Mesafe estetiği ve sağlık personeli

Bir sağlık merkezi. Başörtülü, başık açık değişik yaş guruplarından pek çok sağlık personelinin istihdam edildiği bir yer. Hizmet verdiği kelimesini kullanmayarak istihdam diyorum. Çünkü verilmiş bir "hizmet"e muhatap olamadık o akşam.

Umarım gün boyu bana davrandıkları gibi davranmıyorlardır, hastalarına. Çünkü ben akşamın bir hayli ilerleyen bir saatinde gittim. Dövmekten beter bir muameleye maruz kaldım. Doktor, hemşire ve laboratuardaki laborant… Yaptıkları bir şey yok gibi. Yani söze dökeceğim bir hakaret söz konusu değil. Ama vücut dilleri insanı aşağılayan, yok sayan bir dil. Yaptıracağım tahlil için bilgi beklerken laborant genç kızın kullandığı incitici üsluba mukabelem "İsterseniz aşağılama dilini kullanmayalım, kurduğumuz cümle bilgi verme amaçlı, nötr bir dile yaslansın" şeklindeydi. Cümlem onları şaşırttı. Lakin davranışlarının değişmesini sağlayamadı.

Bu cümleyi ifade etmemi gerektiren olayları buraya yazmayacağım. Çünkü sahiden unutmak istiyorum. Sadece bir fikir vermesi için şunu belirtmekle yetineceğim. Daha önce de kan verdim. Ama hiçbirinde kan alınan nokta bu kadar morarmamıştı. Bir hafta boyunca dirseğimde bir ağrı ile gezdim.

Sağlık personelini bu kadar nezaketsiz yapan ne? Bu sorunun cevabını bulabilmek için uzun uzun düşündüm. Sağlık sektöründe çalışan arkadaşlarımla istişare ettim.

Genç kızlar/kadınlar kötü çalışma şartlarına maruz kalıyor. Bu maruz kalış bazen işverenden, bazen hastalardan kaynaklanıyor. Özellikle yaşlı hastalar, evlerinin gelini/kızı muamelesi yapmak istiyor, sağlık personeline. Sağlık personelinden istenmeyecek özel isteklerde bulunabiliyorlar. Aşırı istek sağlık personelini mesafeli bir dil kullanmaya mecbur ediyor. Esasında bendeniz her zaman mesafeli bir dilden yanayım. Ancak itiraz ettiğim nokta şu: Mesafe, nötr bir ifade, fakat olabildiğince yardımcı olmaya çalışan bir vücut dili ile korunmak zorunda. Yoksa abus bir ifade, muhatabını asla dinlemeyen bir vücut dili, nezaket şartlarını hiçe sayan lisan ile konuşmak, mesafe değil, kabalıktır.

Sağlık elemanlarının kötü koşullarda çalışmaları, haddinden fazla yorulmaları, huzurlarına gelen hastaya kötü muamele etme hakkını vermiyor onlara.

Hangi işi yaparsak yapalım böyle bir hakkımız yok.

Muhataplarımız, işverenimiz bizi ne kadar zorlarsa zorlasın; toplumsal mesafeyi koruyarak yüzümüze nezaket üzere yansıyan bir tebessümü, dilimize ilgi ile bilginin harmanlanmasından doğmuş bir üslubu yerleştirmek zorundayız.

Yaptığımız iş ne olursa olsun iyi yapmak zorundayız.

Sağlık konuları ile ilgilenen pek çok sivil toplum örgütü var. Onlara buradan seslenerek diyorum ki, sağlık personelini "mesafe estetiği" üzerinden bilgilendirecek seminerler düzenlemeniz acilen şarttır.

8 Mart Dünya Kadınlar Günü münasebetiyle keşke hastalar ve doktorlar olarak kadınların bir araya geldiği, sorunlarını paylaştığı bir organizasyon olsa idi.

Toplumsal empati için bir yerlerden başlamamız gerekiyor.