambridge kütüphaneleri sayılabilir.
Kütüphaneciliğin en önemli sorunları nelerdir?
Kütüphaneciliğin en önemli sorunu, Kültür Bakanlığımız"ın bir kütüphanecilik ve/veya kütüphane politikasının olmamasıdır. Planlı ve programlı bir şekilde bakanlığımızın bu konuyu etraflıca ele alıp her açıdan incelemesi, tespitlerde bulunması, politika üretmesi gerekir. Milli Eğitim Şurası tarzında çalışmalar yapılıp, alınan kararların ivedilikle uygulamaya sokulması gerekir.
Yurtdışından gelen araştırmacılar İSAM kütüphanesini görünce, istifade etmeye başlayınca demek ki Türkiye"de böyle kütüphaneler de yapılabiliyor ve aksamadan sürdürülebiliyor diyorlar.
NOT: Devlet erkanına arz ediyorum. Lütfen yurt dışı gezilerine sadece gazetecileri götürmeyiniz.Her seyahatinize mesleğini başarı ile icra eden bir kütüphane müdürünü ve müze müdürünü dahil ediniz.
