2020 yılı Para ve Kur Politikası Metni ve Merkez’in yeni kriteri

Merkez Bankası her yıl aralık ayında, takip eden yıl izleyeceği para ve kur politikalarını “ Para ve Kur Politikası Metni” aracılığıyla kamuoyu ile paylaşır. Banka bu kapsamda iletişim politikasının önemli enstrümanlarından birisi olan metnin 2020 yılı için hazırlanmış halini iki gün önce ilan etti.

Bu yılki metinde de tıpkı geçtiğimiz yılda olduğu gibi hükümet ile varılan mutabakat gereğince enflasyon hedefinin yüzde 5 olduğunun altı çizilmiş durumda. Ayrıca bankanın temel amacı olan fiyat istikrarı hedefine ulaşılması için elindeki tüm politika araçlarını kullanmaya devam edeceği de vurgulanıyor. Bu kapsamda para politikasının enflasyonu kademeli olarak yüzde 5 hedefine yaklaştıracak şekilde belirleneceği ifade ediliyor.

Öte yandan enflasyon hedefi için öngörülen belirsizlik aralığının hedefin altında ve üstünde 2 puan olarak devam edeceği de raporda belirtiliyor. Bankanın dalgalı kur rejimine devam edeceği ve ne nominal ne de reel olarak bir kur hedefinin olmadığı hatırlatılmış. Ancak fiyat istikrarı ve finansal istikrara yönelik kur kaynaklı bir risk görülürse bankanın buna kayıtsız kalmayacağı ve elindeki tüm araçları kullanacağı da yinelenmiş.

Bana göre metindeki en önemli iki gelişmeden birisi Para Politikası Kurulu toplantı sayısının 8’den 12’ye çıkarılması. Bu oldukça önemli bir adım zira bazı riskin arttığı dönemlerde kurulun önceden belirlenen takvimin dışına çıkarak olağanüstü toplantılar yapmak zorunda kaldığı unutulmamalı. Ayrıca bilindiği üzere kurul kararlarına ilişkin duyurular bankanın iletişim politikasının en önemli enstrümanlarından birisini oluşturuyor. Bir diğer önemli gelişme ise bilanço büyüklüğü üzerinden belirlenen yeni kriter.

2020 yılı Para ve Kur Politikası metnine göre; açık piyasa işlemleri nominal portföy büyüklüğünün 2020 yılında analitik bilanço aktif toplamının yüzde 5’i olarak belirlenmesinin planlandığı açıklandı. 2019 yılında bu rakam 18,9 milyar TL olarak belirlenmişti. Peki yeni karara göre bu büyüklük ne olacak?

Hali hazırda bankanın analitik bilançosundaki aktif büyüklüğü 4 Aralık itibariyle 633 milyar TL. Yeni kriter olan yüzde 5’e göre portföy büyüklüğü 31,6 milyar TL olabilecek. Dahası banka bilançosundaki aktif büyüklüğü arttıkça bu rakam artacak. Mesele büyüklük 650 milyar TL’ye çıkarsa açık piyasa işlemleri portföy miktarı 32,5 milyar TL’ye yükselir. Bu yeni stratejiyi Hazine’nin finansmanına destek vermeye yönelik bir politika aracı olarak değerlendirirsek oldukça yerinde bir adım olduğunu ifade etmemiz gerekir.

Tüm dünyada merkez bankalarının tartışıldığı ve işlevini yitirmeye başladığının ifade edildiği bir dönemde biz içeride yeni Başkan Murat Uysal ile beraber daha aktif bir Merkez Bankası görüyoruz. Geçtiğimiz haftalarda da Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu’nun bazı yetkileri Merkez Bankası’na devredilmişti. 2020 yılı için başta ABD’de resesyon ihtimali olmak üzere belirgin riskler masadayken Merkez Bankası’nın daha aktif olmasının Türkiye ekonomisi için kritik bir öneme sahip olduğunu hatırlatmakta fayda var.