Osman Sınav"ın Uzun Hikâye"si

Mustafa Kutlu"nun, Osman Sınav tarafından çekilen Uzun Hikâye"si nihayet beyaz perdede. Acele ediniz. Bu kaptı kaçtı dünyasında Uzun Hikâye sizi bekleyecek kadar uzun süre sinema salonlarında kendisine yer bulamayabilir. Ki şimdilik böyle bir tehlike yok. Gidenler bir daha gidiyor, büyükşehirlerde oturanlar Anadolu"ya haber salıyor. Babam ve Oğlum"un vizyon macerasına benzeyecek bir son bekliyorum. Babam ve Oğlum da sesiz sedasız vizyona girmiş ama halkın desteği ile yönetmenini bile şaşırtan bir hâsılata kavuşmuştu.

Hasılat kısmı önemli. Onun için Taha Akyol, Ahmet Hakan, Nazlı Ilıcak"ın film değerlendirmelerinin hasılata katkı olmasını diliyorum. (Atilla Dorsay"ın eleştirisini ise senariste gıcıklığı varmış noktasından okuyun lütfen.)

Beşir Ayvazoğlu Zaman gazetesinde çok güzel bir yazı yazdı. Daha önce Taha Akyol"un da işaret etmiş olduğu gibi Sosyalist Ali karakterini anlayabilmek için bu da nereden çıktı dememek için Mustafa Kutlu"nun fikir dünyasında rüçhan hakkı olan merhum Nurettin Topçu"yu bilmek gerekiyor. Yazık ki Türkiye"de çok az insan İsyan Ahlakı"ndan haberdar. Merhumun "Davamız hayata uymak değil, hayatımızı hakka uydurmaktır" cümlesi adeta hayatımın kılavuzudur.

Felsefe Bölümünden doçent iken ayrılmak zorunda kalan Nurettin Topçu"nun hikâyeleri olmasa idi neden hikâye yazdığımı kendime ve çevreme çok zor anlatırdım. Hikâye anlatmak önemlidir. Uzun Hikâye üzerinden çok hoş söyleşiler vermiş olan Osman Sınav hikaye anlamanın önemi üzerinde duruyor. Kur"an da Rabbimiz bize hikâye anlatır diyor.

Osman Sınav kendi uzun hikâyesinden düşürdüğü ışık ile Uzun Hikâye"yi gönlün gözünden kameranın gözüne aktarmış.

Uzun Hikâye film olarak çok başarılı. Edebiyat uyarlaması olarak filmin ruhuna bu kadar sadık kalarak ama kitapta olmayan sahne ve diyalogları dahil ederek su gibi akan bir 121 dakika ile seyircisini arındıran bir film Uzun Hikaye.

Edebiyat uyarlamaları tehlikelidir. Çünkü okuyucu okurken kendisine göre tasvir etmiş, ışıklandırmış, canlandırmış olduğundan, beyaz perdede yönetmen tarafından inşa edilmiş olan "görmenin göründüğü" anlara itiraz için hazırda beklemektedir. Bu bir anlamda kafa gözü ile kalp gözü uyumunun kamera gözü tarafından sınanmasına maruz kalma anıdır.

Osman Sınav"ın mafya filmlerinin unutulmaz yönetmeni olarak hafızalara yer etmiş olması beni hep üzmüştür. Neden üzmüştür? Çünkü Osman Sınav mekandaki duyguyu, mekanın ruhunu çok güzel aktaran bir yönetmen.

Osman Sınav sinemasına aşinalığım Emine Işınsu"nun Küçük Dünya adlı romanını dizi filme çekmesi ile başlıyor. Ki o zaman Emine Işınsu"nun Küçük Dünyası"nı dizi olarak ekranda görünce itiraz etmiş bu benim Küçük Dünyam değil demiştim. Emine Işınsu"nun itirazının etkisinde kalmıştım belki de.

Üstadım Mustafa Kutlu edebiyat uyarlaması olarak Küçük Dünya"nın neden başarılı olduğunu uzun uzun anlattı Dergâh"ın eski mekânında. Dinledim. Dinlediklerimi idrak ettim mi? Hayır. Ta ki 90"lı yılların sonunda Urfa"da bakırcılar çarşısını gezene kadar. Filmin sahneleri zihnimde idi. Ve ben zihnimdeki o sahneler ile dolaşıyor, mekâna yakınlaşıyor mekanı idrak ediyordum. (TRT Küçük Dünya dizisinin DVD"lerini satışa sunsa ne kadar iyi olur.)

2012 Ekim"inde Mustafa Kutlu"nun Uzun Hikaye"sinden, Osman Sınav"ın Uzun Hikaye"sine geçiş yaptık.

Uzun Hikaye filmi evlilik okullarında çiftlere seyrettirilerek sahne sahne analiz edilmesi gereken bir öğreticiliğe sahip. Filmin başlangıç sahnesini düşünün. Basma perdeli vagon ev. Biraz önce kahve içilmiş. Bir tren geçiyor. Ama tiren geçmiyor da sanki Sosyalist Ali ve ailesi bir tirenin içinde. Münire, erken gidenlerin kervanında evvelinden kaydı tutulmuş Münire böyle bir mutluluk yok diyor.

Böyle bir mutluluk var mı?

Filmi nasıl seyrettiğinizi yazarsanız bu köşede yayınlarım. İlk mektup Kışın Leylası rumuzu ile yazan okuyucumuzdan geldi.

Not: Bazı okuyucularımız internet sayfasına yazılan yorumları okuyup okumadığımı soruyor. Okuyorum. İtina ile okuduğumdan emin olabilirsiniz.

Tebrik: Yarın bayram. Kâbe"de olmak vardı. Rabbim bizi de Kâbe"de olanlardan kabul etsin, şükrümüzü ede etmeyi nasip etsin inşallah. Bayramı bayram bilecek gönül ile zenginiz. Gerisi beyhude.