Trump, Erdoğan, Putin: ‘Büyük Tufan’dan önce dünyanın son fırsatı..

Bu yeni iktidar alanı; şu an belirsiz görünse de, çok yakında

yol açacak. Birçok ülkenin pozisyonunda ciddi değişikliklere tanık olacağız. Ülkelerin

çıktığını, yeni duruma göre kendini yeniden

göreceğiz.

Yeni iktidar alanı ya da

, daha öncekilerde olduğu gibi,

, 2. Dünya Savaşı sonrası oluşturulan

yapılar üzerinden, Atlantik merkezli

üzerinden, çokuluslu sözleşmeler üzerinden değil, daha dar ölçekli bir

biçim alacak.

Yani, merkezde çok daha

var.

. İslam İşbirliği Teşkilatı, bir çevre olarak yok, ama

var. Asya'daki ekonomik-siyasi ittifaklar, ortalıklar yok ama

var,

var,

var.

Belki daha sonra, G.

olacak, belki

ve

olacak. Latin Amerika'daki birlikler yok ama daha sonra bu kurucu alana

ve

gibi ülkeler de katılacak. Afrika Birliği yok ama belki

olacak.

Anlatmaya çalıştığım;

sonrası

tamamen dağılmış durumda.

diyeceksiniz. Ama Soğuk Savaş sonrasında ABD ve Avrupa'nın başını çektiği

de çöpe gitti. Yeni dönem bu projelerin

işte. Bu da ABD'nin tek yanlı hakimiyet tezlerinin tamamen çöktüğüne işaret ediyor.

Hatta,

ve

'in Atlantik ittifakını boşa çıkaracak

de eski keskinliğini kaybetti. Atlantik ve

arasındaki keskin ayrışma yeni dönemde sanki

olarak yeniden şekil alıyor. İşte değişiklik burada. İşin yeni olan tarafı burası.

Belki

devam edecek, belki

daha da derinleşecek. Belki bu yeni yaklaşım da

ve bir kenara atılacak.

.

Bütün

başarısızlığa uğrayan dünyada, bu son şansın da sonuçsuz kalması, kuvvetle muhtemel, dünyayı

ya yol açacak. İşte o zaman, bu fırtınanın kazananı olmayacak.

Bu

ın üzerinde fazlaca durmak lazım. Uluslararası ilişkilerin tamamında bir güven krizi var ve

cevap verecek eşiği çoktan aştı.

çöküşte ya da çok hızlı

süreci yaşıyor. Birleşmiş Milletler dahil,

. Dolayısıyla, bu yapılarla yeni bir üst yapı inşa etmek artık mümkün değil. Çoğu dönemini bitirdi ve ortadan kaldırılacak.

Yeni dönemde,

söylemleri artık eskisi kadar

olmayacak, öne de çıkarılmayacak. Bu değerler üzerinden ikili ve

oluşturulmayacak.

, ayakta kalma ve güç biriktirme konuları baskın gelecek. Ülkelerin kaderi,

üzerinden belirlenecek. Güç arayışları da öyle.

Birçok ülke, eskiden yüklendiği

kaçacak, onları üzerinden atacak. Çünkü onları birer

olarak görecek. Sadece uluslararası ilişkilerde değil,

.

öne çıkaracak.

Bu kimlikleri iç politik dizaynda, dış ilişkilerde etki alanları sınırlandırılacak. Bazı ülkelerin

geçmişleri, bazılarının bölgesel hesapları, bazılarının geçmiş siyasi zenginliği

öne çıkarılacak.

Türkiye'nin işte bu

arzusunu iyi izlemek lazım.

, kolaylaştırmak lazım. Eski

kurtulup, yeni duruma göre

söylemek, tanımlamalar yapmak lazım. Kurucu aktörlerin güç oyununun dışında kalmaması, 21. Yüzyılda daha da öne çıkması için Türkiye için

olmak lazım.

Bugünlerde

arasındaki diplomasiyi, görüşmeleri, anlaşma ya da anlaşmazlıkları çok dikkatle takip edin derim. Özellikle

iyi izleyin derim.

yönetimi arasındaki diyaloglara kulak verin derim.

Suriye gibi bölgesel konuların ötesine geçip,

kurulmaya çalışılıyor, görmeye çalışın derim. Yeni uluslararası iktidar biçimlenmesini, iyi anlayın ve

derim.

Şahsen,

'nın Mayıs ayı boyunca yürüttüğü temasları bu çerçevede anlamaya çalışıyorum. Türkiye, bir taraftan ilişkileri yeniden

ediyor, diğer yanda yeni oluşan

çalışıyor.

nin, güçlü liderlerin, yeni dünyanın şekillenmesinde

olacağını sanıyorum. İzlediğim kadarıyla dünya bu yöne gidiyor çünkü.

Erdoğan'ın

ziyaretinden önce Putin-Trump görüşmesi ve

görüşmesi gerçekleşiyor. Dolayısıyla

ilişkilerinde ekonomik çerçevenin dışında kalan unsurlar, küresel ölçekte nitelik arzediyor, iki ülkenin konuştuğu meseleler ABD ve Rusya ile de konuşuluyor. Çin'de ise

gerçekleşecek. Hemen ardından Trump-Erdoğan görüşmesi, daha sonra Brüksel'de

zirvesi…

, bütün doktrinleri bir kenara iten yeni

öne çıkıyor. Sanırım bu konuyu çok tartışmak lazım. Zaman geçtikçe bunun detayları, somut örnekleri çokça çıkacak önümüze.

Şok olmamak için,

dememek için yeni ilişkiler ağını,

, Türkiye'nin mücadelesini iyi okumak lazım.

Ama ben

, Türkiye içinde de eski siyasi anlayışların zayıflayacağını,

şimdiden görüyorum. Türkiye içinde de büyük tartışmalara hazır olun!

Ama daha da önemlisi,

. Başka bir inisiyatif ihtimali kalmamış olacak çünkü.