“Magazin bir hayat tarzıdır”

I-

Hurma alıyordum onun sesini duyduğumda. Akşama neredesiniz diye sordu.

Sorunun muhatabı, divandayız dedi.

Bayat bir latife. En az otuz yıllık.

Ya sen dedi yeni yılı kimin nerde geçireceğinin çetelesini tutmaya hazırlanmış kadın. (Ses tonundan yaşlı olduğunu seziyorum. Büyüyü bozmamak için dönüp bakmıyorum.)

Ben Şanzelize''de olacağım dedi. Şu hurmayı bir tartayım hele. (Hurmayı benim için tartıyor.)

Tartma işlemi bitti. Sesin sahibine döndüm. Tahmin ettiğim gibi yetmiş yaşlarında bir kadın. (İki gün sonra oraya tekrar gittiğimde, 75 yaşında olduğunu öğrenecektim)

Biraz önce fotoğrafçı uğradı dedi. 70''lik teyze. Fotoğrafçının isminin ardına meşhur şarkıcının ismini ilave etti. (Anmayacağım adlarını. İsimler başıma bela oluyor sonra.)

Aşk ile anlatmaya başladı şarkıcıyı. Geçen yıl şampanya içerken kocası ile verdiği pozları, bu sene “koca”ya tekmeyi atışını. Eski kurt Yeçilçam aktörünü. Bir sürü hayatı ard arda dizdi. Sanki elinde bir metin varmış da oradan okuyormuş gibi.

Eline tesbih, diline zikir yakışacak bu yaşlı kadın, magazin haberleri üzerinden tebliğ yapan bir misyoner gibi vazifesine bağlıydı.

Niye eline tesbih, diline zikir yakıştırdım. Hazır olun. Alnını bile örtmüş başörtülü bir teyze var çünkü karşımda.

Ne gerek var bize bunca uzak olan hayatlara bu kadar değer verip sohbet konusu yapmaya diye bir cümle kurmaya niyetlendim.

Cümlemi tamamlamama izin vermedi “teyzem”.

O benim cümlemi tamamlama izin vermeyip yeni bir magazin haberini aşk ile anlatmaya başladığında, teyzeyi bir resim olarak zihnimi yerleştirebilmek için hiç âdetim olmadığı halde tepeden tırnağa süzdüm.

Kumaşı iyice eprimiş kazayağı bir etek var ayağında. Eteğin altında en kalınından yün çoraplar. Yün çoraplar yetmişli yıllardan kalmış epa ayakkabıların içinde. Sırtında el örmesi eski bir yelek, başında yine 70''li yıllardan kalma yün bir başörtü var.

Onun ardarda dizdiği magazin haberlerinin arasında bir boşluk yakalar gibi olunca, benim için ehemmiyetli, ama teyze için oldukça didaktik kaçan cümlemi tamamlamaya niyetleniyorum yeniden.

Gözünü gözüme dikiyor. Elini havaya kaldırıyor.

Gök gürlemesini andırır bir ses ile “Magazin bir hayat tarzıdır” diyor.

Hadi çıksın artık kameralar ortaya.

Bu bir kamera şakası densin.

Hayır kimse yok.

Bir şaşkın ben varım. Teyze ajans haberlerini tamamlamış spiker olarak kendi mekanına (oyuncak satıyormuş) dönüyor.

Çaresiz kala kalıyorum.

Neden sonra oradakiler bilgilendiriyor.

Esnafmış. Adı Zarafet''miş… Her türlü magazin haberi ondan sorulurmuş.

II-

O akşam aklımda “Zarafet Teyze” elimde kumanda birkaç kanal dolaşıyorum.

Televizyonun sesini kısıyorum.

Sadece sunucu ve “yeni yılı” sokakta karşılamaya hazır insanlar var ekranda. Zarafet Teyze''nin zihnimde açtığı tünelden ilerlerken fark ediyorum ki, bir iftar programı ile yeni yıla karşılamaya hazırlanan şu an yan yana konulsa; hangisinde iftarı bekleyen hangisinde yeni yılı bekleyen insanlar var diye sorulsa; doğru cevabı bulmanın hiç de kolay olmadığı bir “durum” çıkar ortaya. Saat gecenin on ikisine doğru hızla ilerlerken, başörtlü kızların yeni yıla girme heyecanı ekrandan taşıyor.

On dakika kanallar arasında gezindikten sonra televizyonu kapatıyorum. “Magazin hayat tarzıdır” diyen Zerafet Teyze benim için 2010 yılına damgasını vuruyor.

“Kent bir takas mekânıdır” diyen Calvino''nun satırlarına emanet ediyorum kendimi: “Kentler takas yerleridir, tıpkı bütün ekonomi tarihi kitaplarında anlatıldığı gibi, ama bu değiş-tokuşlar yalnızca ticari takaslar değil kelime, arzu, anı değiş-tokuşlardır.”

Zarafet Teyze''yi anlıyorum. Anılarını takas edecek kimse bulamayınca magazin figürleri üzerinden gerçekleştiriyor “takas”ını.

Kendini, hayat tecrübesini, zamanın üzerinde bıraktığı izleri anlatmaya kalksa zinhar dinlemeyecek olan delikanlılar, Zarafet Teyze''nin magazin haberlerini nasıl da iştahla tüketiyorlar.

Takas magazin üzerinden gerçekleşiyor.

Zarafet teyze kendini ifade ediyor, delikanlılar yaşlı bir kadının ağzından magazin haberlerine şahit oldukça, konuşmayı yeni öğrenen çocuğa amcaların küfür öğretmesine benzer bir hazzı yaşıyorlar.

Çünkü bu takas onlara durdukları yerin doğruluğunu vaat ediyor.